زلزله سیاسی مجمع ملی کبک

حزب جدایی‌خواه قدرت را در کبک گرفت، CAQ محو شد

بر اساس گزارش‌های میدانی رادیو کانادا و سی‌بی‌سی

حزب جدایی‌خواه قدرت را در کبک گرفت، CAQ محو شد
سن‌پیر پلاموندون نخست وزیر کبک می‌شود. پارتی کبکوا با کسب ۲۸ درصد از آرا، ۴۶ درصد از کرسی‌های پارلمان را از آن خود کرد.

انتخابات دیروز، پنجم اکتبر ۲۰۲۶ در استان کبک با پیروزی دراماتیک حزب استقلال‌طلب پارتی کبکوا (Parti Québécois) به یک نقطه عطف ژئوپلیتیک در کانادا تبدیل شد. بر اساس آخرین نتایج اعلام‌شده توسط میز تصمیم‌گیری Radio-Canada، این حزب با وجود صعود خیره‌کننده، نتوانست حدنصاب اکثریت را تصاحب کند و سکان هدایت استان را به عنوان یک «دولت اقلیت» در دست خواهد گرفت CBC News. این گزارش با اتکا به تحلیل‌های رسانه‌های مرجع همچون سی‌بی‌سی، لاپرس و رادیو کانادا، ابعاد این تحول، دلایل سقوط کامل حزب حاکم سابق (CAQ) و سناریوهای پیش‌روی فدرالیسم کانادا را کالبدشکافی می‌کند.

بازگشت از مرز فروپاشی کامل

تحلیلگران شبکه خبری CBC News فروپاشی و بازگشت پارتی کبکوا (PQ) را یکی از نادرترین کامبک‌های سیاسی در تاریخ مدرن کانادا توصیف می‌کنند. حزبی که در انتخابات گذشته تنها با ۳ کرسی در آستانه انقراض کامل قرار گرفته بود، تحت رهبری منضبط و کاریزماتیک پل سن‌پیر پلاموندون (Paul St-Pierre Plamondon) دوباره به قدرت بازگشت. اگرچه رای‌دهندگان کبکی با دریغ کردن اکثریت مطلق، این حزب را به تعامل با احزاب اپوزیسیون مجبور کرده‌اند، اما پیام این انتخابات روشن است: ناسیونالیسم و دغدغه‌های هویتی بار دیگر به موتور محرک اصلی در استان کبک تبدیل شده‌اند.

 

واقعیت‌های دولت اقلیت جدید

بر اساس مستندات آماری منتشر شده توسط وب‌سایت رسمی Radio-Canada، برای کسب اکثریت در مجلس ملی ۱۲۷ کرسی کبک، به ۶۴ کرسی نیاز بود. با این حال، شمارش نهایی نشان می‌دهد که پارتی کبکوا ۵ کرسی تا این حدنصاب فاصله دارد.

جدول زیر آرایش جدید نیروها در نشنال اسمبلی را نشان می‌دهد:

نام تشکل سیاسی          

   وضعیت کرسی‌ها     نقش در پارلمان جدید

پارتی کبکوا (PQ)       

۵۹ کرسی    دولت اقلیت حاکم

حزب لیبرال کبک (QLP)     

۳۲ کرسی          اپوزیسیون رسمی فدرالیست
حزب محافظه‌کار کبک       ۱۷ کرسی          اپوزیسیون راست‌گرا
کبک سولیدر (QS)       ۱۰ کرسی          اپوزیسیون چپ‌گرای استقلال‌طلب

سایر احزاب و مستقلین      

   ۹ کرسی      مستقل

 

به گزارش  لاپرس، این نخستین بار پس از سال ۲۰۱۲ و دوران پاولین ماروا است که پارتی کبکوا در یک ساختار اقلیت زمام امور را به دست می‌گیرد. این ساختار بدین معناست که پلاموندون برای تصویب هرگونه لایحه بودجه یا قوانین کلیدی، نیازمند ائتلاف‌های موردی با سایر احزاب خواهد بود.

 

محو کامل CAQ از نقشه سیاسی کبک

تحلیلگران رادیو کانادا بزرگ‌ترین شگفتی و زلزله واقعی این انتخابات را محو شدن کامل حزب حاکم «ائتلاف آینده کبک» (CAQ) از نقشه پارلمانی ارزیابی کرده‌اند. حزبی که تحت رهبری فرانسوا لوگو در دو دوره گذشته اکثریت مطلق را داشت، به دلیل فرسودگی شدید ناشی از سوءمدیریت بحران‌های بخش عمومی، اعتصابات طولانی‌مدت معلمان و سیستم درمانی ناکارآمد، با بی‌اقبالی مطلق رای‌دهندگان مواجه شد؛ به طوری که رهبر جدید این حزب، کریستین فرشت (Christine Fréchette) نیز کرسی اختصاصی خود را از دست داد و حزب حتی موفق به تصاحب یک کرسی هم در کل استان نشد. این سقوط آزاد به معنای پایان «راه سوم» لوگو بود؛ فرمولی که تلاش می‌کرد بدون طرح بحث جدایی‌طلبی، ناسیونالیسم اقتصادی را در خاک فدرال پیش ببرد.

 

چرا پلاموندون پیروز شد؟ فاکتور هویت و فرسودگی سیستم

 روزنامه گزت در تحلیل میدانی خود بر این باورند که پیروزی پارتی کبکوا حاصل یک موج نارضایتی انباشته و هوشمندی استراتژیک پلاموندون بود. بر خلاف دوره‌های گذشته که احزاب استقلال‌طلب برای جلب آرای میانه‌روها موضوع رفراندوم را پنهان می‌کردند، پلاموندون از همان روز اول با صراحت بر هویت استقلال‌طلبانه خود پافشاری کرد.

از سوی دیگر، دغدغه‌های فرهنگی مربوط به تضعیف زبان فرانسوی در بافت شهری مونترال و حومه، طبقه متوسط را به سمت مواضع هویتی محکم‌تر سوق داد. پلاموندون موفق شد ایده استقلال را نه به عنوان یک رویای رادیکال، بلکه به عنوان ابزاری عقلانی برای حفاظت از بقای هویت و مدیریت منابع اقتصادی استان بازتعریف کند.

 

فرضیه رفراندوم؛ تعویق هوشمندانه تا سال ۲۰۲۹

اصلی‌ترین دغدغه اوتاوا و محافل فدرال، تعهد پارتی کبکوا به برگزاری همه‌پرسی سوم استقلال کبک است. پلاموندون در سخنرانی پیروزی خود تاکید کرد که به این اصل وفادار است، اما تحلیلگران ارشد سی‌بی‌سی به یک متغیر ژئوپلیتیک بسیار کلیدی در زمان‌بندی او اشاره می‌کنند. رهبر پارتی کبکوا صراحتاً اعلام کرده است که برگزاری هرگونه رفراندوم استقلال را تا پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده (سال ۲۰۲۹) به تعویق خواهد انداخت.

این یک استراتژی کاملاً عملگرایانه است. ناسیونالیست‌های کبک به خوبی آگاهند که اعلام استقلال یا شوک‌های ساختاری در زمان حضور ترامپ در کاخ سفید و تهدیدهای تعرفه‌ای مداوم او، می‌تواند پیش از متولد شدن کشور جدید، پیوندهای اقتصادی حساس کبک با بازارهای بین‌المللی را نابود کند. از سوی دیگر، تشکیل یک دولت اقلیت به این معنی است که پلاموندون در حال حاضر قدرت قانونی مطلق برای پیشبرد رفراندوم بدون حمایت احزاب دیگر (مانند کبک سولیدر) را ندارد. بنابراین، تمرکز سه سال آینده بر افزایش اختیارات استانی، کاهش سهمیه‌های مهاجرتی و تثبیت لایحه ۹۶ (قانون زبان) خواهد بود.

 

پیامدهای ژئوپلیتیک برای اوتاوا و دولت فدرال

پیروزی یک حزب حاکم با ایده حاکمیت مستقل در استان کبک، زنگ خطری جدی را برای دولت فدرال کانادا به صدا درآورده است. پلاموندون از این پس با اتکا به تریبون نخست‌وزیری، سیاست تقابل تهاجمی با اوتاوا را در پیش خواهد گرفت. بر اساس گزارش‌های تحلیلی رسانه‌ها، چالش‌های پیش‌رو شامل درخواست انتقال کامل اختیارات مالیاتی، تسلط مطلق بر سیستم پذیرش مهاجران و به چالش کشیدن احکام دادگاه‌های فدرال خواهد بود. این رویکرد فرسایشی، فدرالیسم کانادا را در یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخی خود قرار می‌دهد.

 

فصلی نو و مبهم در تاریخ کانادا

انتخابات ۵ اکتبر ۲۰۲۶ خط بطلانی بر آرامش نسبی یک دهه گذشته در مناسبات کبک و اوتاوا کشید. تشکیل دولت اقلیت توسط پارتی کبکوا اگرچه پلاموندون را به حرکت در مسیرهای محافظه‌کارانه‌تر و گفتگو با سایر احزاب وا می‌دارد، اما کماکان مسیر جدایی‌طلبی را به عنوان گزینه اصلی روی میز حفظ می‌کند. روزهای آینده در نشنال اسمبلی، میدان نبرد پیچیده‌ای برای تعیین آینده این استان و معماری فدرالیسم کانادا خواهد بود.

 

منابع:

سی.بی.سی نیوز

گلوبال نیوز

روزنامه گازت مونترال

مقاله تحلیلی گاردین

ارسال نظرات