Fengye College Center
خانه / اخبار مونترال / دانستنی‌های مونترال / کشیشی همگام با انقلاب آرام و رودرروی سلطه مذهب

کشیشی همگام با انقلاب آرام و رودرروی سلطه مذهب

 زیر پوست شهر

در سال 1970 کبک دچار یک بحران جدی شد. این بحران به دلیل ریشه داشتن در ناسیونالیسم، از اهمیت زیادی برخوردار است. آن چنان که هر سال در ماه اکتبر در رسانه‌های عمومی مطرح و از زوایای مختلف مورد بحث قرار می‌گیرد. این بحران به لحاظ ویژگی خاص خود، یعنی علل و چگونگی آغاز و ظاهراً پایان آن حائز اهمیت بسیاریست و در شماره‌های بعدی «هفتــــــه» نیز به آن پرداخته خواهد شد. اما برای ریشه‌یابی این بحران درتاریخ کبک، باید یک دهه به عقب برگردیم و سال‌های قبل و بعد از 1960 را مورد بررسی قرار دهیم. در این بررسی به نقطه عطفی بر می‌خوریم که انقلاب آرام نامیده شده است. در این بخش مونترال‌شناسی به بستری که زمینه ساز بحران اکتبر بود یعنی انقلاب آرام و دستاوردهای آن در زمینه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کبک پرداخته شده است.

انقلاب آرام

انقلاب آرام شامل دوره‌ای از تاریخ کبک می‌شود که دهه 60 را در بر می‌گیرد. یعنی از سال 1960 شروع شده و صفحه کاملا متفاوت و زرینی از تاریخ کبک را ورق می‌زند که باعث تحولات بنیادی شده و عصر نوینی را آغاز می‌کند. این دوره، از انتخابات ژوئن 1960 و شکست اتحاد ملی و پیروزی حزب لیبرال آغاز می‌شود و از آن زمان کبک در پیمودن راه مدرنیته گام بر می‌دارد.  انقلاب آرام تمام ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگیِ زندگی اجتماعی کبک را پوشش می‌دهد و به دلیل آن‌که برخلاف سایر انقلاب‌ها، برای شکل‌گیری و به ثمر رسیدن آن، از ابزاری به نام خشونت استفاده نشده است، انقلاب آرام  La Révolution tranquille نامیده می‌شود. نام انقلاب آرام برای اولین بار چند هفته بعد از انتخابات توسط روزنامه‌نگاری از «گلوب.اند.میل» در تورنتو مورد استفاده قرار گرفت.

Maurice Duplessis
              Maurice Duplessis

 

تا قبل از دهه 60، کلیسای کاتولیک در تمام سطوح استان اعم از سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تسلط و دخالت کامل داشت. در واقع می‌شود گفت که در کبک حاکمیت مطلق با کلیسای کاتولیک  بود.

در دهه 60 خلع ید کلیسای کاتولیک از سیستم اداری استان منجر به تشکیل دولت رفاه شد که مهمترین دستاورد آن سکولاریزه شدن سریع و مؤثر جامعه بود. همچنین باعث به وجودآمدن هویت ملی برای کبک شد، عاملی که به رودررو شدن جدائی‌طلب‌های کبک و فدرالیست‌ها انجامید.

اگر چه ظاهرا این طور به نظر می‌رسد که یکی از نتایج انقلاب آرام، یعنی هویت ملی و جدائی‌طلبی و آرزوی دیرینه عده‌ای از فرانسوی‌زبانان کبک ضمن بحران اکتبر سرکوب شد و پایان گرفت، اما با انقلاب آرام، حس ناسیونالیزم در جامعه کبک جان گرفته بود. تأسیس حزبی بنام پارتی کبکوا توسط «رنه لوک» به سال 1968، و بلوک کبکوا به سال 1991 رسما به صورت کرسی‌هائی درآمدند که اولی در سطح کبک و دومی در سطح فدرال در دفاع از منافع و هویت ملی کبک و استقلال آن فعالیت می‌کنند. در ادامه، دو رفراندوم برای جدائی و استقلال به سال‌های 1980 و 1995 نشانگرآنست که این مسئله به صورت آرزوئی هنوز هم در اعماق وجود کبکی‌ها جاریست.

قبل از سال 1960 محافظه‌کاری به نام  Maurice Duplessis  رهبر اتحاد ملی در رأس دولت قرار داشت. با انتخابات 1960 و روی کارآمدن Jean Lesage  از حزب لیبرال، عصر دیگری در تاریخ کبک ورق خورد. به طوری که «پایان تیرگی‌ها» نامیده شده است.

در سال‌های قبل از 60 تقلب در انتخابات  و فساد مالی در کبک رایج بود. در بخش اقتصادی سرمایه‌گذاران خارجی توسعه منابع طبیعی استان را به طور عمده در اختیار داشتند. استخراج سنگ‌آهن یک نمونه است که توسعه آن توسط ایالات متحده آمریکا، مستقر در شرکت سنگ آهن کانادا انجام می‌شد. تا نیمه دوم قرن بیستم اکثر کارگران فرانسه‌زبان زیر خط فقر زندگی می‌کردند. و دخالتی در کارهای اجرائی و اقتصاد استان خود اعم از معاملات و تجارت نداشتند. به طوریکه خواننده، هنرپیشه، شاعر، نویسنده وفعال سیاسی “Félix Leclerc” این پدیده را با این جمله تعریف می‌کند: «ساکنان اصلی کبک در سرزمین خودشان مردمان حاشیه‌ای هستند».

Jean Lesage
                   Jean Lesage

 

سکولاریزاسیون

در سال‌های تاریک تاریخ کبک، یعنی قبل از دهه 60 سلطه خلل ناپذیر چندصدساله کلیسا در اجتماع و سیاست کبک حاکم بود. با انقلاب آرام، کبک توانست خود را از زیر حکومت قرون وسطائی کلیسای کاتولیک آزاد کند. حقوق زن و مرد را به رسمیت بشناسد. آموزش و بهداشت را از دست راهب‌ها و کشیش‌ها بگیرد و به مدارس و بیمارستان‌های مدرن بسپارد.

قانون اساسی کانادا در سال 1867 آموزش و پرورش را از اختیارات استانی شناخته و آن را  در حوزه مسئولیت استان قرار داده بود. در سال 1868 استان کبک وزارت آموزش عمومی را تأسیس کرد؛ درپی آن مدارس هر کدام مسئولیت برنامه‌های خود اعم از موضوعات آموزشی، نحوه ارائه و صدور مدرک تحصیلی را عهده‌دار شدند.

اما در سال 1875 زیر فشار کلیسا سیستم وزارتی آموزش و پرورش لغو شد، زیرا روحانیون مسیحی معتقد بودند که فقط کلیسا قادراست آموزش مناسب به جوانان ارائه دهد و دولت نباید در این کار دخالتی داشته باشد. تا انقلاب آرام، آموزش عالی به دلیل هزینه بالای آن در دسترس تنها اقلیتی از فرانسوی‌زبانان کبک بود.

در بحبوحه انقلاب آرام و بعد از کوتاه کردن دست کلیسا از سیستم اداری استان، در سال 1963 و 1964  Rapport Parent

Alphonse-Marie Parent
           Alphonse Marie Parent

(گزارشِ پران) توسط Alphonse Marie Parent انتشار یافت. سندی که پایه تغییرات اساسی در سیستم آموزشی قرار گرفت. «آلفونس مری پَران» کشیشی کبکی، مدرس دانشگاه لاوال و رئیس کمیسیون سلطنتی بازرسی آموزش کبک در دهه 60 بود و بعد از تحقیق و بررسی در امور آموزشی کشورهای دیگر، گزارشی را در 5 جلد به سال 1964 منتشر کرد که به نام خودش نامیده شده است. در این گزارش مشکلات و موانع موجود برای دستیابی به کیفیت بالا در آموزش و پرورش کبک شناسائی شده و راه‌حل‌هائی برای آنها پیشنهاد شده است و به دلیل همین پیشنهادهای اساسی، نقش این گزارش در دگرگونی سیستم آموزشی کبک بسیار مهم و مؤثر بود.

ایجاد وزارت آموزش کبک، آموزش اجباری تا سن 16 سالگی، ایجاد  CÉGEP  در برابر کالج‌هایی که بوسیله کلیسا اداره می‌شد، آموزش معلمان و دسترسی آسان به آموزش عالی برای تمام قشرهای جامعه از جمله مهم‌ترین پیشنهادهای کشیش پَران و از دستاوردهای بزرگ انقلاب آرام بود که تغییرات بنیادین در سیستم آموزشی به وجود آورد.

جایگاه زنان قبل و بعد از دهه 60

قبل از دهه 60 قوانین مذهبی در تمام شئونات اجتماعی و بخصوص در خانواده‌ها شدیدا حاکم بود. جایگاه زن بر اساس باورهای مذهبی تعریف شده بود، بطوری‌که آنان درخانواده همانند «ماشین‌های جوجه‌کشی» وظیفه‌ای جز تولیدمثل نداشتند. کمترین تعداد فرزندان خانواده به 10 نفر می‌رسید. با خلع ‌ید از کلیسا، افراد جامعه از مذهب روی‌گردان شده و به جا آوردن مراسم مذهبی را ترک کردند. دست کلیسا از مدارس و بیمارستان‌ها کوتاه شد و پرسنل غیرمذهبی جای راهبه‌‌ها و کشیش‌ها را گرفت. نفوذ کلیسا در خانواده‌ها از بین رفت. تعداد فرزندان کم شد و یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب آرام در زندگی اجتماعی کبک این بود که زنان قالب قبلی خود را ترک‌کرده، از کنج خانه‌ها بیرون آمده، به حقوق انسانی خود دست یافته و جایگاه اجتماعی پیدا کردند.

شرکت برق کبک،‌ نماد اقتصادی هویت ملی

دهه 60 در تمام زمینه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی استان تحول بزرگی به وجود آورد. یکی از مؤثرترین و بزرگترین میوه‌های آن در بخش اقتصادی، ملی شدن برق بود که نه تنها در سطح استان؛ بلکه در اقتصاد کشور کانادا نقشی بس عظیم و تعیین کننده دارد. این امر آن‌چنان مهم است که می‌توان صحبت از انقلاب را همان صحبت از ملی شدن برق دانست.

René Levesque
                      René Levesque

با این حال این فاکتور بنیادین در انتخابات 1960 پیش‌بینی نشده بود. درانتخابات 1962 حزب لیبرال با اکثریت به قدرت رسید و در عرض 6 ماه رنه لوک René Lévesque وزیر منابع طبیعی، طرح‌های خودرا برای ملی کردن برق تحت نام هیدرو کبک ارائه داد و این طرح نه تنها سمبلی شد برای شکل گیری حکومت کبک؛ بلکه نمادی از توانائی کبکی‌ها در جهت تکمیل پروژه‌ای به این عظمت شد.

 

رنه لوک با خرید سهام  11 شرکت خصوصی تولید و توزیع برق به مبلغ 604 میلیون دلار، همه را در یک شبکه برق واحد به نام هیدرو کبک ادغام کرد. ایجاد این شرکت تضمینی بود برای اتحاد و اختصاص دادن امتیازات به نفع استان، به طوری که فرانسه‌زبانان کبک به پست‌هائی دسترسی پیدا کردند که همیشه و به طور سنتی در اختیار انگلیسی‌زبانان قرار داشت. امروزه هیدرو کبک یکی از مهمترین ستون‌های اقتصادی کبک و کاناداست و کانادا این استوانه اقتصادی مهم را مدیون رنه لوک است. به طور کلی نه تنها در مورد الکتریسیته، بلکه در بیشتر زمینه‌های مربوط با انقلاب آرام، رنه لوک نقش بزرگ و تعیین‌کننده‌ای داشت. به ادعای بسیاری از تاریخ‌نگاران از بین کسانی که در تحقق مدرنیته در کبک سهم داشتند، هیچ شخصیتی نمی‌تواند با نقشی که او در این مهم داشته برابری کند.

این مرد بزرگ در 24 اوت 1922 در نیوبرونزویک چشم به جهان گشود و درGaspesie  بزرگ شد. وی در سن 14 سالگی پدرش را که وکیل بود، از دست داد. او فرزند بزرگ خانواده بود. در دانشگاه لاوال مشغول تحصیل حقوق شد ولی آن را نیمه تمام گذاشت. در زمان جنگ دوم جهانی به چند کشور درگیر جنگ سفر کرد. از سال 1956 تا 1959  ژورنالیست تلویزیون بود. در سال 1960 وارد سیاست شد. از سال 1961 تا 1966 در کابینه «ژان لوزاژ» لیبرالیست، مسئولیت وزارت منابع طبیعی را به عهده داشت. به دلیل پیاده کردن پروژه عظیم برق و تأسیس هیدروکبک یکی از فعالان و تاثیر گذاران بسیار مهم انقلاب بود.

در 19 نوامبر 1967 انجمن جنبش حاکمیت (استقلال) را بنیان گذاشت که در سال 1968به پارتی کبکوا تبدیل شد این حزب در سال 1970 بیشتر از هشتاد هزار نفر عضو داشت.

یکی دیگر از اقدامات اساسی و مهم «لِوِک»، قانون 101 و منشور زبان فرانسه بود. مطابق این قانون، فرانسه، زبان رسمی کبک شد و علاوه بر آن، اشاعه زبان فرانسه در مؤسسات تجاری و اجباری بودن تحصیل بچه‌ها به زبان فرانسه از رهاوردهای این قانون بود. این اقدامات باعث شد که اکثریت فرانسه زبان‌های کبک، پس از مدتها تسلط اقلیت انگلیسی زبان بر آنها، احساس کنند که دیگر در وطن خود هستند.

روزنامه نگار، مجری رادیو تلویزیون، وکیل مجلس، وزیر، سیاست‌گذار کبک، بنیانگذار پارتی کبکوا، و نخست وزیر کبک به مدت 9 سال، بالاخره روز اول نوامبر 1987 در وردان Verdun چشم از جهان فرو بست و کبکی مدرن، قوی و صنعتی از خود به یادگار گذاشت.

منابع:

 

نویسنده: لیلی خاقانی

مطلب پیشنهادی:

لوگو

دولت لوگو از مقررات جدید مهاجرت کاملا عقب نشست

اصلاحات مهاجرتی بحث برانگیز دولت فرانسوا لوگو به حال تعلیق درآمده و قرار است به زودی رایزنی‌هایی در این‌باره آغاز شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *