Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / مهارت تفکر خلاق از دسته مهارت‌های زندگی (بخش 2 از 3)
مهارت تفکر خلاق

مهارت تفکر خلاق از دسته مهارت‌های زندگی (بخش 2 از 3)

دکتر الهام گرامی|

 

بیشتر بخوانید: مهارت تفکر خلاق از دسته مهارت‌های زندگی (بخش 1 از 3)

راهکارهای گسترش تفکر خلاق (بخش 3 از 3)

راه‌های شکوفاسازی توانایی تفکر خلاق:

1- اولین قدم جهت شكوفاسازی توانایی تفكر خلاق، آن است كه شخص بخواهد این توانایی را به دست آورد و برای به دست آوردن آن، وقت و انرژی صرف كند و از آن مهم‌تر، برای پذیرشِ تغییر آماده باشد. با رعایت این شرط‌ها در عمل، خود به خود گام مهمی در جهت خلاق‌ شدن و خلاقانه تفكر كردن برداشته می‌شود.

  1. پس از این كار باید با دانش و فنونِ تفكر خلاق و نیز خصوصیات، رفتار و منشِ افرادِ خلاق و نوآور آشنا شد و آن‌ها را در متن زندگی به كار برد.

یكی از خصوصیات بارز افراد خلاق، آن است كه تواناییِ «نوع دیگر دیدن»، در آن‌ها زنده و فعال است. منظور از «نوع دیگر دیدن» این است كه تنها به یك حالت، به یك تعریف و یك تعبیر از رویدادها اكتفا نكرده و از خود بپرسد كه غیر از این، چه تعبیر دیگری می‌تواند برای یک رویداد خاص انجام داد.

 

Aviron
Elite College

 

  1. تكنیكی وجود دارد كه فرایند اخیر را در انسان فعال می‌سازد. این تكنیك ساده، پرسیدن یك سؤال از خود در هنگام مواجهه با مسائل و موضوعات است. این سؤالِ حركت‌‌دهنده، سؤال «دیگه چی؟» است كه موتور تفكرِ خلاقِ فرد را روشن می‌کند و از این طریق شخص، خود را وادار می‌سازد كه به دنبال برداشت‌ها و تعابیر دیگری از موضوع برود و به یك تعبیر بسنده نكند.

هر چه در مورد یك موضوع، تعداد تكرار این سؤال، بیشتر باشد، دستاورد آن بیشتر خواهد بود. این دستاورد، دستیابی به ایده‌های بیشتر است. البته این امر، اسبابی دارد كه از اصلی‌ترین آن‌ها، پرهیز از تعجیل برای به پایان رساندنِ حل مسئله است. فرد باید به خود زمانِ كافی جهت دستیابی به راه‌حل‌های هر چه بیشتر را بدهد، حوصله داشته باشد و تمام توان خود را دراین راستا به کار بگیرد.

 

انواع تفکر خلاق:
  1. تفکر واگرا
  2. تفکر همگرا

تفکر خلاق با تفکر واگرا رابطه‌ای مستقیم دارد. افراد با تفکر واگرا سعی می‌کنند پدیده‌ها و امور افکار را آن چنان که هستند به راحتی نپذیرند، بلکه نگاه متفاوت‌تری داشته باشند و از قالب‌های فکری همسان دور شوند، به عبارتی پدیده‌ها را با چشم و منظر دیگری نگاه کنند؛ اما در تفکر همگرا، فکرهای جدید و نو کمتر راه پیدا می‌کند و افراد امور و پدیده‌ها را آن چنان که هستند می‌بینند و می‌پذیرند.

 

مراحل:
  1. آمادگی: در مرحله اول، افراد به امور و پدیده‌های مختلفِ زندگی دقت و توجه بیشتری پیدا می‌کنند، به حدی که گاهی پدیده‌های زندگی مدت‌های طولانی ذهن شخص را به خود مشغول می‌کند.
  2. مطالعه: در مرحله مطالعه، فرد با بررسی و مطالعه بیشتر روابط بین پدیده‌ها را بهتر درک می‌کند.
  3. تغییر: در این مرحله شخص به نوع روابط بین پدیده‌ها که ذهن او را به خود مشغول کرده‌اند پی می‌برد و با طرح سئوال‌های مختلف در ذهن به نقد و بررسی آن می‌پردازد.
  4. پختگی: در این مرحله شخص با گذار از مراحل قبلی به درک و شناخت عمیق‌تری از روابط بین پدیده‌ها می‌رسد و گویی پدیده‌ها، جزئی از وجودش شده است.
  5. اشراق: در مرحله اشراق شخص به پاسخ‌های ناگهانی دست پیدا می‌کند، معمولا با کلماتی نظیر «هان» و «یافتم» متجلی می‌شود.
  6. وارسی: در این مرحله فرد به بررسی بهترین ایده‌ای که در مراحل قبلی به آن رسیده است می‌پردازد و درستی آن را مشخص می‌کند.
  7. اجرا: در این مرحله فرد افکار یا ایده‌هایی که مورد تأیید واقع شده‌اند را به مرحله اجرا درمی‌آورد.

 

 

ویژگی‌های دارندگان تفکر خلاق
  • افراد خلاق، راه‌هایی را جست‌وجو می‌کنند که از طریق آن بتوانند فکر خود را به سوی ایده‌های نو و تازه هدایت کنند.
  • به همه جوانب یک موضوع و مسأله توجه دارند.
  • در حل یک مسأله تمرکزِ حواس بیشتری را از خود نشان می‌دهند.
  • فکرهای بکر را بیشتر از دیگران از خود نشان می‌دهند.
  • به راه‌حل‌هایی می‌اندیشند که ممکن است از دید دیگران اهمیت چندانی نداشته باشد.
  • از ربط ایده‌ها و تجربیات مختلف، نتایج جدیدی را می‌گیرند.
  • افکار و عقاید خود را به راحتی مطرح و از مواجهه با عقاید مختلف استقبال می‌کنند.
  • برای حل مسایل و مشکلات، راه‌های مختلف را بررسی و تا رسیدن به نتیجه‌ی دلخواه تلاش کنند.
  • خود را محدود به آرای دیگران نمی‌کنند.
  • همواره کنجکاو و در جست‌وجوی اطلاعات جدید و نو هستند.
  • از قدرت تصویرسازیِ ذهنی بالایی برخوردارند تا حدی که به تفکرات خود، عینیت می‌بخشند.
  • مثبت‌نگر و پرانرژی هستند.
  • معمولا برای هر سئوالی آمادگیِ ارائه پاسخ‌های مختلف را دارند.
  • سئوال و جواب‌های غیرعادی و عجیب و غریب در آن‌ها بیشتر دیده می‌شود.

 

به عبارت دیگر افراد خلاق کسانی هستند که خصوصیات زیر را داشته باشند:

  1. افراد خلاق افرادی هستند باهوشِ بالاتر از متوسط.
  2. افراد خلاق علاقمند به نوآوری، پیچیدگی و اتخاذ تصمیم مستقل هستند.
  3. برای افراد خلاق پدیده‎ها و اشیاء پیچیده به اشیاء و پدیده‎های ساده ارجحیت دارد.
  4. افراد خلاق مایل‎اند خود تصمیمیِ مستقل اتخاذ كرده، از پیروی و اطاعت از دیگران تا حدی دوری می‎كنند.
  5. افراد خلاق می‎توانند میان جنبه‎های مختلف پدیده‎ها وحدت ایجاد كنند.
  6. میان افكار مختلف و جنبه‎های كلامی و غیركلامی و نیز جنبه‎های عینی و ذهنی، ارتباط و هماهنگی برقرار می‌كنند.
  7. افراد خلاق می‎توانند از یك پدیده جزئی یك قاعده استخراج كرده و از یك قاعده، یك راه حل جزئی و عینی استنتاج كنند.
  8. افراد خلاق می‎توانند میان تفكر منطقی و تفكر غیرمنطقی یا پدیده‎های خیالی و پدیده‎های عینی نیز هماهنگی ایجاد كنند.
  9. افراد خلاق با انگیزه‎های درونی بیشتر سروكار دارند تا با محرک‌های بیرونی مثل شهرت، پول، مقام و تحسین./ ادامه دارد.
رواندرمانگر
الهام گرامی

 

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

روانشناسی نوجوانان

بحران هویت در نوجوانی و نقش تأثیرگذار والدین، نگاهی به هشت مرحله اریک اریکسون

نوجوان بین ۱۲ تا ۱۸ سالگی با بحران هویت خود مواجه می‌شود و باید آن را حل کند. در این دوران، خودانگاره نوجوان یعنی ادغام عقاید در مورد خود و درباره اینکه دیگران چه تصوری از او دارند، شکل می‌گیرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار