Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / فرهنگ و هنر / مستندهای قصه بولوار و مانکن‌های قلعه حسن‌خان | برنامه‌های داکیونایتِ مونترال در ماه دسامبر
مانکن های قلعه حسن خان

مستندهای قصه بولوار و مانکن‌های قلعه حسن‌خان | برنامه‌های داکیونایتِ مونترال در ماه دسامبر

عباس محرابیان |

در برنامهٔ داکیونایت ماه دسامبر دو مستند به نمایش درخواهند آمد: قصهٔ بولوار و مانکن‌های قلعهٔ حسن‌خان. در بخش سینمای «هفته» به معرفی کوتاهی از این دو مستند می‌پردازیم.

قصهٔ بولوار

قصهٔ بولوار را داود اشرفی دو سال پیش ساخته است و دربارهٔ یکی از معروف‌ترین خیابان‌های تهران یعنی بلوار کشاورز است که سال ۱۳۳۹ ساخته شد. بلواری تاریخی که داشتهٔ جمعی ایرانیان چهار نسل مختلف است. این مستند تاریخ اتفاقات این بلوار را با همهٔ فراز و فرودها و آرزوهایش تصویر می‌کند. این فیلم در جشنوارهٔ سینما حقیقت سال ۱۳۹۶ به نمایش درآمد و برگزیدهٔ جشن خانه سینما شد و دیپلم افتخار گروه هنر و تجربه را در جشنوارهٔ سینما حقیقت از آن خود کرد.

Aviron
Aviron
Elite College

 

سینما

داود اشرفی کارگردان این مستند در یادداشتی که در ایسنا منتشر شده است، چنین نوشته است: «بعد از چند فیلم مستندی که ساخته‌ام، مستند قصهٔ بولوار اولین فیلمی است که کاملاً بر اساس علاقهٔ شخصی من ساخته شد، چه در انتخاب موضوع و چه در نحوهٔ پرداخت. اما شخصی بودن فیلم به معنی ساخت فیلم بر اساس سلیقهٔ فردی نیست. حالا بعد از چند سال که درگیر این فیلم بوده‌ام، برایم به وضوح روشن است که این علاقهٔ شخصی بر اساس همان موجی به وجود آمده که شهر را برایمان به موضوع تبدیل کرده و پیامدش صدها مجله و مقاله و کتاب با موضوع تهران است‌. نمی‌توانم علاقه‌مندی‌ام برای ساخت این فیلم را خارج از این موج در نظر بگیرم، اما در پرداخت این فیلم، سعی بر دوری از سویه‌هایی داشتم که در این چند ساله با سهل‌انگاری شهر را موضوع خود قرار داده‌اند.

قلعه حسن خان

در مستندهای تاریخی، دسترسی به منابع تاریخی کلیدی است اما فارغ از مشکلات عینی دسترسی، چالش اصلی مستند تاریخی تکیهٔ بیش از حد بر وجه نوستالژیک سوژه است. تا جایی که دید شخصی فیلمساز لابه‌لای آن گم می‌شود، آن وقت فیلم به مجموعه تصاویر خاطره‌انگیزی تبدیل می‌شود و آهی در پایان و دریغی از گذشته. شاید مقاومت در برابر این وسوسهٔ خطرناک، سخت‌ترین بخش ساخت این گونه مستند باشد.

 

سینما

قصهٔ بولوار پر است از داستان‌ها و فیلم‌ها و دیگر ارجاعات. در واقع این فیلم بر پایه رابطهٔ پویای بین بلوار و تصویر بلوار شکل گرفته. همهٔ این ارجاعات خوانش‌هایی هستند که از دل بلوار درآمده‌اند و در عین حال بلوار را می‌سازند و نمی‌توان مشخص کرد که بلوار این تصاویر را به وجود آورده یا تصاویر بلوار را؛ نمی‌توان عاملیت هیچ‌کدام را نادیده گرفت. شاید منطقی‌تر است که گرفتار این بحث تودرتو نشویم و با پذیرفتن پیچیدگی این رابطه، تصویری بسازیم که بلوار را یک قدم به پیش ‌ببرد.»

مانکن‌های قلعهٔ حسن‌خان

مانکن‌های قلعهٔ حسن‌خان را سام کلانتری چهار سال پیش ساخته است. این فیلم داستان تولد و زندگی چند مانکن است. آن‌ها یکسان خلق می‌شوند اما دست سرنوشت پُرزورتر از آن است که عاقبت‌شان هم یک‌شکل باشد. مانکن‌های قلعهٔ حسن‌خان، شاید، داستان سرنوشت باشد. این مستند علاوه بر حضور در جشنواره های متعدد بین المللی (ویزیون دورئل سوئیس، مد فیلم ایتالیا، آف سینما لهستان، جشنوارهٔ آسیایی-آمریکایی فیلادلفیا آمریکا و جشنوارهٔ جهانی فیلم پارسی استرالیا)، در سال ۱۳۹۵ موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم مستند از هشتمین جشن خانهٔ سینما شد.

سینما

در خلاصهٔ این مستند آمده است: پرده‌ای قرمز رنگ بالا می‌رود … قرار است بازی شروع شود … به پشتت می‌زنند و تو با گریه‌ای اعلام حضور می‌کنی … گریه‌ای که بیشتر شبیه یک شکایت است، شکایت از بودنت … ولی دیگر دیر است … حالا که آمدی باید بهترین بازی‌ات را انجام دهی … اما خیلی زود همه چیز را فراموش می‌کنی … برای خودت نقشی جدید می‌نویسی … نقشی که با آنکه کور نیست ولی نمی‌بیند … با آنکه کر نیست، نمی‌شنود و تو چه خوب در نقش جدیدت مسخ می‌شوی! اما دیگر وقت رفتن است … حالا تو دیگر موجود جدیدی هستی ولی شاید فراموش کرده باشی … پردهٔ قرمز رنگ نمایش در حال پایین آمدن است …

قلعه حسن خان

سام کلانتری در مورد نحوهٔ ساخت مستند، در پایگاه خبری-تحلیلی سینما تجربی، توضیح داد: برای یک پروژهٔ عکاسی به قلعهٔ حسن خان، که یکی از شهرک‌های اقماری اطراف تهران است، رفته بودم. با دیدن فضای خسته و بسیار عجیب کارگاه تولید مانکن، به این ایده رسیدم که این فضا بیشتر از یک پروژهٔ عکاسی، فرصت تولید یک مستند را فراهم ‌می‌کند. حال و هوای آن محیط باعث ‌می‌شد که به آفرینش و خلقت فکر کرد و هر یک از مانکن‌ها را مثل یک انسان دید و به سرنوشتش اندیشید. در مورد نمایشگاه آخر فیلم، ایدهٔ من بود و از ابتدا قرار بود این نمایشگاه پایان مستند باشد. مانکن‌ها را در اختیار چند هنرمند، از جمله علی سلطانی قرار دادم و از آن‎ها خواستم هر اثری که ‌می‌خواهند با آن مانکن‌ها خلق کنند، اما فقط به من بگویند ‌می‌خواهند چه کار کنند تا بتوانم پلان‌هایم را براساس آن‌ها طراحی کنم. خود من هم دو اثر در آن نمایشگاه داشتم. آن نمایشگاه، خارج از فیلم، به نام کاتالپسی، در گالری جرجانی تهران برگزار شد.

مستند

کلانتری در مورد تفسیر‌های مختلفی که در جشنواره‌های بین‌المللی از مستند او داشتند این گونه توضیح داد: این مستند در ۱۵ یا ۱۶ کشور نمایش داده شده و تحلیل‌ها بسیار متفاوت بود، از تفسیر کاملاً سیاسی در آمریکا گرفته تا تفسیر فلسفی در اروپا. درست‌ترین تحلیل مربوط به جشنوارهٔ فیلم در استانبول بود که به نظر خود من نزدیک‌تر است که یک نگاه اجتماعی-فلسفی است و من به وجوه و زوایای آفرینش براساس متون خاصی فکر کرده بودم.

 

مستند

او دربارهٔ رابطهٔ انسان با شهر در فیلم گفت: در انتقال مانکن‌ها از محل تولید تا نقطهٔ آخر، فیلم مسیری را نشان ‌می‌دهد که حال و هوای شهر تهران به شکلی است که رابطهٔ انسان‌ها با شهر، به عنوان یک موجود ارگانیک و زنده، قطع شده است و ارتباط حسی بین انسان‌ها و شهرشان دیگر وجود ندارد.

زمان و مکان پخش

زمان برنامه جمعه ششم دسامبر ساعت ۷:۳۰ شب و مکانش اتاق EV-1.615 طبقهٔ همکف دانشگاه کنکوردیا، ۱۵۱۵ سنت‌کاترین غربی است و ورودی آن ۵ دلار است. زبان مستندها فارسی است و زیرنویس ندارد. مدت مستند اول ۴۰ دقیقه و دومی ۳۲ دقیقه است.

دربارهٔ داکیونایت

در برنامه‌های داکیونایت (شبِ مستند) که سال ۲۰۱۴ به همت احمدکیارستمی و گروهی داوطلب آغاز شد، هر ماه مستندی که در ایران یا دربارهٔ ایران ساخته شده است را در بیش از بیست شهر دنیا با زیرنویس انگلیسی به نمایش می‌گذاریم. این مستندها یک پنجرهٔ واقعی به آن چه در ایران می‌گذرد برای من و شمایی که سال‌ها از ایران دور بوده‌ایم، و برای دوستان غیرایرانی ما، که ایران را فقط از نگاه سیاسی رسانه‌ها دیده‌اند، باز می‌کند. این برنامه‌ فرصت منحصربه‌فردی ایجاد می‌کند تا مستندهایی را ببینیم که معمولاً در جای دیگری امکان دیدنش را نخواهیم یافت. برای آگاهی از برنامه‌های آینده در شهر مونترال، در گروه تلگرامی docunightMontreal عضو شوید یا به abbas.mehrabian@gmail.com ایمیل بزنید.

 

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

محمود عظیمایی

روزهای گرم «سَماک» در آغاز فصل سرد مونترآل

گروه علمی‌آموزشی «سَماک»، دوباره به روزهای پرکار مونترآلی‌اش بازگشته است

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *