قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
خانه / عمومی / آریانا / زندگی یک فرمانده؛ نگاهی به اثر ژیلا بنی‌یعقوب درباره احمد شاه مسعود
شاه احمد مسعود

زندگی یک فرمانده؛ نگاهی به اثر ژیلا بنی‌یعقوب درباره احمد شاه مسعود

ژیلا بنی‌یعقوب از روزنامه‌نگاران جدی ایرانی است. او در روزنامه‌های مختلفی، همچون روزنامه سرمایه، وقایع‌الاتفاقیه به‌عنوان دبیر سرویس اجتماعی فعالیت داشته‌ است. مسئولیت وبگاه «کانون زنان ایرانی» را برعهده دارد و از فعالان حقوق زنان در ایران است. فعالیت‌های جدی او سبب شد که در سال ۲۰۰۹، بنیاد بین‌المللی رسانه‌های زنان، جایزه شجاعت در روزنامه‌نگاری را به او اختصاص دهد.

ژیلا یکی از روزنامه‌نگارانی است که فعالیت چشمگیری در حوزه‌ی افغانستان داشته است. توجه او به افغانستان باعث شده که بارها به افغانستان سفر کند و پای درد و دل‌های مردم این کشور بنشیند. «افسوس برای نرگس‌های افغانستان» عنوان کتابی است که از زندگی مردم افغانستان منتشر کرده است. ژیلا از علاقه‌مندان به شخصیت احمد شاه مسعود است. علاقه‌ی او به احمد شاه مسعود سبب شد که در دل گذشته چنگ بزند و شخصیت مسعود را از نگاه دوستان و هم‌رزمانش بررسی کند.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام –  توئیتر

فرمانده شاه احمد مسعود

در این راه ژیلا بنی‌یعقوب با ۳۳ نفر دوستان احمد شاه مسعود مصاحبه و مجموعه مصاحبه‌های خود را در کتاب «فرمانده مسعود» گردآوری و منتشر کرده است. او نوشتن این اثر را از سال ۱۳۸۱ آغاز می‌کند و تا سال ۱۳۸۶ آن را ادامه می‌دهد اما بنا به مشکلاتی تا سال ۱۳۹۵ سفرهایش متوقف می‌شود. در سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ کار نیمه‌تمام خود را به سرانجام می‌رساند. مصاحبه‌های این اثر در یازده سفر انجام شده است. قالب این اثر مصاحبه است و نویسنده تلاش کرده تا به تمام زندگی احمد شاه مسعود بپردازد.

نویسنده در مقدمه این اثر کتاب تاکید دارد که نمی‌خواهد تحلیلی در مورد عملکرد و یا نقد و بررسی کامل احمد شاه مسعود انجام دهد. تمامی مصاحبه‌شوندگان به جز محمد حسین جعفریان، روزنامه‌نگار و مستندساز ایرانی و ناگاکورا عکاس ژاپنی، افغان هستند. یونس قانونی، عبدالله عبدالله، احمد مسعود، لطیف پدرام، نصیر احمد نور، نسرین گروس، صدیق‌الله توحیدی، فهیم دشتی، ژنرال عزیز الرحمان، محمد فهیم، آمنه افضلی، مصطفی کاظمی از جمله مصاحبه‌شوندگان این اثر هستند.

احمد شاه مسعود در بین مردم افغانستان با لقب شیر دره‌ی پنجشیر یاد می‌شود. او زاده‌ی سال ۱۳۳۲ در پنجشیر بود. این جنگجوی افغان یکی از فرماندهان با قدرت مجاهدین بود. زمانی که روس‌ها به افغانستان حمله کردند، توانست با ایجاد گروه‌های کوچک چریکی به مبارزه با ارتش سرخ شوروی بپردازد. او پس از شکست دادن حملات ارتش سرخ شوروی، آنها را به پای میز مذاکره کشاند که همین امر سبب شد نام احمد شاه مسعود برای همیشه در تاریخ افغانستان ماندگار شود.

Aviron

مرگ احمد شاه مسعود در تاریخ ۱۸ شهریور سال ۱۳۸۰ بر اثر حمله‌ی تروریستی، افغانستان را در شوک فرو برد. بعد از مرگ وی تاریخ افغانستان به‌گونه‌ی دیگری رقم خورد. بخشی از صحبت‌های دوستان وی به زمان شنیدن خبر مرگ این فرمانده نام آشنای افغانستان بازمی‌گردد. دکتر عبدالله عبدالله یکی از همرزمان احمد شاه مسعود که اکنون نقش مهمی در سیاست افغانستان دارد، در زمان جنگ علیه رژیم کمونیستی و هنگامی که ۲۶ ساله بود، با احمد شاه مسعود آشنا شد. او درباره‌ی پنهان کردن مرگ احمد شاه مسعود می‌گوید: «چند ساعت پس از شهادت آمرصاحب، از حادثه‌ی ترور اطلاع پیدا کردم. شرایط به گونه‌ای بود که مخفی نگه داشتن این خبر بسیار حیاتی و ضروری بود و چون ضرورت داشت، واقعیت را اعلام نمی‌کردم؛ اما باید این را هم بگویم که پنهان نگه داشتن این مسئله واقعا بسیار دشوار بود؛ اما چون شرایط ایجاب می‌کرد، این کار را کردم. من حتی موضوع شهادت ایشان را از همراهان سفرم که با آنها به افغانستان برمی‌گشتیم هم پنهان نگه داشتم. در واقع در میان همسفرانم تنها من از این حادثه خبر داشتم و بقیه بی‌خبر بودند و من هم کاملا پنهان‌کاری می‌کردم.» عبدالله عبدلله یکی از مجاهدینی است که هرگز از صحنه‌ی سیاست حذف نشد و همواره سعی کرد، جایگاه قدرت خود را در افغانستان حفظ کند.

یونس قانونی یکی دیگر از همرزمان احمد شاه مسعود است که در سال ۲۰۰۴ نامزد ریاست جمهوری شد و در مقابل حامد کرزی شکست خورد. یونس قانونی در خصوص این که مسعود آموزش‌های نظامی را چگونه آموخته بود، می‌گوید: «این سوالی است که بیشتر ژورنالیست‌ها می‌پرسند. ایشان تمام آموزش‌های خود را به صورت عملی در جریان مقاومت آموخت و فقط قبل از آغاز جهاد و برای مدت کمی در پاکستان مهاجر بود، در این کشور تعلیماتی دید؛ مانند بقیه رهبران جهادی ما که کم‌ و بیش در پاکستان تعلیمات نظامی دیده‌اند. فکر می‌کنم آن آموزش هم که دید حداکثر چند ماه بیشتر نبوده باشد اما مطالعات شخصی زیادی در مسائل نظامی داشت. بیش‌ترین آموزش را در جریان تجارب علمی جهاد و مقاومت به دست آورد. من فکر می‌کنم بهترین دانشگاه برای آموزش جنگ و هنر نظامی، عرصه‌های عملی موجود در افغانستان بود.»

بیشتر بخوانید:

ژیلا بنی‌یعقوب به سراغ زنانی هم رفته است که با احمد شاه مسعود همکاری داشته‌اند. نسرین گروس یکی از فعالان مدنی افغانستان است که اعلامیه‌ی حقوق اساسی زنان افغانستان را به امضای احمد شاه مسعود رسانده بود. او در این خصوص می‌گوید: «ما در اعلامیه حقوق اساسی زنان نوشته بودیم که تمام حقوق اساسی زنان باید در یک قانون اساسی احیا شود تا هیچ وقت در آینده گفته نشود که زنان افغان هرگز حقوقی نداشته و زنان افغان هیچ‌گاه به رسمیت شناخته نشده‌اند و بعد به همراه آن یک پتیشن (طومار) آماده کردیم. نخستین رهبر سیاسی افغانستان که این پتیشن را امضا کرد احمد شاه مسعود بود. بعد از آن ما آن پتیشن را به کشورهای دیگر بردیم و بعد به افغانستان بازگرداندیم و توانستیم سیصد هزار امضا جمع کنیم، بعد از سقوط طالبان و هنگامی که قانون اساسی تصویب می‌شود، ما پتیشن را به اضافه امضاها که در خارج از افغانستان نگهداری می‌شد، به افغانستان آوردیم و به کمیسیون قانون اساسی تسلیم کردیم. با این دادخواست ما به آنها این توانمندی را دادیم که ماده‌ی ۲۲ قانون اساسی را که به آن ماده برابری زن و مرد می‌گوید درج کنند.»

ژیلا بنی‌یعقوب در کتاب «فرمانده مسعود» می‌کوشد تا به مخاطب بگوید احمد شاه مسعود دارای شخصیت استثنایی بوده است. در بین سوالات نقد به عملکرد مسعود از نظر نویسنده بسیار برجسته شده است. کتاب «فرمانده مسعود به روایت نزدیکان، دوستان و همرزمانش» توسط انتشارات پارسه منتشر شده است.

نویسنده: نویده احمدی

مطلب پیشنهادی:

بیانیه همبستگی با جنبش ضد طالبان و درخواست تحریم پاکستان

اعضای جامعه افغان کانادا در محکومیت حوادث اخیر در افغانستان و ابراز همبستگی با جنبش ضد طالبان و  مقاومت ضد تجاوز پاکستان بر افغانستان، قطعنامه گردهمایی افغان‌های شهر اتاوا را صادر کرده‌اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *