پرتره فرهنگی یک داستان‌نویس و پادکستر

آرش دبستانی؛ جستجوگر فرم‌های روایی و صدای ادبیاتِ مهاجر

نگاهی به کارنامه ادبی بنیان‌گذار پادکست «رادیو نبشته» و داور جایزه داستان هفته

آرش دبستانی؛ جستجوگر فرم‌های روایی و صدای ادبیاتِ مهاجر

آرش دبستانی یکی از چهره‌های پویا و تاثیرگذار ادبیات داستانی ایران در خارج از مرزهاست که با نگاهی ساختارگرا و پیوند زدن سنت‌های ادبی شرق و غرب، فضایی نو برای بازخوانی آثار معاصر خلق کرده است. او که به عنوان نویسنده، پژوهشگر و مجری پادکست محبوب «رادیو نبشته» شناخته می‌شود، با تکیه بر جهان حسی منحصربه‌فرد خود آثار مکتوب ارزشمندی را به نگارش درآورده است. حضور مداوم دبستانی در قامت داور در دوره‌های مختلف «جایزه داستان کوتاه هفته»، او را به حلقه‌ای رابط میان نسل‌های مختلف نویسندگان مهاجر فارسی‌زبان بدل کرده است.

 

 

آرش دبستانی کیست؟

آرش دبستانی نویسنده، پژوهشگر و فعال ادبی ایرانی-آمریکایی است که آثار و فعالیت‌هایش به‌طور ویژه‌ای بر فرم‌های روایی، تبعید، هویت و مستندسازی تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران متمرکز است. دبستانی علاوه بر خلق آثار داستانی، با حضور مکرر در جمع داوران دوره‌های مختلف جایزه داستان کوتاه هفته کانادا، نقشی کلیدی در پویا نگه‌داشتن جریان داستان‌نویسی معاصر فارسی در خارج از مرزهای ایران ایفا کرده است.

 

پیشینه آکادمیک و تمرکز پژوهشی

دبستانی مسیر علمی خود را در دانشگاه برکلی کالیفرنیا (UC Berkeley) آغاز کرد و توانست دو مدرک کارشناسی را در رشته‌های «ادبیات انگلیسی» و «مطالعات خاورمیانه» دریافت کند. او پایان‌نامه افتخاری خود را به بررسی ساختاری و معرفت‌شناختی «روایت‌های قاب‌دار» (Frame Narratives) و لایه‌های قصه‌گویی در سنت‌های ادبی اختصاص داد. او سپس تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی ارشد هنرهای زیبا (MFA) در رشته نویسندگی خلاق در دانشگاه نیویورک (NYU) به پایان رساند.

 

جهان داستانی و آثار مکتوب

جهان داستانی آرش دبستانی عمیقاً با مفاهیمی چون مرزهای زبانی، تاریخ، غربت و هویت گره خورده است. او که برنده جایزه ادبی صادق هدایت است، پنج مجموعه داستان کوتاه به زبان فارسی در کارنامه خود دارد که از میان آن‌ها می‌توان به مجموعه‌های «به روایت مردگان»، «وقتی میم می‌شوی»، «واجد شرایط مرگ»، «راست» و «یلنا گراد» اشاره کرد. ویژگی منحصربه‌فرد آثار او به عنوان یک نویسنده نابینا، خلق لحن‌های متمایز و تکیه بر توصیف‌های ظریف حسی و غیردیداری است.

 

پادکست رادیو نبشته و تاریخ شفاهی

یکی از مهم‌ترین اقدامات فرهنگی او، بنیان‌گذاری و میزبانی پادکست ادبی رادیو نبشته (Radio Nebeshteh) است. او در این پادکست به گفتگو با نویسندگان، مترجمان و منتقدان پرداخته و ابعاد ناگفته‌ای از فرآیند خلاقیت ادبی را به گوش مخاطبان می‌رساند. امتداد این ایده در جدیدترین پروژه پژوهشی او (منتشرشده در اواخر سال ۲۰۲۵) تجلی یافته است؛ یک مجموعه چهارجلدی از مصاحبه‌های ساختاریافته با نویسندگان معاصر ایرانی در مهاجرت که به عنوان منبعی ارزشمند برای درک ادبیات معاصر مرزنشین شناخته می‌شود.

دبستانی علاوه بر زیست ادبی، در عرصه‌های دیگر نیز پویاست؛ او به عنوان یک ورزشکار نابینا در ورزش اسکی (عضو گروه بین‌المللی Ski for Light) فعالیت دارد و به نواختن ساز چنگ علاقه‌مند است. حضور او به عنوان داور در «جایزه داستان کوتاه هفته»، فرصتی ارزشمند برای ارزیابی خلاقانه و حرفه‌ای آثار نویسندگان نسل جدید است.

ارسال نظرات