قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / اینترنت و آزار جنسی کودکان، گزارشی از یک نشست آموزشی
ازار جنسی کودکان

اینترنت و آزار جنسی کودکان، گزارشی از یک نشست آموزشی

در تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۰ یک نشست آموزشی برای آگاه‌سازی والدین درباره خطرات فضای سایبری برای کودکان، برگزار شد. برگزار کننده موسسه خانه ایران بود و برنامه را دکتر تینا فرشادگهر مدیریت کرد. این نشست با محوریت محافظت از كودكان در فضای اینترنت در دوران كرونا ارائه شد. در دورانی که کودکان زمان بیشتری را در این فضا بسر می‌برند و والدین کنترل کمتری روی آنها دارند. دکتر امیرعباس بشارتی سخنران این برنامه بود.

بخش اول این مطلب در مجله شماره ۵۸۹ تحت عنوان «کودکان، سکس و آزار جنسی؛ نکاتی که والدین باید بدانند» ارائه شد.

دکتر امیرعباس بشارتی |

دکتر تینا فرشادگهر |

آیا آماری از آزار جنسی کودکان در ایران موجود هست؟

دکتر امیرعباس بشارتی: متأسفانه ما در ایران آمار درست‌وحسابی نداشتیم و نمی‌دانیم عمق این مسئله چقدر است. من خودم یک دختر هشت ساله دارم و اگر بخواهم دست‌کم برای دختر خودم مراقبت خوبی داشته باشم لازم است این تابوها را بشکنم و این خجالت را کنار بگذارم چون چیزی را قربانی می‌کنم که ارزشش را دارد. من همان موقع به این نتیجه رسیدم که پیش‌نیاز این نوع پیشگیری آگاهی والدین است. آگاهی والدین به این معنی است که باید باور کنند این خطر واقعی است و اتفاق می‌افتد و در کمین کودک ماست و مخصوص کودک دیگران نیست. این خیلی مهم است که ما به این باور برسیم.

من الآن یک سری آمار از سازمان بهداشت جهانی به شما می‌دهم تا بدانید این قضیه چقدر می‌تواند نگران‌کننده باشد. دو رقم نگران‌کننده وجود دارد که من فکر می‌کنم هرکسی که بچه‌دار شده از وقتی متوجه جنین می‌شود لازم است اینها را بداند. «از هر پنج کودک دختر در کل ۱۸٪ دخترها و از هر ده کودک پسر یعنی ۸٪ پسرها، دست‌کم یکی از آنها در سن زیر شانزده سال مورد آزار قرارگرفته است.»

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

من می‌توانم ادعا کنم که این فقط نوک قله است و ما متوجه بقیه آنها نمی‌شویم. چون فکر می‌کنم این آمار برای قبل از سال ۲۰۱۵ است. سالش را دقیق نمی‌دانم اما آن موقع خیلی از این تعاریف و خیلی از این روشن‌سازی‌ها صورت نگرفته بود و خیلی از این مسائلی که من الآن گفتم می‌تواند مصداق آزار جنسی باشد آن زمان هنوز مطرح نشده بود. از طرفی حتی در جوامع غربی که آزادی وجود دارد و این مسائل آزادانه‌تر مطرح می‌شوند خیلی مواقع این نوع موضوعات گزارش نمی‌شوند.

گزارشی از پلیس اینترپل در اروپا می‌گفت ما فکر می‌کنیم آمار بین پنج تا هشت برابر چیزی است که ثبت‌شده است ولی گزارش نمی‌شود و این شرمی است که همواره با نژاد بشر وجود داشته است. جالب است که در آمار سازمان بهداشت جهانی هیچ تفاوتی در رنگ پوست و نژاد و مذهب برای قربانیان وجود نداشته است.

متأسفانه آمار بسیار بدی وجود دارد و من این را همیشه در جلسات تأکید می‌کنم: «۹۳٪ از موارد آزار جنسی، از سوی افراد نزدیک خانواده و دوستان خانوادگی صورت گرفته است»؛ بنابراین به‌هیچ‌وجه فکر نکنید که بچه در خیابان و توسط یک غریبه آزار می‌بیند؛ اتفاقاً ۹۳٪ که آمار خیلی بالایی است در خانه صورت می‌گیرد. کسی که او را عمو یا خاله خطاب می‌کردیم. من عمیقاً معتقدم این واژه عمو و خاله و از این قبیل باید کنار گذاشته شود و بچه باید خیلی واضح بداند که از این لحاظ غیر از پدر و مادر و پزشک بقیه همه غریبه محسوب می‌شوند.

تینا فرشادگهر: ببخشید با توجه به اختلاف فرهنگی که ما در کانادا و ایران داریم می‌شود یک مقدار به این بحث هم اشاره شود که ما در ایران عادت داریم هر کودکی که می‌بینیم دوست داریم یک نوازشی بکنیم. این را لطفاً اگر می‌شود روشن کنید که در اینجا ما از لحاظ حقوقی نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم.

بیشتر بخوانید:

امیرعباس بشارتی: به نکته جالبی اشاره کردید. یکی از مواردی که آن اوایل مدام به بچه خودم یاد می‌دادم و به طریقی در روابط دوستان و خانواده هم تأثیر داشت چون آنها ناراحت می‌شدند. باید به کودکمان یاد دهیم که بدنشان متعلق به خودشان است.

قضیه پیشگیری سه جنبه دارد: آگاهی والدین، آموزش کودکان، آگاه‌سازی دیگران.

در اینجا در مورد آموزش کودکان می‌گوییم تا به صحبت شما برسیم. باید بتوانیم در این رابطه با کودکمان صحبت کنیم به‌هرحال این واقعیتی است که وجود دارد. باید آن‌قدر با آنها دوست باشیم که بتوانند تجربیاتشان را با ما در میان بگذارند و این دیوار تابو را بشکنند.

ابتدا باید از خودمان شروع کنیم که از شرم به زبان آوردن این داستان و همچنان گوش دادن به این مسائل بگذریم. باید این شرم را در خودمان بکشیم تا بتوانیم به بچه‌ها کمک کنیم. چون یک کودک نوجوان بی‌خبر، بی‌دفاع و آماده آسیب است. پس باید با آنها صحبت کنیم.

نکاتی که می‌شود در موردش با کودکان صحبت کرد: ۱. این بدن متعلق به تو است، ۲. بعضی از جاهای بدن تو خصوصی هستند (که به تعاریف آن می‌رسیم)، ۳. نه گفتن را به او یاد بدهیم ۴. رازهای آزاردهنده را هیچ‌وقت پهلوی خودش نگه ندارد و در این رابطه با شما صحبت کند و به او این اطمینان را بدهید که دوستش دارید و در این قضیه همیشه همراه او هستید و کمکش می‌کنید.

این خیلی مهم است که به کودک یاد دهید هیچ‌کس حق ندارد به بدن او دست بزند جز پدر و مادر آن‌هم وقتی کوچک هستی و می‌خواهند تو را به حمام و دستشویی ببرند و پزشک و پرستار با اجازه پدر و مادر و تنها هنگام درمان و در محیط درمانی و هیچ‌کس دیگر حق ندارد به تو دست بزند چه برسد به ماچ و بغل. حتی نزدیک‌ترین کسانش؛ خاله، عمه، عمو، دایی، خواهر بزرگ‌تر، برادر بزرگ‌تر پسرها و دخترهای اینها حق ندارند به بچه دست بزنند و بچه باید بتواند نه بگوید. تنها در حضور پدر و مادر و صد درصد با اجازه خود کودک یعنی اول از او اجازه بگیرند و اگر اجازه داد نوازشش کنند. این حدود را خیلی واضح باید برایش مشخص کنید. هیچ تبصره‌ای راجع به این قضیه وجود ندارد.

Aviron
Aviron

 

ما باید این را یاد بگیریم و قطعاً یک‌شبه نمی‌شود ریشه و فرهنگ را تغییر داد ولی آهسته‌ آهسته باید یاد بگیریم که به کودکانمان بیاموزیم حدود و حقوقشان را بدانند. این تازه در رابطه با روابط عادی است.

در مورد قسمت‌های خصوصی کودک اگر بخواهیم به زبان کودکانه با او در میان بگذاریم می‌شود گفت: همان‌جایی که شرت و زیرپوش و زیرشلواری‌ات را می‌پوشی عضو خصوصی تو هستند و هیچ‌کس حق ندارد به آنجا دست بزند یا ببیندش و هیچ‌کس حق ندارد حتی در مورد آن با تو صحبت کند، مگر پدر و مادر درصورتی‌که قبلاً به تو اطلاع داده باشند و یا در حضور تو و با اجازه تو بخواهند در این مورد با پزشک تو صحبت بکنند.

این قضیه را هم باید یادش دهیم که هیچ‌کس حتی پدر و مادرت بدون اجازه تو حق ندارند به این نواحی دست بزنند. حتی اگر خود بچه بگوید اعضا و جوارحش درد می‌کند باید اول به او بگویید که ما حق نداریم به تو دست بزنیم و نگاه کنیم ولی الآن چون تو اذیت هستی به‌عنوان پدر یا مادرت اجازه می‌دهی که نگاه بکنم؟ معمولاً بچه این اجازه را می‌دهد. ولی این موضوع را باید در خانه یاد بگیرد.

مدام باید برای این مسائل از او اجازه بگیریم. حتی وقتی می‌خواهیم بچه خودمان را ببوسیم یا بغل و نوازشش کنیم باید اول اجازه بگیریم. این گفتمان باید بین والدین و فرزندان شروع شود و اتفاق بیفتد. من به همه پدر و مادرها حق می‌دهم. اگر برایتان خیلی سخت است که در این موارد صحبت کنید راه‌های دیگری هم وجود دارد. می‌توانید از یک مشاور یا معلم کودک درخواست کنید که با او دراین‌باره صحبت کند. ترجیحاً بهتر است که پدر و مادر این کار را انجام دهند تا در جریان قرار گیرند و این دیوار بشکند و این ارتباط برقرار شود.

از زمانی که بچه شروع به صحبت کردن می‌کند و حرف‌های ما را متوجه می‌شود یعنی سن دو و یا سه ‌سالگی این دیوار باید بشکند و کودک با این قضایا راحت باشد و بداند هر اتفاقی که بیفتد والدین همیشه حضور دارند و همراهش هستند و همه‌چیز را می‌تواند با والدینش در میان بگذارد.

تینا فرشادگهر: می‌توانم صحبت‌های شما را به این صورت خلاصه کنم که باید احساس اعتماد در محیط خانه و از طرف والدین برای کودک ایجاد شود و آموزش جنسی کودک به زبان کودکانه در مورد اینکه چطور از خودش مراقبت کند شکل بگیرد. ولی در صدر همه اینها فکر می‌کنم اول خود ما نیاز به آموزش داریم برای اینکه آن تابوهای ذهنی را بشکنیم و اول خودمان باید بتوانیم بپذیریم و یاد بگیریم که در این رابطه با کودک صحبت کنیم و صحبت کردنش بسیار مفیدتر از مخفی نگه‌داشتن آن برای همیشه است. چون ناآگاهی در آینده اثرات جبران‌ناپذیری خواهد داشت. درست است؟!

امیرعباس ببشارتی: دقیقاً اول اینکه باید باور کنیم چنین چیزی وجود دارد، اینها داستان نیست و اتفاقاتی است که دائم در اطراف ما می‌افتد منتهی به خاطر شرمی که نژاد بشر دارد در موردش صحبت نمی‌کند. این خطر برای همه بچه‌ها و در همه‌جا وجود دارد؛ دقیقاً مثل همین بیماری کرونا که به هیچ‌کس رحم نمی‌کند و واقعاً هیچ‌کس از آن در امان نیست مگر اینکه پیشگیری کند. بعدازاین باید فکر کنند که حالا چه کنیم در این مرحله وقتش رسیده که با بچه صحبت کنیم، اعضا خصوصی‌اش را به او یاد بدهیم، (با تأکید فراوان) نه گفتن را یادش دهیم و هم‌زمان سعی کنیم دیگران و اطرافیانمان را آگاه کنیم. این همان قسمت سوم پیشگیری است.

آنهایی که سیتیزن اینجا هستند می‌دانند که این جزو قسم شهروندی ماست. یکی از قسمت‌هایی که در قوانین شهروندی آمده این حس مسئولیت اجتماعی است که همه باید داشته باشند؛ یعنی همان حساس بودن روی مسائل اجتماعی و خودخواه نبودن. یکی از نشانه‌هایش این است که اطرافیان و افراد دیگر را نسبت به مسائل اجتماعی آگاه کنیم؛ یعنی این وظیفه ماست. اگر در این قضیه کمک کنیم و حساس شویم یک نفر دیگر هم در این زنجیره پیدا می‌شود که این حساسیت را راجع به بچه ما دارد و در کل جامعه امنی برای بچه‌ها ایجاد می‌شود.

تینا فرشادگهر: در ابتدای صحبتمان شما به افزایش خطرات سایبری در دوران کرونا اشاره کردید. امکان دارد بگویید چه اتفاقی افتاد که در این دوران این قبیل خطرات بیشتر شد و کودکان بیشتر در معرض این داستان قرار گرفتند، درصورتی‌که همه ما در منزل بودیم.

امیرعباس بشارتی: وقتی آمار می‌گوید ۹۳٪ از مهاجمین آزار جنسی و بچه‌هایی که دچار آزار جنسی می‌شوند، کسی که آزار جنسی انجام می‌دهد یعنی از هر ده نفر نه نفرشان یکی از نزدیکان کودک است. در دوران کرونا اتفاقی که می‌افتد این است که بچه‌ها تمام مدت خانه هستند و مدرسه نمی‌روند بنابراین احتمال تماس با افراد نزدیک و اطرافیانش بیشتر می‌شود. این خطر مستقیم داستان است که کودکان را تهدید می‌کند چون بیشترین حالت تجاوز در کودکان توسط افراد نزدیک به او صورت می‌گیرد. بازهم می‌گویم منظور از تجاوز فقط نزدیکی نیست حتی یک لمس بی‌مورد و مشکوک هم آزار محسوب می‌شود. در فضای مجازی عکسی است که یکدست بر روی باسن یا دست یا صورت بچه‌ای قرار دارد و در عکسی دیگر نشان می‌دهد که این بچه پیر هم که شده هنوز جای آن دست در همان نقطه باقی‌مانده است. این از آن تبعاتی است که عرض کردم. بچه هیچ‌وقت این حس را فراموش نمی‌کند؛ بنابراین این تنهایی باعث می‌شود که یک آزار جنسی به‌صورت مستقیم اتفاق بیفتد. از طرفی مشکلاتی که در مورد مسائل سایبری اتفاق می‌افتد امکانش بالا می‌رود.

بچه خود من از زمانی که به علت پاندمی بیشتر در خانه می‌ماند، زمان استفاده از آیپد و تلویزیونش خیلی بیشتر از حد نرمالی شده که برای کودکان در این سن توسط آکادمی طب کودکان آمریکا تعریف‌شده است. مثلاً اگر برای بچه من در سن ۸ سالگی دو ساعت تعریف‌شده باشد من می‌بینم که دخترم روزی سه تا چهار ساعت روبه‌روی آیپد و تلویزیون و از این قبیل وسایل است. برای بقیه بچه‌ها هم قطعاً این اتفاق افتاده است. این موضوع باعث می‌شود که پدوفیل‌ها یا کسانی که دنبال چنین مسائلی هستند یا حتی اگر پدوفیل هم نباشند خوراک آنها را تأمین می‌کنند و بیزینس بزرگی هم برای خودشان دارند بیکار ننشینند و از این فرصت‌ها سوءاستفاده کنند. متأسفانه طبق گزارشی که در نشریات آمده و خبر اصلی آن توسط پلیس بریتانیا اعلام‌شده، آمار سوءاستفاده جنسی از کودکان در مدت کرونا خیلی بیشتر شده است.

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

موج دوم کرونا

شروع موج دوم کووید۱۹ در دست خود ماست؛ پاسخ به پرسش‌ها درباره موج دوم شیوع کرونا | بخش دوم

اگر من، شما و تک‌تک افراد جامعه احساس مسئولیت داشته باشیم و دستورالعمل‌ها را رعایت کنیم می‌توانیم جلوی موج دوم را بگیریم. ولی در جاهای دیگر دیدیم که اگر رعایت نکنیم سریعاً موج دوم شیوع پیدا می‌کند. این داستان برای ما می‌تواند قبل از پایان تابستان یعنی اواسط اوت اتفاق بیفتد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *