Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / استاد پرانات و سهم هندوان افغانستان در ساختن کشور

استاد پرانات و سهم هندوان افغانستان در ساختن کشور

حبیب عثمان|

در شماره‌های قبلی مجله در باره تاریخچه موسیقی افغانستان که از عصر ویدی و از آن بعد در افغانستان مروج و به مرور زمان رشد و پیشرفت و تا این مرحله رسیدن آن، معلومات فشرده ارایه گردید.

از سبک‌های موسیقی که شامل، سبک کلاسیک، پاپ، محلی، فولکلوریک و آماتور است نیز یادآوری شد. در نوشته‌های آخر بنیان‌گذاران موسیقی معاصر افغانستان عنوان صفحه آریانا بود که با معرفی استادان بزرگ چون قاسم افغان، غلام حسین، سرآهنگ، نتو، فرخ افندی، رحیم بخش، شیدا، ببرک وسا، برشنا، نینواز، الفت آهنگ، زلاند و همآهنگ این صفحه مزین گردید. درین بخش یکی از استادان مشهور افغانستان معرفی‌‌ می‌‌شود.

استاد پرانات

هندوان افغانستان مانند سایر اقوام و ملیت‌‌ها ‌از گذشته‌‌ها ‌تاکنون در ساختار جامعه کشور ما سهم داشته، مادران هندوی افغان فرزندان رشید، وطن پرست و زحمتکش را به جامعه تقدیم کرده‌اند. آن‌‌ها ‌در مقابل هر نوع مشکلات بپاخاسته و مبارزه نموده و مصدر خدماتی شایانی گردیده‌اند. یکی از فرزندان اهل نامدار و با استعداد کابل‌زمین، شادروان استاد پرانات آواز خوان مشهور کشور ماست که همه مردم ما با نامش آشنای دارند. در صفحه خاطرات دختر مرحوم پرانات خاطراتی بدین شرح آمده:

Aviron
Elite College
Aviron

 

رجنی پران دختر زنده یاد پرانات آواز خوان و آهنگ ساز برجسته و فراموش ناشدنی موسیقی افغانستان است. رجنی مدت چهارده سال در رادیو افغانستان به حیث گوینده کار‌‌ می‌‌کرد از هژده سال به این طرف با خانواده‌اش در نیویارک زنده‌گی‌‌ می‌‌کند. رجنی به پنج زبان: دری، پشتو، اردو، پنجابی و انگلیسی گپ‌‌ می‌‌زند. رجنی در اوایل با پدرش مرحوم پرانات و مادرش ملکه و دو برادرش در شهرنو کابل و بعدآ در پائین چوک زنده‌گی‌‌ می‌‌کردند. پسر پرانات عکاسخانهٔ بنام «مکیش چند»در چهاراهی صدارت داشت.

مرحوم پرانات در سال ۱۹۲۷ میلادی در پائین چوک کابل بدنیا آمد. در اوایل در محافل شخصی آواز‌‌ می‌‌خواند و بعدآ توسط مرحوم استاد برشنا به رادیو افغانستان معرفی شد.

پرانات هنرمندی بود که همه او را‌‌ می‌‌شناختند و آهنگ‌هایش را‌‌ می‌‌پسندیدند. یکتن از باشنده‌گان کابل در صفحه کابل شهر رویا‌های ویران بنام غلام دستگیر در مورد استاد پرانات گفته است: « آقای پرانات واقعآ از شخصیت‌های منحصر به فرد، با وقار و با شخصیت عالی انسانی آراسته بود. در پهلوی این که شخص صادق، آرام، خوش مشرب، مهربان و صمیمی بود، تجار ورزیده و مبتکر نیز بود. در سرای «میرعلم» مندوی کابل مغازه بزرگ عرضه کننده اموال و اجناس با کیفیت عالی را داشت. مردم کابل ‌اکثرآ نیازمندی‌های خویش را از آنجا خریداری‌‌ می‌‌نمودند. بوت، نکتایی، پیراهن یخن قاق، قاشق و پنجه و دیگر لوازم وارد‌‌ می‌‌نمود. که در سطح شهر کابل در دو سه مغازه درجه اول بشمار‌‌ می‌‌رفت. پرانات برعلاوه آنکه معلومات زیاد در عرفان اسلامی داشت با شعرای متصوف زبان دری ارادت خاصی داشت. خاطره و یاد پرانات گرامی باد».

اولین آهنگ پرانات «جنون دارم دلم دیوانهٔ کیست» نام داشت. از آهنگ‌های مشهور این هنرمند می‌توان از آهنگ؛ آن سلسله مو، بسیار پریشانم، دل چو از دلربا جدا باشد، بی گل رویت، من طریق عاشقی، هستم به زنجیرت اسیر و نامه‌ات آمد و … نام برد.

دل چو از دلربا جدا باشد

همچو بیمار بی دوا باشد

هر که باشد به یار خود همدم

از همه ماسوا سوا باشد

همچو بیمار بی‌دوا باشد

پای بنهاد هر که در کویش

سرِ او خالی از هوا باشد

همچو بیمار بی‌دوا باشد

جان من دل به گل رخان داد

خوب رو را کجا وفا باشد

همچو بیمار بی دوا باشد

خاک پایش بکن به دیدهٔ خود

که روا بِه ز توتیا باشد

همچو بیمار بی‌دوا باشد

پرانات در آواز خوانی و آهنگ سازی سبک خاص خودش را داشت. از دوستان نزدیکش‌‌ می‌‌توان از مرحوم ساربان، استاد خیال، استاد آرمان مرحوم طلعت محمود آواز خوان معروف هند نام برد.

آن سلسله مو آید اگر در سر بازار

بازار شود از نفس‌اش تازه چو گلزار

شادروان پرانات به چهار زبان آواز‌‌ می‌‌خواند و همواره در شام‌های پنجشنبه و جمعه در خانقاه پائین چوک کابل آهنگ‌های مذهبی‌‌ می‌‌خواند. در آهنگ‌هایش سوز و دردی نهفته، این آهنگ‌اش قصه‌ی افسرده‌گی، تنهایی و پریشانی‌هاست:

بسیار پریشانم در گوشه تنهایی

ای گریه کجا رفتی دیری‌ست نمی‌آیی

دیدی که چی‌‌ها ‌دیدی از درد فراق او

ای دل نکنی دیگر دعوای پشیمانی

تا عشق دچارم شد این چاره به من بستی

دیوانگی و مستی، بدنامی و رسوایی

گر زلف به گوش‌ات گفت احوال پریشانم

دلخور مشو جانا از گفتهٔ سودایی

معلومات درباره استاد پرانات از صفحه «بی بی سی»و اشعار از آهنگ‌های استاد گرفته شده است.

حبیب عثمان
حبیب عثمان

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

عبدامحمد هماهنگ

استاد عبدالمحمد همآهنگ، هنرمندی همیشه محبوب

درین بخش از مجله هفته یکی دیگر از استادان مشهور موسیقی افغانستان معرفی می‌شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *