میراث چهل ساله برنده جایزه نوبل در کانادا؛

چگونه جفری هینتون، تورونتو را به پایتخت پنهان هوش مصنوعی جهان تبدیل کرد؟

فرار از سیلیکون ولی؛ نگاهی به اکوسیستم نوآوری کانادا که غول‌های فناوری جهان را به چالش می‌کشد

چگونه جفری هینتون، تورونتو را به پایتخت پنهان هوش مصنوعی جهان تبدیل کرد؟

وقتی جفری هینتون در دهه ۱۹۸۰ میلادی کرسی خود در دانشگاه کارنگی ملون آمریکا و بودجه‌های میلیونی را رها کرد تا به دانشگاه تورونتو بپیوندد، کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که این تصمیم، جغرافیای فناوری جهان را تغییر دهد. چهار دهه بعد، تحقیقات او نه تنها بنیان سیستم‌های مدرن هوش مصنوعی را بنا نهاد، بلکه تورونتو را به یکی از بزرگ‌ترین و کلیدی‌ترین قطب‌های پردازش اطلاعات و فناوری در جهان تبدیل کرد؛ نقطه‌ای دور از هیاهوی سیلیکون ولی که اکنون میزبان بزرگ‌ترین غول‌های تکنولوژی دنیاست.

 

گزیده‌‌ای از حرف‌های جفری هینتون در این مصاحبه:

«کانادا برخلاف ایالات متحده دوران ترامپ، آغوش خود را به روی مهاجرت باز کرده است؛ یعنی همان منبع و خط لوله‌ای که شرکت‌های فناوری از دیرباز برای تامین استعدادهای نخبگان خود به آن متکی بوده‌اند.»

«من بسیار خوش‌شانس بودم؛ زیرا ۲۰ سال پیش افراد خیلی کمی روی این حوزه (هوش مصنوعی) کار می‌کردند. به همین دلیل، دانشجویان جوان و باهوش به تورنتو آمدند و اکنون به یک نسل کامل از رهبران هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند.»

«اگر هوش مصنوعی باعث بیکاری گسترده شود، ما می‌خواهیم سود حاصل از جایگزینی کارگران در داخل کانادا باقی بماند تا بتوان از آن‌ها مالیات گرفت و از این طریق، از کارگرانی که شغل خود را از دست داده‌اند حمایت کرد.»

 

تورنتو، سیلیکون ولی پنهان

وقتی صحبت از نوآوری‌های تکنولوژیک و هوش مصنوعی می‌شود، ذهن‌ها معمولاً به سمت دره سیلیکون (سیلیکون ولی) در کالیفرنیا خطور می‌کند. اما یک گزارش تحلیلی جدید از خبرگزاری سی‌ان‌ان نشان می‌دهد که چگونه یک شهر در همسایگی شمالی ایالات متحده، بدون سر و صدا به یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های توسعه هوش مصنوعی در جهان تبدیل شده است. این شهر تورونتو است؛ کلان‌شهری در کانادا که امروزه به عنوان سومین بازار بزرگ استعدادهای فناوری در آمریکای شمالی، حتی بالاتر از نیویورک ایستاده است.

هسته اصلی این دگرگونی شگفت‌انگیز به نام یک دانشمند گره خورده است: جفری هینتون، دانشمند علوم کامپیوتر و برنده جایزه نوبل که به عنوان «پدرخوانده هوش مصنوعی» شناخته می‌شود. هینتون در سال‌های آغازین دهه ۱۹۸۰ تصمیم گرفت برای دنبال کردن تحقیقات خود در زمینه شبکه‌های عصبی و یادگیری ماشین که در آن زمان حوزه‌ای متروک و کم‌طرفدار بود، از ایالات متحده به کانادا مهاجرت کند. این جابه‌جایی ریسک بزرگی بود، اما فضای دانشگاهی و حمایتی دانشگاه تورونتو به او اجازه داد تا بنیان نظری سیستمی را پایه‌گذاری کند که امروز چت‌بات‌ها، ابزارهای تولید تصویر و سیستم‌های پیچیده پردازش داده بر پایه آن کار می‌کنند.

 

جاذبه تورونتو برای غول‌های فناوری

امروز اکوسیستمی که پیرامون محوریت علمی هینتون شکل گرفته، ابعادی جهانی یافته است. بر اساس گزارش‌های آماری نهادهای تحلیل بازار مانند CBRE در سال ۲۰۲۶، تورونتو اکنون پس از منطقه خلیج سانفرانسیسکو و سیاتل، در رتبه سوم برترین بازارهای استعداد تکنولوژی در آمریکای شمالی قرار دارد. این شهر در سال‌های اخیر موفق شده است حدود ۷۵ هزار شغل جدید در حوزه فناوری ایجاد کند و در حال حاضر بیش از ۳۳ هزار متخصص و کارشناس ارشد در زمینه هوش مصنوعی در این منطقه مشغول به کار هستند.

این تمرکز بی‌سابقه از استعدادهای درخشان، غول‌های چندملیتی فناوری را مجاب کرده است تا میلیاردها دلار سرمایه را روانه این شهر کنند. شرکت‌های عظیمی مانند انویدیا، گوگل، متا، مایکروسافت و همچنین شرکت‌های پیشرو در عرصه سخت‌افزار و نرم‌افزار، دفاتر مرکزی تحقیق و توسعه یا آزمایشگاه‌های پیشرفته خود را در شعاع چند مایلی دانشگاه تورونتو تاسیس کرده‌اند. هدف این شرکت‌ها روشن است: دسترسی مستقیم به نسل جدید دانشمندانی که تحت نظارت مستقیم یا غیرمستقیم مکتب هینتون آموزش دیده‌اند.

 

از تحقیقات دانشگاهی تا تجاری‌سازی صنعتی

یکی از عوامل کلیدی موفقیت تورونتو، توانایی پیوند دادن تحقیقات محض دانشگاهی با بازار تجاری بوده است. تاسیس نهادهایی مانند «موسسه وکتور» (Vector Institute) که جفری هینتون از هم‌بنیان‌گذاران آن بود، نقش کاتالیزور را در این فرآیند ایفا کرد. این موسسه با حمایت‌های مشترک دولتی و بخش خصوصی، بستری را فراهم کرد تا پایان‌نامه‌های دانشگاهی به سرعت به استارتاپ‌های تجاری با ارزش میلیون‌ها دلار تبدیل شوند.

به عنوان نمونه، استارتاپ‌های بزرگی مانند Cohere که امروزه یکی از رقبای جدی در توسعه مدل‌های زبانی بزرگ برای کسب‌وکارها به شمار می‌رود، توسط شاگردان سابق هینتون نظیر نیک فراست در همین شهر پایه‌گذاری شد. این پویایی باعث شده است که تورونتو دیگر صرفاً یک مرکز دانشگاهی نباشد، بلکه به موتور محرک اقتصادی در حوزه فناوری‌های پیشرفته تبدیل شود.

 

پایداری، سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت و چالش‌های پیش‌رو

تحلیلگران حوزه فناوری بر این باورند که داستان تورونتو یک درس بزرگ برای سیاست‌گذاران جهان دارد: ساختن یک هاب واقعی هوش مصنوعی نیاز به زمان، صبوری و اعتماد به پژوهش‌های پایه دارد. بیش از ۴۰ سال طول کشید تا بذر اولیه هینتون در خاک تورونتو به یک جنگل انبوه از شرکت‌های فناوری تبدیل شود. سرمایه‌گذاری‌های مداوم دولت کانادا در جذب نخبگان بین‌المللی و ایجاد تسهیلات برای مهاجرت متخصصان تکنولوژی، در موفقیت این مسیر نقشی حیاتی داشته است.

با این حال، این توسعه سریع بدون چالش نبوده است. خود جفری هینتون در سال‌های اخیر پس از خروج از گوگل، بارها درباره سرعت سرسام‌آور رشد هوش مصنوعی و خطرات بالقوه آن از جمله توانایی فریب‌کاری سیستم‌ها یا تهدیدهای وجودی برای بشریت هشدار داده است. علاوه بر این، با ورود سرمایه‌های کلان شرکت‌های آمریکایی، چالش حفظ استقلال استارتاپ‌های کانادایی و مهار هزینه‌های زندگی و مسکن برای مهندسان محلی در تورونتو به یکی از دغدغه‌های جدی مسئولان شهری بدل شده است. با تمام این اوصاف، میراث هینتون ثابت کرد که پایتخت‌های فناوری جهان دیگر لزوماً در مرزهای جغرافیایی سنتی گذشته تعریف نمی‌شوند.

 

منبع: سی.ان.ان

ارسال نظرات