گزارش تازه «آژانس اطلاعات دفاعی پنتاگون» (DIA) خط بطلانی بر ادعاهای پیشین فرماندهان ارشد ارتش آمریکا مبنی بر نابودی کامل زیرساخت‌های استراتژیک ایران کشید. بر اساس این سند رسمی، ایران با وجود بمباران‌های سنگین مواضع و تأسیسات فضایی‌اش توسط جنگنده‌های آمریکایی در جریان عملیات موسوم به «خشم حماسی»، همچنان توانسته جایگاه خود را به عنوان یک «قدرت فضایی نوظهور» تثبیت کند. این گزارش صراحتاً هشدار می‌دهد که تهران قادر است عملیات‌های نظامی و سیستم‌های موقعیت‌یابی ارتش ایالات متحده را در سطح منطقه خاورمیانه به طور جدی به چالش بکشد.
چالش بزرگ برای «برتری فضایی» آمریکا
چندی پیش، دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، اعلام کرده بود که ارتش آمریکا پس از هدف قرار دادن فرماندهی فضایی ایران در ماه مارس، به «برتری هوایی» مطلق بر این کشور دست یافته است. با این حال، انتشار گزارش جدید پنتاگون و ارزیابی تحلیل‌گران مستقل، صحت این ادعا را به شدت زیر سؤال برده است.
تاد هریسون، کارشناس برجسته هوافضا در «موسسه انترپرایز آمریکا» (AEI)، در گفت‌وگو با رسانه‌ها این تضاد را به چالش کشید و گفت: «اعلام برتری فضایی در این مناقشه، درست مانند آن است که ادعای برتری هوایی کنید، در حالی که دشمن به طور مداوم هواپیماهای شما را سرنگون می‌کند. وقتی ایران می‌تواند قابلیت‌های فضایی ما را تضعیف کند یا کاهش دهد، عملاً برتری معنایی ندارد.»
سلاح پنهان تهران: جنگ الکترونیک و پارازیت‌های زمینی
بر اساس یافته‌های اطلاعاتی پنتاگون، بزرگ‌ترین تهدید فعلی ایران در این حوزه، نه لزوماً تعداد ماهواره‌ها، بلکه توانمندی‌های پیشرفته جنگ الکترونیک (EW) است. ایران مجهز به چندین سامانه پارازیت‌انداز قدرتمند زمینی است که می‌توانند سیگنال‌های جی‌پی‌اس (GPS) ماهواره‌های نظامی و تجاری را به شدت تخریب کنند.
نمود عینی این توانمندی در هشدارهای رسمی وزارت حمل‌ونقل ایالات متحده در سپتامبر گذشته مشهود بود؛ جایی که نسبت به اختلالات وسیع و «بسیار شدید» در سیستم‌های ناوبری جهانی در محدوده استراتژیک تنگه هرمز هشدار داده شد. پنتاگون تایید کرده است که ایران در جریان درگیری‌ها، اقدامات تهاجمی مستقیمی را علیه دارایی‌های فضایی آمریکا به کار بسته است.
ائتلاف فضایی؛ ماهواره‌های بومی و شرکای قدرتمند
داده‌های آماری نشان می‌دهند که اگرچه ناوگان فضایی ایران در مقایسه با زرادخانه هزارتایی ایالات متحده بسیار کوچک است، اما گام‌های تکنولوژیک تهران پیوسته و هدفمند بوده‌اند. ایران اکنون حدود ۱۲ ماهواره عملیاتی در مدار زمین دارد. جهش بزرگ بومی ایران در سال ۲۰۲۴ رقم خورد؛ زمانی که وزارت دفاع ایران توانست با موفقیت سه ماهواره را به طور هم‌زمان و برای نخستین بار با ماهواره‌بر «سیمرغ» به مدار پایین زمین (LEO) تزریق کند.
اما آنچه بیش از همه مقامات واشنگتن را نگران کرده، شبکه پشتیبانی بین‌المللی ایران است:
۱. نقش چین: بر اساس گزارش «مرکز جنگ‌های نامنظم پنتاگون» (IWC)، ایران اقدام به خرید ماهواره‌های جاسوسی و سنجشی از چین کرده است. این ماهواره‌ها به نیروهای زمینی ایران کمک می‌کنند تا اهداف نظامی را با دقت بسیار بالایی ردیابی و نشانه‌گذاری کنند. وزارت امور خارجه آمریکا در همین راستا سه شرکت چینی را به دلیل ارائه تصاویر ماهواره‌ای به ارتش ایران تحت تحریم قرار داد.
۲. نقش روسیه: مسکو نیز نقشی کلیدی در توسعه مدارگردی ایران ایفا کرده است. روسیه دو ماهواره سنجش از دور بزرگ را در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴ برای ایران به فضا پرتاب کرد و بر اساس گزارش‌ها، پرتاب‌های تحت حمایت روسیه در سال‌های بعد نیز ادامه یافته است.
نگاه استراتژیک ارتش آمریکا به آینده نبردها
کاری بینگن، پژوهشگر ارشد «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی» (CSIS)، معتقد است هرچند دارایی‌های فضایی ایران در مقایسه با غول‌هایی چون آمریکا، چین و روسیه بسیار ناچیز به نظر می‌رسد، اما پتانسیل مخرب آن‌ها برای نیروهای آمریکایی حاضر در خاورمیانه کاملاً جدی است. او تایید می‌کند که سیستم‌های ایرانی به طور مداوم پایداری و امنیت دسترسی آمریکا به فضا را به چالش می‌کشند.
سرتیپ تاد بنسون، فرمانده نیروهای فضایی ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (Space Forces Central)، ماه گذشته در یک وبینار تخصصی در «موسسه میچل» به تغییر ماهیت قدرت در فضا اشاره کرد و گفت: «امروز دسترسی به فضا ارزان و بسیار آسان‌تر از گذشته شده است. در گذشته شما حتماً باید یک ابرقدرت جهانی می‌بودید تا به فناوری‌های فضایی دسترسی پیدا کنید، اما اکنون جغرافیا و مرزهای این قدرت تغییر کرده است.»
تلاش تهران برای ارتقای بقای سیستم‌ها
در بخش پایانی گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا آمده است که جمهوری اسلامی اهداف چندگانه‌ای را از اصرار بر توسعه برنامه‌های فضایی نظامی و غیرنظامی خود دنبال می‌کند. این اهداف شامل افزایش پرستیژ ملی، توسعه اقتصادی و از همه مهم‌تر، مدرن‌سازی ساختار ارتش است. پنتاگون هشدار می‌دهد که مهندسان ایرانی اکنون تمرکز ویژه‌ای روی مقاوم‌سازی سیستم‌های هدایت، کنترل و ناوبری موشک‌ها و ماهواره‌های خود در برابر حملات الکترونیکی و سایبری دارند تا مانع از قفل شدن یا هک سیستم‌ها در نبردهای آینده شوند.
این واقعیت که ایران توانسته پس از ضربات نظامی سنگین غرب، سازمان رزم و فناوری فضایی خود را احیا کند، نشان‌دهنده لایه‌برداری عمیق‌تر از سطح درگیری‌ها در عصر مدرن است؛ جایی که بمب‌ها و موشک‌ها شاید بتوانند سازه‌های بتنی را نابود کنند، اما دانش فنی خطوط موازی جنگ الکترونیک و دسترسی به مدارهای فضایی را به راحتی نمی‌توان از مدار خارج کرد.
منابع:
ارسال نظرات