ترجمه و تنظیم: ناهید کیخسروی
آنگاه که در دل یک شب تاریک زمستانی، رقصِ برف و شلاقِ کولاک آغاز میشود، هیچ پناهگاهی دلپذیرتر از کُنجِ گرمِ خانه، همنشینی با یک فنجان چای داغ و غرق شدن در دنیای یک کتاب خوب نیست.
اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که لذتِ این روزهای سرد را در چنین فضای دنج و آرامی میجویند، دقیقاً به مقصد درستی آمدهاید. بخش کتاب سی.بی.سی، فهرستی گزیده از ۳۰ اثر برتر و جریانسازِ نویسندگان کانادایی را برای مطالعه در زمستان پیشِ رو گردآوری کرده است.
از ادبیات داستانی و اشعار خیالانگیز گرفته تا جستارهای واقعگرایانه، کمیکبوکها، کتابهای تصویری و رمانهای قرن جدید برای نوجوانان؛ در این مجموعه برای هر ذائقهای، همدمی کاغذی مهیاست تا در روزهایی که طبیعت چهرهای عبوس و بیرحم به خود میگیرد، شما با خیالی آسوده به جادوی روایتها پناه ببرید.
از میان این لیست ۳۰تایی، ما در مجله «هفته»، نگاهی دقیقتر انداختهایم تا ۱۰ اثر برگزیده را که با روحیه، علایق و تجربه زیسته جامعه فارسیزبان کانادا نزدیکی بیشتری دارند، برای شما گلچین کنیم.
۱. ببر و کیهاننورد (The Tiger and the Cosmonaut) – ادی بودلتان
موضوع: رمان داستانی- بزرگسال / واکاوی تروما و فراموشی
اهمیت: این اثر در فهرست نهایی جایزه معتبر «گیلر ۲۰۲۵» درخشیده و منتقدان آن را یکی از انسانیترین روایتهای سالهای اخیر درباره حافظه و فقدان توصیف کردهاند.
چرا جذاب است: این کتاب با نگاهی ظریف به رابطه پدر و فرزند، تجربهای آشنا برای بسیاری از مهاجران است؛ کسانی که میان گذشته و حال، وطن و غربت، در رفتوآمدند. اثری تحسینشده که گفتوگو درباره خانواده و خاطره را زنده میکند.
خلاصه: داستان حول محور «کسپر هان» میچرخد؛ مردی که پس از ناپدید شدن ناگهانی پدرش به زادگاه دورافتادهاش در بریتیش کلمبیا بازمیگردد. جذابیت کتاب در گرهخوردن زمان حال با رازی بیستساله است؛ زمانی که پدر پیدا میشود، او در حافظه آن شب فاجعهباری گرفتار شده که برادر دوقلوی کسپر به شکلی اسرارآمیز ناپدید شد. این رمان روایتی نفسگیر از تلاش یک خانواده برای التیام زخمهای گذشته و رویارویی با حقیقتی است که سالها در سایه درختان جنگل پنهان مانده بود.
۲. فلا؛ موسیقی سلاح است (Fela; Music is the Weapon) – جیبولا فاگبامیه و کانر مککری
موضوع: رمان گرافیکی (مصور)- بزرگسال / زندگینامه و مبارزه سیاسی
اهمیت: همکاری دو هنرمند شاخص ساکن تورنتو در کلاس جهانی که ترکیب دقیقی از مستندات تاریخی و هنر کمیکسازی مدرن را ارائه دادهاند.
چرا جذاب است: کتابی که نشان میدهد چگونه هنر میتواند سلاحی برای مقاومت و آگاهی باشد. برای مخاطبان فارسیزبان که با مفهوم سرکوب، اعتراض و نقش هنر آشنا هستند، این کتاب بسیار الهامبخش است.
خلاصه: این کتاب فراتر از یک بیوگرافی ساده، تجربهای بصری و شنیداری از شور و هیجان موسیقی «آفروبیت» و تلخی مبارزه «فلا کوتی»، اسطوره موسیقی نیجریه، علیه حکومت نظامی است. کتاب به زیبایی نشان میدهد که چگونه نتهای موسیقی به گلوله تبدیل میشوند و هنر میتواند به عنوان سلاحی برای بیداری و مقاومت استفاده شود. مطالعه این روایت مصور برای کسانی که به دنبال درک قدرت هنر در تغییرات اجتماعی هستند، تجربهای تکاندهنده خواهد بود.
۳. آب چاه (Wellwater) – کارن سولی
موضوع: مجموعه شعر- بزرگسال / بحرانهای اقتصادی و محیطزیستی
اهمیت: این کتاب نامزد نهایی جایزه معتبر «تی. اس الیوت» شده و به طور مشترک جایزه بزرگ «فوروارد ۲۰۲۵» را از آن خود کرده است.
چرا جذاب است: این کتاب با نگاهی واقعگرایانه به جهانی در آستانه فروپاشی، دغدغههایی را مطرح میکند که برای بسیاری از مهاجران ــ میان ناامنیهای گذشته و نگرانیهای امروز ــ بسیار قابل لمس است.
خلاصه: «آب چاه» کاوشی عمیق در تقاطع ارزشهای فرهنگی، اقتصادی و شخصی در دنیایی در حال فروپاشی است. سولی با نگاهی تیزبین به مسائلی همچون پیری، بحران مسکن و چالشهای زیستمحیطی میپردازد، اما در نهایت پیامی روشن دارد: در مواجهه با این بحرانهای کمرشکن، «امید» تنها راه نجات است. برای خوانندهای که در میان اخبار ناامیدکننده به دنبال معنا میگردد، این مجموعه شعری است که هم درد را میشناسد و هم مرهم را تجویز میکند.
۴. جولی چان مرده است (Julie Chan Is Dead) – لیآن انگ
موضوع: تریلر روانشناختی- بزرگسال / نقد دنیای مجازی و اینفلوئنسرها
اهمیت: نامزد فهرست اولیه مسابقه ملی «کانادا ریدز ۲۰۲۶».
چرا جذاب است: داستانی معاصر که به شکافهای پنهان در روابط خانوادگی مهاجران میپردازد و نشان میدهد چگونه گذشته، حتی وقتی پنهان میشود، باز هم بازمیگردد.
خلاصه: این رمان مستقیماً به قلب تاریک شبکههای اجتماعی میزند. پس از مرگ مرموز یک اینفلوئنسر مشهور، خواهر دوقلویش جای او را میگیرد تا راز قتلش را کشف کند، اما به زودی درگیر حقایق شومی پشت فیلترهای زیبای اینستاگرام میشود. نویسنده که خود سابقهی فعالیت حرفهای در فضای مجازی را دارد، فشارهای مرگبار این فضا برای «بینقص به نظر رسیدن» را با دقت تکاندهندهای به تصویر کشیده است.
۵. بچه رز (Rez Kid) – آندریا لندری
موضوع: کتاب تصویری- کودکان ( 4 تا 7 سال) / بازپسگیری هویت بومی و مبارزه با قلدری.
اهمیت: نویسنده اثر، آندریا لندری، از قوم «آنیشینابه» و مدرس دانشگاه است که از نزدیک با چالشهای هویتی جوامع بومی آشناست. کتاب توسط Kids Can Press منتشر شده است.
چرا جذاب است: اثری مهم برای والدین فارسیزبان که میخواهند فرزندانشان با مفاهیم عدالت، احترام فرهنگی و تنوع در کانادا آشنا شوند.
خلاصه: داستان درباره دختربچهای است که در مدرسه به دلیل زندگی در منطقه بومینشین (Rez) مورد تمسخر قرار میگیرد. جذابیت کتاب در این است که نشان میدهد چگونه خانواده او کمک میکنند تا این برچسب منفی به نمادی از افتخار و ریشه تبدیل شود. این اثر ابزاری ارزشمند برای آموزش تنوع فرهنگی و احترام به ریشههاست.
۶. این مکان مرا میکشد (This Place Kills Me) – ماریکو تاماکی و نیکول گوکس
موضوع: رمان گرافیکی معمایی – نوجوانان (12 تا 16 سال) / جنایی در سبک جوان (YA)
اهمیت: حاصل همکاری ماریکو تاکی (برنده چندین جایزه «آیزنر» یا همان اسکار دنیای کمیک) و نیکول گوکس (تصویرگر نامزد آیزنر) است.
چرا جذاب است: کتابی جذاب برای نوجوانان مهاجر که میان فشارهای اجتماعی، هویت فردی و محیط مدرسه در کشمکشاند. ترکیبی از هیجان و دغدغههای واقعی نسل جوان.
خلاصه: داستان در یک آکادمی نخبگان میگذرد که در شب افتتاحیه نمایش، بازیگر اصلی مرده پیدا میشود. جذابیت منحصربهفرد این کتاب در شیوه روایت چندرسانهای آن است؛ داستان نه فقط با تصویر، بلکه از طریق نامههای شخصی، گزارشهای محرمانه مدرسه و بریدههای اخبار پیش میرود.
۷. یه خبرایی از آرلو هست (Something's Up with Arlo) – متئو سریلی
موضوع: رمان فانتزی و ماورایی –نوجوانان (8 تا 12 سال) / واکاوی بلوغ و استقلال عاطفی.
اهمیت: اولین اثر متئو سریلی در رده نوجوان که نام او را در لیست نویسندگان تماشایی سال ۲۰۲۵ شبکه CBC قرار داده است.
چرا جذاب است: داستانی لطیف درباره رشد، دوستی و پذیرش تفاوتها؛ انتخابی عالی برای خانوادههای فارسیزبان که به دنبال کتابی هم سرگرمکننده و هم معناگرا هستند.
خلاصه: «نرو» دختر ۱۲ سالهای است که بهترین دوستش روحی به نام «آرلو» است. اما زمانی که نرو به مدرسهای جدید میرود و دوستان واقعی پیدا میکند، رفتار آرلو ترسناک و مالکانه میشود. این رمان استعارهای ملموس از رها کردن عادتهای قدیمی برای رسیدن به نسخهای بهتر از خود در دوران بلوغ است.
۸. گرسنگیای که به ارث میبریم (The Hunger We Pass Down) – جن سوکفونگ لی
موضوع: رمان (رئالیسم جادویی)- بزرگسال / تروماهای خانوادگی
اهمیت: این اثر در فهرست اولیه (Longlist) مسابقه معتبر «کانادا ریدز ۲۰۲۶» قرار گرفته است.
چرا جذاب است: کتابی ادبی که نشان میدهد زخمهای نسلها چگونه منتقل میشوند؛ موضوعی آشنا برای بسیاری از خانوادههای مهاجر.
خلاصه: داستان درباره «آلیس چاو»، مادری است که ناگهان متوجه میشود کسی یا چیزی شروع به نظافت و مرتب کردن خانه او کرده است! این اتفاق عجیب باعث باز شدن قفل سکوت مادر آلیس و روایت داستانهای مگو از تاریخچه خانواده میشود. کتاب استعارهای است از تروماهای نسلی که از مادران به فرزندان منتقل میشود و نشان میدهد چگونه گذشتهی حلنشده میتواند در قالب پدیدههای غریب در زندگی امروز ما ظاهر شود.
۹. آسمانهای لابرادور (Labrador Skies) – کایلا ویلیامز
موضوع: کتاب تصویری کودک (0 تا 4 سال) / ستایش طبیعت لابرادور و لالایی برای خواب.
اهمیت: این کتاب حاصل همکاری بینالمللی میان «کایلا ویلیامز» (نویسنده اینوک از نیوفاندلند) و «تامیرس پاردس» (تصویرگر برزیلی) است که توسط انتشارات تخصصی آثار بومی Inhabit Media منتشر شده است.
چرا جذاب است: ستایشی شاعرانه از طبیعت کانادا، مناسب آشنایی کودکان فارسیزبان با جغرافیا و زیباییهای سرزمین جدیدشان.
خلاصه: داستان با زبانی آهنگین از میان جنگلهای برفی و صدای سورتمههای موتوری آغاز شده و به رقص شفقهای قطبی در آسمان ختم میشود. این کتاب با تمرکز بر «آرامش» و «هویت اقلیمی»، ابزاری عالی برای والدین است تا کودکان را از ماههای اول زندگی با شکوه طبیعت شمال و فرهنگ بومی پیوند دهند.
۱۰. ایدهی یک زندگی کامل (The Idea of an Entire Life) – بیلی-ری بلکورت
موضوع: مجموعه شعر - بزرگسال / هویت، تعلق و سیاست
اهمیت: نویسنده این اثر، شاعری برخاسته از ملت «دریفت پایل کری» و استاد دانشگاه UBC است که نامش در لیست «کانادا ریدز ۲۰۲۶» نیز میدرخشد.
چرا جذاب است: برای مخاطبان فارسیزبان علاقهمند به شعر و اندیشه، این کتاب پلی است میان تجربه فردی و دغدغههای جمعی در جامعه چندفرهنگی کانادا.
خلاصه: بلکورت در این مجموعه بسیار شخصی، با زبانی صریح چالشهای مربوط به عشق، هویتهای جنسیتی و پیچیدگیهای سیاسی زندگی امروز را در هم میآمیزد. این اثر تلاشی است برای درک اینکه چگونه تجربیات فردی ما با ساختارهای بزرگتر قدرت گره میخورند. اشعار او تنها شعر نیستند، بلکه مانیفستهایی برای دیده شدن و شنیدن شدن گروههای حاشیهای و پیوند میان تجربه بومی بودن و دنیای مدرن در قالب هنری فاخر هستند.
شما در این زمستان کدام کتاب را برای خواندن انتخاب کردهاید؟
ارسال نظرات