Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / دیدگاه / گذار مسالمت‌آمیز از استبداد به نظام دموکراتیک: همه‌پرسی در ایران با طرح نوع از حکومت در حاشیه همایش همسبتگی جمهوری خواهان

گذار مسالمت‌آمیز از استبداد به نظام دموکراتیک: همه‌پرسی در ایران با طرح نوع از حکومت در حاشیه همایش همسبتگی جمهوری خواهان

 

فریدون بابائی خامنه

 

بحران اقتصادی، سیاسی، اخلاقی، محیط زیستی،آبی و بین‌المللی کنونی ایران و برخوردهای خشونت‌آمیز منطقه و سیاست خارجی مداخله‌جویانه ، شرایط انفجاری خطرناکی را در ایران بوجود آورده است خیزش مردمی دی ماه و نامه 15شخصیت سیاسی ایران (ساکن داخل و خارج از ایران) درباره لزوم همه پرسی درباره نظام آینده ایران وضع حساس کنونی را نشان می‌دهد و همه ما را به تفکر درباره آینده ایران و چه باید کرد می‌خواند.

نگاهی به وضع کنونی جامعه ایران حاکی از وجود حداقل سه جریان سیاسی تاریخی با سه نظام پیشنهادی مشخص می‌باشد:

  1. جریان هوادار جمهوری اسلامی ولایی،
  2. جریان هوادار جمهوری عرفی مردم سالار
  3. جریان هوادار سلطنت مشروطه.

در هریک از این سه جریان اساسی چند جناح مختلف وجود دارد. در جریان هوادار جمهوری اسلامی ما دو  جناح مهم طرفداران حکومت اسلامی ولایی (ولایت مطلقه فقیه) و هواداران جمهوری اسلامی مردمسالار را داریم.

در جریان جمهوریخواه عرفی (سکولار، لائیک) جناح‌های راست، چپ، تحوّل‌خواه، برانداز، انقلابی، دموکرات یا چپ توتالیتر را داریم.

در جریان سلطنت‌طلب ما شاهد وجود جناح پهلوی‌خواه برانداز و جناح مشروطه‌طلب دموکرات هستیم.

بنظرم ما ایرانی‌های دموکراسی‌خواه، با ملاحظه تجربیات گذشته، چند عامل مهم زیر را، برای تعیین نظام آینده و انتخاب راه گذر از نظام استبدادی کنونی، باید در نظر بگیریم.

  • روش براندازی همراه خشونت را اکثریت مردم ایران نمی‌خواهند چون منجر‌ به خونریزی، جنگ‌های داخلی، آنارشی، احتمال دخالت دشمنان خارجی، استقرار نظام آینده غیرقابل پیش بینی و یا استبدادی دیگر خواهد شد.

در نتیجه در شرایط کنونی، روش مناسب برای گذار، روش خشونت‌پرهیز و مبارزات مردمی مسالمت‌آمیز بنظر می‌رسد.

  • روش مبارزات مسالمت‌آمیز را جناح محافظه‌کار ولایت‌خواه جمهوری اسلامی فعلا بسته یا محدود کرده است. در نتیجه مردم هوادار تغییر و تحول نظام کنونی، باید با مبارزات سیاسی و اقتصادی، هیئت حاکمه را مجبور به پذیرش یکی از سه راه دموکراتیک انتخابات آزاد، تشکیل مجلس مؤسسان انتخابی برای تدوین قانون اساسی نو و یا همه‌پرسی برای تعیین نظام حکومتی آینده و تصویب قانون اساسی نو، بکند.
  • روش دموکراتیک و واقع بینی ایجاب می‌کند که سه جریان اصلی موجود در جامعه ایرانی بتوانند طرح‌های خود را درباره نظام حکومتی آینده به مردم پیشنهاد کنند و مردم با رأی آزاد خود یکی از سه نظام مذکور در بالا را برای آینده در یک همه پرسی انتخاب نمایند و پس از آن مجلس مؤسسان انتخابی قانون اساسی نو را برپایه نظام انتخابی اکثریت مردم تدوین کرده و با همه پرسی به تصویب مردم برساند.
  • عامل مهم دیگر قبول اصل تغییرپذیری نظام آینده پس از چند دهه است. نظام سیاسی هرگز نمی‌تواند ابدی باشد. یعنی نسل‌های جدید حق خواهند داشت بطور قانونی مثلا هر 25 سال نظر خود درباره ادامه و یا تغییر نظام و قانون اساسی آن را در یک همه پرسی ابراز کنند. این اصل امکان پذیرش یا تحمل نظام انتخابی اکثریت مردم توسط اقلیت‌های مخالف آن را بوجود می‌آورد. چون همه می‌توانند امید تغییر در آینده را حفظ کنند.

قابل ذکر است که هواداران نظام جمهوری اسلامی نمی‌توانند با این اصل مخالفت کنند چون بانی جمهوری اسلامی، با تکیه به این اصل و حق نسل‌های جدید به تغییر نظام، در انقلاب بهمن موفق شد (اظهارات آیت الله خمینی در روز برگشت به ایران) .40 سال بعد از استقرار نظام جمهوری اسلامی ولایی، نسل‌های قدیم و جدید ایران ، بعد از مشاهده عملی نتایج آن، حق دارند که در باره ادامه و یا تغییر و یا تحول آن تصمیم بگیرند و این امر با همه پرسی جدید امکان پیدا می‌کند.

  • مسأله حقوق جامعه‌های (ملیت، خلق و یا اقوام) تشکیل دهنده ملت و کشور ایران و تقسیم اختیارات حکومتی بین حکومت مرکزی و نواحی ایران (استانها و ایالت‌ها) در نظام آینده توسط مجلس مؤسسان باید مورد تصمیم قرار گیرد چون در هر سه نظام دموکراتیک مذکور امکان انتخاب نظام داخلی متمرکز، غیر متمرکز، فدرال یا کنفدرال وجود خواهد داشت. جمهوریخواهان مردمسالار و عرفی، قبل از همه پرسی در باره نظام آینده، شایسته است که تعهدی در این باره را در برنامه خود قرار دهند و از همکاری و هم بستگی همه جمهوریخواهان جوامع ایران برخوردار شوند.
  • سه راهبرد و امکان برای گذار به نظام دموکراتیک در ایران، در شرایط بخصوص، قابل تصور است: انتخابات آزاد، همه پرسی در باره نظام آینده و انتخاب مجلس مؤسسان برای تدوین قانون اساسی نو.

زمان و تحولات سیاسی آینده را نمی توان با دقت پیش بینی کرد. در شرایطی هر یک از این راهبرد‌ها میتواند مفید و راهگشا باشد.جمهوریخواهان بهتر است که برای هر سه امکان خود را آماده کنند.

  • اگر تا انتخابات آینده ریاست جمهوری شرایط سیاسی تغییر نکند و امکان راهبرد رفراندم و یا مجلس مؤسسان بوجود نیاید و نظام کنونی پایدار بماند، شعار و راهبرد انتخابات آزاد و شرکت مستقیم ائتلاف جمهوریخواهان دموکرات و عرفی در آن منطقی و مفید و ممکن بنظر می‌آید(بعلت شرایط بحرانی ایران). در صورت مخالفت نظام با شرکت مستقیم جبهه جمهوریخواهان عرفی ،دو امکان در پیش خواهد بود: پشتیبانی از کاندیدای اصلاح طلبان به شرط قبول چند درخواست اساسی از جمله انجام همه پرسی درباره آینده سیاسی ایران و گرنه تحریم فعال انتخابات غیر آزاد نظام.

 

بنظر من همه پرسی با سه سؤال، درباره تعیین نظام مورد قبول اکثریت مردم، مزایا و امکان‌های بیشتر از تشکیل مجلس مؤسسان قبل از رفراندم را دارد.چون در همه پرسی با سه سؤال (اوپسیون) رأی دهندگان توافق خود را با یکی از نظام‌های مطرح زیر بیان می‌کنند.

  1. جمهوری اسلامی ولائی
  2. جمهوری عرفی و مردم سالار ایران
  3. سلطنت مشروطه

همه پرسی با یک سؤال امکان انتخاب نظام دلخواه بخشی از مردم (در وضعی که بیش از دو نوع نظام سیاسی مطرح است) را حذف می‌کند در نتیجه کاملا دموکراتیک و واقع بینانه نیست.

رفراندم با سه پرسش امکان شرکت و سازماندهی مسالمت آمیز و پیشنهاد روشن اصول نظام سیاسی هر سه.جریان را می‌دهد.

  • هواداران نظام اسلامی موجود، که ادعا دارند اکثریت مردم با نظام موافق هستند، نمی‌توانند مخالفت جدی و مقبول مردم با این نوع همه پرسی بکنند چون امکان پیروزی و یا شکست را دارند. در صورت شکست بطور مسالمت آمیز و قانونی کنار می‌روند و جامعه روحانیت اسلامی مشغول مسائل دینی مردم مؤمن میشود.
  • هواداران سلطنت مشروطه که می‌خواهند نظام سلطنتی را دوباره برقرار بکنند امکان معرفی نظام خود و رأی دموکراتیک مردم برای پذیرش و یا رد آن را بدست می‌آورند و در صورت شکست مجبور به قبول نظام انتخابی اکثریت میشوند.البته در صورت انتخاب نظام سلطنتی مشروطه مردم باید حق انتخاب شاه آینده و خانواده سلطنتی جدید را داشته باشند. یعنی خانواده پهلوی فقط اگر اکثریت مردم رأی به بازگشت این خانواده را داد به سلطنت برمیگردد.
  • هواداران جمهوری عرفی می‌توانند همه نیروها و جناح‌های جمهوری‌خواه مردمسالار را در یک جبهه متحد کنند و در صورت پیروزی در همه پرسی بطور مسالمت آمیز نظام جمهوری عرفی مردمسالار ایران را جانشین نظام اسلامی ولایی بکنند.

بنظر من کوشش ما طرفداران جمهوری عرفی دموکراتیک باید متوجه ایجاد این آلترناتیو با  تشکیل جبهه جمهوریخواهان و تهیه برنامه آن برای آینده نزدیک و دور باشد. همایش همبستگی جمهوریخواهان در مونترآل میتواند در باره آن مطالعه و اقدام نماید.

شخصأ استمرار نظام استبدادی کنونی و بازگشت نظام سلطنتی ارثی را به نفع اکثریت مردم ایران نمیدانم و اطمینان دارم که در شرایط دموکراتیک اکثر مردم نظام جمهوری مردمسالار و عرفی را انتخاب خواهند کرد. اما باور دارم که همه مردم باید حق انتخاب آزاد نظام دلخواه خود را داشته باشند به شرطی که نظر اکثریت را قبول کنند.

نویسنده: هفته.

مطلب پیشنهادی:

معرفی و بررسی کتاب دیوان سومنات اثر ابوتراب خسروی

ابوتراب خسروی (متولد ۱۳۳۵)، نویسندهٔ نامدار آثار او را به سه دستهٔ رمان، داستان کوتاه و پژوهش می‌توان تقسیم کرد. ازجمله هاویه، اسفار کاتبان، رود راوی، ویران، ملکان عذاب و آواز پر جبرئیل.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار