قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / سلیمان لایق، ‌شاعر و نویسنده‌ی افغان درگذشت
شاعر و نویسنده افغان

سلیمان لایق، ‌شاعر و نویسنده‌ی افغان درگذشت

نرگس هاشمی|

شاعر و نویسندهغلام مجدد «سلیمان لایق»، شاعر و نویسنده‌ی مشهور کشور در کابل درگذشت. آقای لایق در ماه میزان ۱۳۰۹ خورشیدی در ولایت پکتیا متولد شد و هنگام مرگش ۹۰ سال داشت.

غرزی لایق، پسر سلیمان لایق خبر درگذشت پدرش را در صفحه‌ی فیس‌بوک خود تأیید کرده است. غرزی دلیل مرگ پدرش را جراحاتی گفته که سال گذشته در حمله‌ی انتحاری در ساحه‌ی شش‌درک شهر کابل بر او وارد شده بود.

سلیمان لایق یکی از بنیان‌گذاران حزب دموکراتیک خلق افغانستان و در عین حال یکی از چهره‌های تأثیرگذار در عرصه سیاست و فرهنگ در افغانستان بود.

Aviron
Aviron

 

سلیمان لایق در رشته ادبیات دانشگاه کابل تحصیل کرده بود و به عنوان وزیر اقوام و قبایل، ریاست اکادمی علوم افغانستان کار کرده بود.

او همچنان در گذشته از جمله عضو هیأت مؤسسان و دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب دموکراتیک خلق افغانستان بوده است.

سلیمان لایق در سال‌های اخیر در کنار کارهای ادبی،‌ به زبان‌های دری و پشتو شعر می‌سرود از او چندین مجموعه‌ی شعری و کتاب بر جا مانده است.

بیشتر بخوانید:

سلمان لایق در ۱۳۰۹ خورشیدی در روستایی در ولایت پکتیا در جنوب ‌شرق پادشاهی افغانستان زاده شد. او پسر «عبدالغنی» ملای قبیله خروتی (زیرمجموعه قبیله‌های پشتون) بود. پدر لایق از خلیفه‌های عرفان صوفی‌گری نقشبندیه بود. در آن زمان رهبری این عرفان به دست خاندان مجددی‌ها بود که در هند و افغانستان جایگاه بالای مذهبی داشت. بنابراین پدر سلیمان با این امید که روزی پسرش مرید و پیرو این خاندان شود (که هرگز نشد)، نام او را «غلام‌مجدد» نامید.

پدر غلام تحت تأثیر مریدانه خاندان محافظه‌کار مجددی‌ها، شعر و شاعری را کنار گذاشت، اما خود غلام چند دفتر شعر چاپ کرد. عضو پیوسته و مشاور علمی اکادمی علوم است.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

غلام‌مجدد در سال ۱۳۲۶ در مدرسه شرعیه پغمان به تحصیل پرداخت اما در سال ۱۳۳۱ به دلیل شرکت در اعتراضات علیه مدیران و مدرسان این مدرسه دولتی، اخراج شد. سال بعد دانشجوی دانشکده شرعیات دانشگاه کابل شد. اما در همان سال به دلیل شرکت در اعتراضات ضددولتی از این دانشگاه اخراج شد و دیگر هرگز نتوانست به دانشکده شرعیات یا مراکز مذهبی دیگر بازگردد. این اخراج‌ها مسیر زندگی او را تغییر داد.

شاعر افغانغلام‌مجدد با کمک افرادی با نفوذ در دولت افغانستان، در ۱۳۳۳ وارد دانشکده ادبیات دانشگاه کابل شد. تحصیل در این دانشکده نقش مهمی در روی آوردن او به فلسفه و آشنایی با افراد و گروه‌های چپ‌گرا از جمله میراکبر خیبر (از نظریه پردازان حزب دموکراتیک خلق افغانستان)، «جوانان بیدار»، «حزب وطن» و «حزب خلق»، میرغلام‌محمد غبار و عبدالرحمان محمودی داشت. او با گرفتن گرایش چپ، نام عمومی خود را از «غلام‌مجدد» به «سلیمان لایق» (ترکیب نام دو جد خود) تغییر داد.

سلیمان لایق از سال‌های پایانی دهه ۱۳۳۰ و آغازین دهه ۱۳۴۰ با گروه‌های چپی روابط نزدیکی پیدا کرد. برای نمونه، او در کنگره تأسیس حزب دموکراتیک خلق در ۱۱ جَدی/ ۱۳۴۲ شرکت کرد اما به عضویت کمیته مرکزی این حزب در نیامد. او با تأسیس نشریه «پرچم» به روزنامه‌نگاری و تبلیغ ایدئولوژی چپ پرداخت و برای دستیابی به اهداف خود، در دو انتخابات پارلمانی ۱۳۴۴ و ۱۳۴۸ شرکت کرد اما از ورود به مجلس، باز ماند.

سلیمان لایق یکی از سیاستمداران پیشین افغانستان است. او از اعضای جناح پرچم بود که در زمان حکومت تحت حمایت شوروی سابق در پست‌های کلیدی از جمله وزارت اقوام و قبایل کار کرد.

بعد از سقوط رژیم دکتر نجیب‌الله به یکی از کشور‌های غربی پناهنده شد و بعد از ایجاد حکومت منتخب در کابل که به گفته آقای لایق زمینه بازگشت سیاستمداران گذشته به افغانستان مهیا شد، به کابل بازگشت و فعالیت سیاسی را از سر گرفت.

سلیمان لایق باری در یکی از مصاحبه‌های خود با بی بی سی در پاسخ به این سوال  که آنچه در نهایت سبب شکست حزب‌تان شد اشتباه‌های رهبران حزب بود، اگر شما چنین چیزی را قبول دارید به نظر شما چه اشتباه‌هایی صورت گرفت؟ گفته بود:

«بزرگترین اشتباه ما این بود که به زبان مردم سخن نگفتیم و ایدیولوژی و اهداف و مقاصدی را برای مردم پیشنهاد کردیم که اصلا نه قابل قبول بود، نه قابل درک بود و نه با ضرورت‌ها ونیاز‌های مردم منطبق بود. نمی‌توان در شوره‌زار بذر گندم پاشید.»

همچنان او درباره فعالیت‌های فرهنگی و شاعری خود چنین گفته بود:

«آخرین اثرم که هنوز تکمیل نشده، داستانی است به نام «مردی از کوهستان»، من در آن همه حوادث سال‌های انقلاب را ثبت کرده‌ام و از سال پنجاه و نه خورشیدی آغاز کرده‌ام و تا حال ادامه دارد و یک رمان منظوم است. دو مجموعه شعر فارسی و پشتو برای چاپ آماده است به نام‌های «سرودها در جاده‌های آتش گرفته» ودیگری به زبان پشتو به «نام سرود غلام‌ها» در سرود غلام‌ها که مجموعه شعر پشتو است با این بیت آغاز می‌شود:

ما گوسفندان قربانی عید نیستیم

که بدون فریاد قربانی شویم

و برای کسی از دوزخ راه جنت را بگشاییم

ما غلامان کشته شده باستانیم

***

که به خاطر انتقام خویش برخاسته‌ایم

و خونی که از رگ‌های ما جاری است همان خونی است

که اسپارتاکوس قهرمان تاریخی رم

بر روی شهر رم

پاشید.

آنچه که سلیمان لایق را بیشتر در شعر مشهور ساخت سرودن شعری وطنی او «دوست دارم این وطن را، سنگ او را، کوه او را، قلب خود را، خانه‌ی اندوه او را » را بود.

منابع: روزنامه اطلاعات ،بی.بی.سی و ویکی‌پدیا

نویسنده: هفته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *