Fengye College Center
خانه / تورک هفته سی / ایتمیش شهر شاعیریلن بیر استکان چای!(ایکینجی بولوم)
ایتمیش

ایتمیش شهر شاعیریلن بیر استکان چای!(ایکینجی بولوم)

آیدین شافاق 

شعرلریزین بیر سئراسیندا بعضن اثرلر گؤرونور آیری شاعیر لردن . سیز بونو نئجه دوشونوروسوز. اؤزوزو بیر خاص شعرین، خاص شاعیرین یا خاص دوشونجه نین ائتگی-لیسی گؤرورسوز یا یوخ؟!

من بعضی شاعیرلرین شعرلرین اوخوموشام، بعضی سین ده سئویرم، البته کی  ذهنیمده بولارین ایزی وار.  آمما اینانمیرام بیر خاص آدام، یا اثر و یا دوشونجه دن، غالیب اولاراخ تاثیر گؤتورموش اولام. من اؤز سؤزلریمی اؤز دویغولاریمی یازیرام . هردن ده شاید اوخشایا آیری سؤزلره لکن بو اتفاقی اولوب. منجه شاعیری طبیعت، اجتماع و زامان دوغور.یوسف امان پور

دوغولوش

دولو بیر شاعیری،

برق سیمی‌نین اوستونده،

سویوق‌دان تیتره‌ین بیر سئرچه‌ده دوغا بیلر.

آدلیم اثرلرین آناسی اولا بیلر،

او سئرچه‌دن اولان شاعیر،

رسام‌لار، نغمه کارلار، سیاست‌چی‌لر یارادا بیلر؛

اونون اثرلری.

اونلاردا،

شکیل‌لر، ماهنی‌لار‌، رومان‌لار، مجسمه‌لر دوغار البت.

همن بو شکیل‌لر، ماهنی‌لار، رومان‌لار، مجسمه‌لر،

نه‌لر، نه‌لر، نه‌لر کی یارادا بیلر…

نه بیلیم،

بلکه «بتهوون»، «اوزییر حاجی بئی‌لی»، «میکلانژ»،

«هیتلر»، «چرچیل»، «آیتماتوف»، «چئگووارا»،

و … و … و …

بیر سئرچه‌نین، بیرآغاجین،

بیر جوشغون چایین،

بیر گؤز یاشی‌نین،

یادا بیر نیفرت‌ین؛

بالاسی، نوه‌سی،

تؤره‌مه‌سی‌دی‌لر!

21/09/1393

بیر تغییر کی شهرده گؤردوم بویودی کی نچه دانا معروف کیتابخانا و کیتاب ائوی باغلانیب . اولان لارین دا وضعی خوش دئییل. مثلن بو نشر اختر چوخ چتینلیک‌لن کیتاب چاپ الیر و کیتابین وضعی کلن دالی دیر. سیزجه بو نئجه دی؟ بو شهرده بو زمان دا شعر، ادبیات، هنر تولید ائلین وار؟ یوخسا شهر بوشالیب نغمه لریندن؟!

تاسوفله کیتاب اوخوماق و کیتاب اوخویان آزدی. بیر طرفدن‌ده مجازی شبکه‌لر و سانال صفحه‌لر کیتابین یئرین آلیب، بونونلا بیرگه کئچمیش نئچه آیدا تبریزده نئچه شعر کیتابی یایلیب. بیرده منیم باخیمیم‌دان سانیرام ملت شعره چوخ‌راخ اوز گتیره بیلر. چون شعر اولارین اورک سؤزلریدی. بونو دا دئمه‌لییم کی حیس ایلیرم بو گونلرتبریزده تئاتر ایره‌لی لییر.

 خیالیوا دئ بورالارا دولانماسین!

هردن خیالیم‌دان کئچیرسن،

اؤزومه گلنه‌جان، یوخ اولوسان،

بیر آز یاواش!

هووووی! هارا گئدیسن قودوخ؟!

باغیشلا!

“عشقم یه لحظه…”

اَاَ ه ه ه…

“دؤز نازیم…”

قوی بو ایش آگهی‌سین اوخویوم،

چوخدان‌دی بئکارام،

سنی خیالیما قوناق چاغیراجاغام،

سنله قول-قولا وئریب، «ساعات قاباغیندا» دولاناجاغام،

«آبرسان»دا سنین خیالیوا کاپوچینو دا آلاجام،

اؤزوم پخله سویی سئویرم آمما…

باغیشلا!

«گولوستان باغیندان» گلیرم،

کیتاب‌لاریمی ساتمیشام،

پولونا دیلیمی…

اَه ه ه…

دیشیمی چکدیرم!

شعرلریمی‌ده ساتاندا باشیمی…

یوخ…

ساچیمی ویردیراجام!

باغیشلا!

سنه کاپوچینو سویی آلاجام!

باغیشلا!

منیم، سنین خیالیوینان تفاهوموم یوخدو!

گل بوشاناق،

باغیشلا!

خیالیوا دئ بورالارا دولانماسین،

منیم حالیم خوش دییل هااااا،

سوروش گؤروم!

28/05/1393

من ایل لر بوندان قاباخ تبریزده اؤیرنجی-ایدیم. او زمانلارا گؤره بو گونلر تبریز ده کی دولانیردیم بئله گؤردوم کی جاوانلار داها چوخ فارس جا دانئشیرلار. سیز گؤره‌رک  تورکی شعر یازماغیزین سبب نه دیر؟

گؤردوغوز دوز دی . منده ائله اوجور گؤرورم. اما تورکی یازماغیما سبب: بیرینجی بوکی من اؤزوم ایستیرم اؤز دیلیمده یازام، بئله ده دویغولاریمی او جورکی اصلینده وار یازا بیلیرم، کی بو آیری دیلده اولان دئییل. نئجه ده کی اوستاد شهریارین «حیدربابا منظومه‌سین » باشقا دیل‌لره چئوریب‌لر ولی هئچ واخت اصلی «حیدربابا» اولمویوب. اینکینجی بوکی احساس ائلیرم بو میراثیمیز بو مدنیتیمیز بو زنگین دیلیمیز آرادان گئدیر. پس اؤنجه هر کس اؤز دیلینه اوز ائوینه اؤز ائلینه بورجلو دور. بئلجه من ایستیرم اؤز بورجومو وئریرم. حقیقت‌ده چوخ تاسف لی دی کی بیری یئتمیش ایل شعر یازا ولی اؤز دیلینده بیر جمله ده یازمیش اولمویا. رحمتلیک سهند دئدیگی کیمی «دوغما ائل لریمیز قارانلیقدا دیر!»

بیرده یئتر کی بو عظیم میراثین اوستون توتان توزلاری سیلیب تمیزلییک اوندا دیلیمیزین گؤزل‌لیک‌لری اؤزو اؤزونو گؤستره‌جک و ائله‌ده داها خالق و جاوانلار اؤز معنوی ایرثلرینه بیتفاوت اولمازلار. البته بو یولدا احساساتی اولماخدا نتیجه وره بیلمز.

سئودیینیز شاعیر لردن کیملر وار ؟

فضولی، سهند، شهریار، نصرت کسمنلی، واحد، معجزشبستری، صابیر، سید عظیم شیروانی و… سئویرم و اوخویارام!

بو شاعیرلر کی سایدیز چوخ فرقلی دونیالارین شاعیری دیلر. عشق دن دانیشان نصرت دن تا صابیر کی اجتماعی شعر یازیر فرق چوخ دییر؟

انسانین اؤز ایچینده فرقلی فرقلی ماراق‌لاری و دویغولاری وار. انسانین ایچ دونیاسی بیر بعدلی دئییل. عشق ده وار، علم ده وار و ها بئله اجتماعیت‌نن باغلیلیغی وار. آنجاق بو آرادا اجتماعی شعر مسئولیت داشییر. آغیر بیر مسئولیت!

شعر اولمایاندا

دونیا دارالیر، شعر اولمایاندا.

دوداغین قاچماسی،

گولون بویاسی،

حسرتین آجیسی،

بالانین دادی،

یارین‌دا گؤزلری،

شعرلی‌دیلر!

اَن گؤزه‌ل یئرلره شعردن یول وار؛

داغ‌لارین اوجاسی شعرده یاشار،

چای‌لارین شیلتاغی شعردن آخار.

شعرسیز، دونیا بیر قاریش یئردیر،

یالنیز، بیز قاریش!

07/12/1393

شعرلریزی تاریخ حسابیندا چاپ ائلییب‌سیز، نه دن؟ و بو زمان سئیرین ده تحول گؤرورسوز یا یوخ؟

تاریخ اوستونده چاپ اولماغی ویراستارین«جناب رضا بصیری راد»ین اؤنری‌سیدی و دئمک اولار شاید منیم ذهنیمده زمان اوزره گلن دییشیلمه لری گؤستریر. آنجاق من اوزومو همن آدام گؤرورم . شاید گئتدیکجه سوز داها روان اولا، بلکه‌ده اوخویان‌لار تانیش اولورلار منیم شعرلریمله و داها آرتیخ ذهنیمه بلد اولورلار.

سیزین شعرلریز هر بیری بیر تابلویا اوخشور. اوخویان لارین ذهن لرینه تصویر گلیر. بو شکیل چکمک، تصویر یاراتماق شعریزلره هاردان گلیر؟

شعرلر اؤنجه طبیعت‌دن، جامعه‌دن، باخئشلاردان، رفتارلاردان، سؤزلردن، خاطیره‌لردن، ماهنی‌لاردان، موسیقی‌دن، سسلردن، گؤرونتولردن، تاریخدن و اولایی لاردان و… منیم ذهنیمه آخیرلار. داها دوغروسو ذهنیمی اؤزلرینه چکیرلر و من اونلارا دقیق اولورام. سونرا اونلاری  اؤزومه دورولدورام، آیدین‌لادیرام، اونلاردان اؤزومه تابلولار یارالدیرام و سونرا قلمیمی گؤتوروب او  تابلولاری شعر و سؤز صورت‌ینده چکیرم(یازیرام). نظریمه گلیر تابلو یاراتماخ اوخویان‌لارا داها چوخ شیرین، ملموس و ائتگیلی اولا.

قاطار

پاییز آخشامی‌دیر،

گؤیریب، گؤی یئره قووشان یئرده،

سورونور،

تاپداییر دمیر یول‌لاری.

داغ‌لارین قوینوندا،

بیر قاطار گئدیر،

ایته‌جک آز سونرا قارانلیق‌لاردا.

یول‌لاری گمیریب، گئدن او قاطار،

یارین، دوراق‌دا دوراند آنجاق،

بیری‌سین گولدوروب،

بیرین آغلاداجاق…

08/07/1395

سئوگی شعرلیزدن دئین! شخصی احساس لاریز نئجه شعره داخیل اولور؟ نئجه شخصی سوزلریزی مثلن قیزینیزا بو سوزلری شعرده سوزه چکیرسیز؟

سئوگی بیزیم وجودوموزن اساس حیسه‌سی دیر. منجه سئوگی اولمویان یئرده یالنیز بیر زاد وار اودا آنجاق وآنجاق «اؤلوم» دور. طبیعی دیر کی سئوگی اؤز تؤکنمز گوجوایله بیزیم جان و ذهن و دویغولاریمیزی هیجانا گتیرجک و ائله‌ده شاعیرین شعر دوغماخدان باشقا چاره‌سی یوخدور.

سن‌ده یاشاماغیم گلیر

سن‌ده «لیلا» یارانیب،

سئوگی‌یه تانری دئیلن.

سن‌ده دونیام یاشاییر.

سنه شعر دوغمالی‌یام،

سنه من یازمالی‌یام،

سن‌ده من آزمالی‌یام.

سنه لیلام، سنه لیلی‌م،

سنه باخماغیم گلیر،

سن‌ده من گزمه‌لی‌یم،

سن‌ده اوزمه‌گیم گلیر.

سن‌ده یاشاماغیم،

سن‌ده اویناماغیم،

سن‌ده اویماغیم،

سن‌ده قالماغیم،

سن‌لی اولماغیم گلیر.

گؤزلرین تانری‌نین گولن پئنجره‌سی؛

“گؤزلرین، گؤزلرین، آلا گؤزلرین،

آز قالیر جانیمی آلا گؤزلرین…”

گؤزلرین، سؤزلرین،

«ماهنی» یارادیر.

یارانان ماهنی‌یا آنا گؤزلرین!

لیلام‌! لیلی‌م‌!

سنه باخماغیم،

سنه یازماغیم گلیر.

27/04/1393

بو مجازی ادبیاتی، مجازی دونیانی، بو مجازی یاشاییشی کی ملتیمیز اونا قاریشیب لار نجه دوشونوروسوز؟ مثلن بعضی یازارلار کی فیسبوک دا یا تلگرام دا نئچه زمان دی کی یازیرلار و دئمک اولار اوزلرینه بیر سبک یارادیب لار. بیر کلاس ادبی یارادیب لار. بولاری نجه دوشونورسوز؟

منجه سانال دونیا دیرلی بیر امکان دیر. بیر طرفدن ده سانال دونیانین باشقا گلیشمه‌لره تای یاشاییش‌میزا گلمسی چاره‌سیز دیر. دوزدور کی مجازی هئچ زامان واقعی دونیانین یئرینه اولا بیلمز، واقعیت‌ده اوندان قاچا بیلمریک. ولی اوندان نجور فایدالانماخ اؤز الیمیزده‌دیر. نه یاخجی کی بو امکان هنر، ادبیات و علم قوللوغوندادا اولسون. قالدی یئتیشدی سبک‌لرین یارانماسی. والله نه دئییم؟! دوزو بودور من ایله بتر ادبی سبک‌لرده نظر صاحیبی دئییلم. ولی یارادیجلیغی سئویرم و موبارک بیلیرم. آنجاق بیز چاشمامالییق و بو یارانئش‌لار کؤک سوز اولماسا چاشماریخ.

قوندارما دونیا

من،

سن،

بیز،

هاردا یاشاییریق؟!

هاردا دوغولور دیلک‌لریمیز؟

هاردا تیکیلیر،

بئینیمیزده یارانان سارای،

قول-قولا یورودویوموز خیاوان،

سئویشدیگیمیز پارک،

رؤیامیزدا کی شه‌هر،

هارا یوللانیر؟

هارایا دوغرو؟!

جانیمیزدان قوپان آرزی‌لار،

دوغروسو یاساق‌جاسینا،

فیلتر قیفیلی‌نین آرخاسیندا،

«فیس‌بوک» صفحه‌سینده،

«تانگو»دا، «وایبر»ده،

بیر شکیله دؤنور،

بیزیم سئوگیمیز،

سئوگیلیمیز…

داد وئرمیر منه!

یاشادمیر منی،

مانیتورا سیغینان یاشام.

دؤنه-دؤنه،

سئل‌لر آپاریر «سارا»میزی،

اکانتیمیز تؤکه‌نرکن.

من بوردان آلانمیرام،

آنامین پیشیردیگی کوفته‌نین دادین،

ائویمیزین قیشقیریغین.

قولاغیم یئریک‌لییر،

آتامین دمیر الی‌نین شاپالاغینا!

یاخاسین جیرانمیرام بوردا،

باشماق‌لاریمی قونشو حیط‌ینه آتان قارداشیمین.

باجیمین ساچ‌لارینا،

ایلیشمیر داراخ،

قییمیر گؤزلرین،

قیسمیر دیش‌لرین.

بوردا مانکن شکیلی،

قوجاقلامیر منی سئوگیلیم کیمی،

دولمور گؤزلری،

چیرپینمیر اوره‌گی.

دیرماشانمیرام آغاج‌لارینا اینترنتین!

سئرچلرینه داش آتانمیرام.

هانی یاغیشیندا تورپاق قوخوسو بورانین؟!

تر اییی جانیندان گلمز،

تؤوشوین فهله‌لرین.

سویوغو دوندورمور بارماق‌لاریمی،

بو جان‌سیز طبیعتین.

بورانین ایلان‌لاری سانجانمیر منی،

قیی‌لاریم، فیشقالاریم،

داغ‌دان داغا دولانیب،

قایالارین اؤپوب دؤنمور اؤزومه.

اعتیاد قوخوسو پؤسگورور سندن!

خوشلامیرام سنی من.

بو قارانلیقین دونموش هاواسیندا،

قوینونا سیغیندیغیم،

اؤزل دوستاق،

قوندارما دونیا،

سئومیرم سنی!

1/12/1392

گلجک‌ی نئجه گورورسوز؟ ایشیق لی یا قارانلیق؟

منجه نهایت‌ده گلجک گؤزل اولاجاخ، انسانلار بیر بیرلرین، طبیعتی و هنری داها چوخ سئوجک‌لر. من اینانیرام سونوندا سئوگی‌دن باشقا یول یوخدور و سئوگی حیاتین جوهری‌دیر.

سیزدن چوخ تشکور ائلیرم بو صحبت ایچین. سونوندا بیر صحبتیز وارسا بویورون؟

شعرلریمه دیقتنیزه گؤره و هنره سایقیزا گؤره چوخ ساغولون. زحمتلرینیزی دیرلی بیلیرم.

من باشلاندیم!

تانری گولدو،

بولودلار اویناشدی،

بولودلار اؤپوشدو، یاغیش یاغدی،

سولار آخدی،

آغاج‌لار اوینادی،

سن باشلاندین،

سن کی گولدون؛

من باشلاندیم!

14/06/1393

نویسنده: هفته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار