قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / نگاهی به تاریخچه ولنتاین
تجارتِ ولنتاین

نگاهی به تاریخچه ولنتاین

نگاهی به تاریخ و تجارتِ ولنتاین

هرسال در روز 14 فوریه مصادف با روز ولنتاین میان عشاق در سراسر جهان گل و شکلات و هدیه رد و بدل می‌شود. البته منظور از سراسر جهان کشوهای غربی است یا کشورهایی که تا حدودی رنگ و بوی فرهنگ غربی به خود گرفته اند. کما اینکه ممکن است در فرهنگ‌های سایر کشورها نیز آئینی مشابه برای پاسداشت عشق و عاشقان وجود داشته باشد.

 تاریخچه ولنتاین

با وجود اینکه روز ولنتاین عشق و دوستی را در ذهن تداعی می‌کند اما پیدایش این رسم و نامگذاری روزی برای آن با تاریخچه ای تاریک و خونین همراه بوده است. از آنجا که تاریخ و منشأ این آئین دقیقا مشخص نیست اما آخرین گزارش‌های ثبت شده در مورد آن در روم باستان یافت می‌شود. در روم باستان روزهای بین سیزدهم تا پانزدهم ماه فوریه با عنوان لوپرکالیا یا آئین باروری را جشن می‌گرفتند. به گفته نوئل لنسکی، مورخ و استاد تاریخ دانشگاه کلرادو، عاشقانه‌های رومی‌ها همواره با مستی، خشونت و برهنگی همراه بوده است. زنان جوان در جشن لوپرکالیا صف می‌کشیدند تا از مردان شلاق بخورند، چرا که بر این باور بودند آنان که از این شلاق نصیبشان شود بارور خواهند شد!

 جشن لوپرکالیا

در این جشن که به بت پرستان رومی در قرن سوم میلادی نسبت داده می‌شود، اعضای فرقه لوپرچی در غاری مقدس که گمان می‌رود محل به دنیا آمدن رومولوس و روموس بنیانگذاران افسانه ای روم بوده است جمع می‌شده اند. طبق افسانه‌های باستانی، رومولوس و روموس در این غار از شیر یک گرگ (لوپا در زبان لاتین به معنی گرگ، لوپرکا به معنی غار گرگ و لوپرکوس نام خدای باروری روم باستان) تغذیه می‌کرده اند. کاهنان این فرقه سپس یک بز را برای باروری و یک سگ را برای پاکی قربانی می‌کردند و با پوست آن حیوان‌ها شلاق می‌ساخته و در خون حیوانات می‌غلتانده و با آن‌ها زنان را شلاق می‌زدند. زنانی که خواستار باروری بودند نیز از این آئین استقبال می‌کردند و با اشتیاق مورد اصابت شلاق‌ها قرار می‌گرفتند. در این جشن زنان نام‌شان را در گلدانی قرار می‌دادند و به قید قرعه نیمه گمشده شان را در آن مراسم پیدا می‌کردند که این نیمه گمشده می‌توانست فقط برای یک سال و در صورتی که بسیار مناسب هم بودند برای تمام عمر در کنار نیمه دیگرش باقی بماند! برخلاف آنچه تصور می‌شود تاریخچه ولنتاین با این مراسم بدوی عجین بوده و آنچنان که به نظر می‌رسد مقدس و رویایی نیست! با این مراسم رومیان می‌پنداشتند ناباروری و ارواح ناپاک را از خود دور می‌کنند. بخواهیم یا نخواهیم روز ولنتاین نمادهایی را از آئین بدوی روم باستان به ارث برده. از جمله رنگ قرمز خون حیوانات قربانی و رنگ سفید به نشانه شیر بز که با آن خون را تطهیر می‌کردند.

 نامگذاری روز ولنتاین

به عقیده مورخان دلیل نامگذاری این روز این است که در قرن سوم میلادی امپراتور کلادیوس دوم در روز چهاردهم فوریه و در دو سال متفاوت دو نفر با نام ولنتاین را گردن زد و این اتفاق بعدها توسط کلیسای کاتولیک مبدأی برای گرامیداشت روز سنت ولنتاین شد. بعدها بسیاری معتقد بودند که این دو نفر به دلیل تشابه بسیار در عمل و مجازات احتمالا یک نفر بوده‌اند. در قرن پنجم، پاپ گلاسیوس اول روز سنت ولنتاین را با روز جشن لوپرکالیای رومی ادغام کرد تا بدین وسیله طلسم شوم مراسم بت پرستانه رومیان را با شگون روزی مقدس باطل کند. پروفسور لنسکی در این خصوص می‌افزاید: «با وجود این تدابیر برای سرپوش گذاردن بر عیاشی رومیان، این روز مقدس کماکان به عنوان نمادی برای باروری و عشق باقی ماند.» روحانیون معاصر مسیحی، با وجود نامگذاری روز چهاردهم فوریه به نام یک قدیس، مسیحیان را از جشن گرفتن در این روز بر حذر می‌دارند زیرا معتقدند این روز کماکان نمادی برای مراسم بت پرستی است.

در قسمت‌هایی از اروپا از جمله فرانسه و انگلستان مردم بر این باور بودند که روز چهاردهم فوریه دقیقا روز آغاز فصل جفت‌گیری پرندگان است که البته این باور مبنای علمی ندارد و تنها در شعر شعرا نمود پیدا کرده است. نورمن‌ها نیز در حدود اواسط ماه فوریه روزی را با نام روز گالاتین جشن می‌گیرند. گالاتین در زبان آنان به معنی «زن دوست» یا کسی است که زنان را دوست دارد.

سنت ولنتاین که بود؟

داستان سنت ولنتاین و آنچه از آن نقل شده است آمیزه‌ای از رمز و راز است. کلیسای کاتولیک حداقل سه نفر با نام ولنتاین یا والنتینوس را سنت یا قدیس می‌داند و هر سه آنان را شهید خطاب می‌کند. یکی از افسانه‌ها مربوط به کشیشی است که در قرن سوم و همزمان با امپراتور کلودیوس دوم در روم می‌زیسته است. نقل است که کلودیوس دوم بر این عقیده بوده که سربازانی که همسر و فرزند ندارند بهتر از سربازان متاهل می‌جنگند و بنابراین ازدواج را در روم ممنوع کرد. سنت ولنتاین که از این بی عدالتی ناخشنود بود تصمیم گرفت زوج‌های جوان را در خفا و دور از چشم حکومت به عقد یکدیگر در آورد و همین امر سرش را به باد داد و به دستور امپراتور، پس از تلاش نافرجام سنت ولنتاین برای دعوت وی به مسیحیت، بنا به روایتی در چهاردهم فوریه اعدام شد.

داستان دیگری حاکی از این است که سنت ولنتاین موجب فرار زندانیان مسیحی از زندان‌های مخوف امپراتوری روم می‌شده است تا آنان را از چنگال شکنجه و عذاب برهاند. در افسانه دیگری آمده است که فردی به نام ولنتاین زندانی بود و عاشق دختر کور یک زندانبان به نام جولیا شده بوه که هر روز به ملاقاتش می‌آمد. ولنتاین در این داستان تا لحظه اعدام عاشق آن دختر ماند و نامه آخرش به وی را با عبارت From your valentine به پایان رسانید. عبارتی که اکنون نیز مورد استفاده است. اما گذشته از اینکه کدامیک از این افراد منشأ اصلی نامگذاری روز ولنتاین هستند، این نکته دارای اهمیت است که داستان هر سه نفر به نوعی عاشقانه و رمانتیک و مناسب چنین روزی است.

ولنتاین در دنیای امروز

عموما تصویر روز ولنتاین در ذهن عموم عبارتست از یک زوج شاد در کافه یا رستورانی دنج با میزی مملو از گل و هدیه و شکلات. اما بسیاری نیز که از عشق قبلی خود دلسرد هستند یا به طور کل ترجیح می‌دهند مجرد باشند این روز را با عنوان روز SAD یا روز Single awareness day به تنهایی با هدایایی که برای خودشان می‌خرند می‌گذرانند. برخی دیگر نیز هنوز از رسوم عجیب روم باستان پیروی می‌کنند که اجازه دهید وارد آن بحث نشویم!!

روز ولنتاین علاوه بر آمریکا و انگلستان در کانادا، فرانسه، دانمارک، ایتالیا، ژاپن، مکزیک و استرالیا نیز جشن گرفته می‌شود. این روز در قرن هفدهم مجددا سر زبان‌ها افتاد و به نوعی می‌توان گفت از آن زمان به بعد راه خود را از دنیای باستان به جهان معاصر گشود. در قرن هجدهم مردم از تمام اقشار جامعه با رد و بدل کردن نامه‌های کوچک مهرانگیز و هدایایی به رسم یادبود آن را جشن می‌گرفتند. در قرن نوزدهم و با پیشرفت تکنولوژی و صنعت چاپ، کارت‌های ولنتاین جایگزین نامه‌های کوتاه دست نویس شدند. در دهه 1840 استر هولاند شروع به چاپ عمده کارت‌های ولنتاین با پاکت‌های زیبا که با روبان تزئین شده بودند کرد و به همین منظور به وی لقب “مادر ولنتاین” داده شد.

  تاریخچه ولنتاین 1

ولنتاین، روز عشق یا معدن طلا؟

در دنیای کسب و کار، روز ولنتاین تبدیل به روزی میلیارد دلاری شده است. تقریبا حدود یک میلیارد کارت پستال و کارت تبریک ولنتاین در سراسر جهان رد و بدل می‌شود که بعد از کریسمس با دو میلیارد و ششصد میلیون کارت در رده دوم جای دارد. بسیاری از کسب و کارها تولیدات و خدمات خود را معطوف به این روز کرده اند. تنها در آمریکا در سال گذشته فروش محصولات مرتبط با روز ولنتاین به هفده و نیم میلیارد دلار رسید. اما به نظر بسیاری از جمله هلن فیشر، جامعه شناس از دانشگاه روتگر، شرکت‌های بزرگ با محصولات مختلف و تبلیغات وسیع و فراوان در روز ولنتاین شادی و لطف این روز را از بین برده اند. به نظر وی، این تقاضای مردم از بازار است که شرکت‌ها را به این سمت سوق می‌دهد. تجارت‌هایی که در این روز کسب و کاری پر رونق دارند عبارت از فروش جواهرات، کارت پستال، شکلات، گل و در کل محصولات هدیه. تقریبا نیمی از کارت‌های ولنتاین حدود شش روز قبل از ولنتاین خریداری می‌شود. در ایالات متحده تنها برای ولنتاین حدود چهل و سه هزار نفر در کارخانه‌های شکلات سازی مشغول به کار می‌شوند. ایالت کالیفرنیا در آمریکا رتبه اول تولید شکلات ولنتاین را از آن خود کرده است. در خرید گل نیز سالانه سیصد و نود و هفت میلیون دلار عاید این صنعت در آمریکا می‌شود (آمار مربوط به سال 2004) و صد و ده هزار نفر در این صنعت مشغول به کار می‌شوند که مجددا ایالت کالیفرنیا مقام اول تولید را در میان سایر ایالت‌ها تصاحب کرده است.

 پنج نکته جالب درمورد ولنتاین که باید بدانید

نکته اول: از آنجا که نام ولنتاین یا والنتینوس به معنی ارزشمند و قوی در روم باستان بسیار مرسوم بوده است، تعداد افراد روحانی و قدیس که چنین نامی داشته اند از ده تن فراتر می‌رود و عملا اینکه روز ولنتاین به کدامیک از این افراد اشاره دارد دقیقا مشخص نیست. حتی یک پاپ در قرن نهم میلادی به نام ولنتاین وجود داشته که دوره خدمتش به عنوان پاپ به کمتر از چهل روز می‌رسد.

نکته دوم: مسیحیان معتقدند سنت ولنتاین برای موارد بسیاری شفاعت کننده است و از طریق وی می‌توانند دعاهایشان را مستجاب کنند. بنا بر اعتقاد برخی مسیحیان، سنت ولنتاین علاوه بر قدیس شفاعت کننده زوج‌ها و عاشقان، شفاعت کننده زنبورداران، مسافران و شفا دهنده بیمارانی که دچار صرع، غش و طاعون شده اند نیز هست. بنابراین در دین مسیحیت می‌توان گفت وظایف بیشماری برای سنت ولنتاین قائل هستند.

نکته سوم: اگر مایل به دیدن جمجمه سنت ولنتاین هستید می‌توانید به کلیسای (باسیلیکا) سنت ماریا در رم سری بزنید. در آنجا خواهید توانست جمجمه ای مزین به گل به همراه وسایلی که در دهه 1800 میلادی در اکتشافات حفاری نزدیک کاتاکومب در رم کشف شده اند را مشاهده کنید. البته با توجه به نکاتی که ذکر شد، حال این استخوان‌ها متعلق به کدام ولنتاین است یا کلا متعلق به کدام انسان است دقیقا مشخص نیست ولی به باور کاشفان، این اسکلت به دلیل اشیاء دفن شده در کنار مقبره متعلق به یک روحانی یا یک قدیس است. پس از کشف این اسکلت، اجزا و استخوان‌های آن را برای تبرک و نمایش عمومی، علاوه بر رم به جمهوری چک، ایرلند، اسکاتلند، انگلستان و فرانسه نیز فرستادند.

نکته چهارم: طی قرون متمادی، روز ولنتاین از خشونت و خرافات و عیاشی فاصله گرفت تا جایی که آثار ادبی جهان بیشتر به عشق و عشاق پرداختند و گل سرسبد ادبای اروپایی ویلیام شکسپیر بود که با داستان‌های عاشقانه اش نظر مردم بریتانیا و سراسر اروپا را به عشق و عاشقی جلب کرد و این آئین نیز بدین وسیله راه خود را از داستان‌های کهن به فرهنگ و ادبیات مدرن غرب باز کرد. از دیگر احتمالاتی که در شهرت گرفتن روز ولنتاین وجود دارد این است که پیوند عمیق سنت ولنتاین با عشق و عاشقی می‌تواند ابداع جفری شوسر، شاعر سرشناس انگلیسی در قرن چهاردهم باشد زیرا هیچ جشنی که به عشق مربوط باشد تا قبل از سال هزار و سیصد و هفتاد و پنج میلادی و زمانی که جفری شوسر شعری معروف در مورد روز سنت ولنتاین نوشت. در این شعر او به روز چهاردهم فوریه و آغاز فصل جفت گیری پرندگان اشاره می‌کند. باوری که در انگلستان پیش از وی نیز وجود داشته است. بسیاری معتقدند پس از این شعر بود که روز ولنتاین بر سر زبان‌ها افتاد.

نکته پنجم: روز ولنتاین فقط مختص چهاردهم فوریه نیست. به عنوان مثال برخی از زنان مسیحی مایلند به افتخار سنت ولنتینا، قدیسه ای که در بیست و پنجم جولای سال سیصد و هشت میلادی در فلسطین کشته شد در این روز جشن بگیرند. یا مثلا کلیسای ارتودوکس شرقی به صورت رسمی دو بار روز ولنتاین را یکی در ششم جولای و دیگری در سی ام جولای جشن می‌گیرد. برخی دیگر از مردم روزهای دیگری همچون سوم نوامبر در یادبود سنت ولنتاین ویتربو و هفتم ژانویه در بزرگداشت سنت ولنتاین راتیا را جشن می‌گیرند.

 تاریخچه ولنتاین 2

کشتار در روز ولنتاین

در دهه بیست میلادی شهر شیکاگو شاهد ناآرامی‌ها و خشونت گروه‌های گانگستر بود. در این میان آل کاپن که قصد داشت رقبا را به صورت عمده پاکسازی کند و تجارت غیر قانونی مشروب و قمار را در سطح شهر به انحصار خود در آورد در روز چهاردهم فوریه سال 1929 در گاراژی در شمال شیکاگو هفت مرد به همراه جورج موران ایرلندی که یک گانگستر مشهور و دشمن دیرینه آل کاپن بود به وسیله چندین مرد که یونیفرم پلیس به تن داشتند به قتل رسیدند. با وجود اینکه هرگز نتوانستند این جنایت را با سند و مدرک به کاپن نسبت دهند ولی تقریبا همه مطمئن بودند که کسی به غیر از او پشت پرده نبوده است و این جنایت آغازی برای سقوط و ضعف آل کاپن شد.

 تاریخچه ولنتاین 3

 ولنتاین در ایران

به تازگی شاهد آن هستیم که روز ولنتاین در میان جوانان ایرانی خصوصا از طبقه متوسط و مرفه نیز جشن گرفته می‌شود و کارت و شکلات از حداقل‌های ابراز علاقه عاشق به معشوق است. حال جواهرات و سایر هدایا به جای خود! از آنجا که نه آئین بدوی رومی لوپرکالیا و نه سنت ولنتاین، شهید و قدیس مسیحی پیوندی عمیق و ریشه دار در فرهنگ ما ندارند و بهتر است بگوییم هیچ ربطی به ما ندارد، اما از آنجا که گاه ما از پاپ هم کاتولیک تریم در برگزاری این رسم دیرینه سنگ تمام می‌گذاریم. شروع جشن گرفتن ولنتاین در ایران شاید حتی به قبل از انقلاب هم نرسد اما متجدیدن فرنگ رفته اجازه ندادند ما از قافله مدنیت و مدرنیته عقب بمانیم و در کنار تجار ماهر در امر واردات، دوشادوش یکدیگر این فرهنگ اصیل را به همراه عروسک‌های چینی با اقتدار به کشور عزیزمان وارد کردند!

از طرف دیگر، از آنجا که ما در مقابله با سایر فرهنگ‌ها همیشه سعی در بومی سازی فرهنگ بیگانه داریم که گواه آن در تاریخ ما کم نیست (مانند هضم فرهنگ مهاجم مغول و تحویل پادشاهان مغول مسلمان!!) بنابراین به سرعت وارد کارزار شدیم و از توبره غنی و پر برکت تاریخ و فرهنگمان، گشتیم و گشتیم و در انتها از ته گنجه رسمی فراموش شده باستانی به نام سپندارمذگان را جستیم تا بتوانیم با معادلسازی مدل خارجی با نمونه داخلی به راحتی فرهنگ‌ها را با یکدیگر انطباق داده و حتی در برخی موارد ادعا کنیم که روز ولنتاین متعلق به ما بوده و سایرین از آن تقلید کرده اند!

از شوخی که بگذریم و اگر نخواهیم بیهوده از خود تعریف کنیم، با انکه از حوصله این موضوع خارج است ولی آنچه مسلم است بیشتر مراسم و آئین‌های ایرانی در طول تاریخ هیچ سنخیتی با خشونت و بدویت نداشته و مطمئنا آئین سپندارمذگان هرچه که باشد از نسخه رومی یا مسیحی اش بسیار روسفیدتر است. آنچه در دنیای امروز مطرح است پاسداشت ارزش‌ها و گذراندن لحظاتی خوش به بهانه‌های مختلف است و اینکه این روز را چه بنامیم یا اینکه حقیقتا کدامیک از ما ابتدا بنیانگذار رسم و رسومی در دنیای باستان بوده ایم نکته مهم و اساسی نیست.

آرمین آریان پور

منابع:

www.history.com/topics/valentines-day/history-of-valentines-day

www.npr.org/2011/02/14/133693152/the-dark-origins-of-valentines-day

www.history.com/topics/lupercalia

www.timeanddate.com/holidays/canada/valentine-day

www.history.com/topics/valentines-day

www.history.com/topics/valentines-day/valentines-day-facts

www.history.com/news/6-surprising-facts-about-st-valentine

http://www.history.com/topics/saint-valentines-day-massacre

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

پرسیکا کرفت

یک ایده برای هدیه والنتاین: هنرهای دستی ایرانی همینجا در نزدیکی شما

پرسیکاکرفت به مناسبت روز ولنتاین هدیه ویژه‌ای را برای علاقه‌مندان تدارک دیده است. این فروشگاه لوازم هنر ایرانی، به بهانه فرارسیدن روز ولنتاین قرار است هدیه‌ای که در تصویر می‌بینید را بین شرکت‌کنندگان، قرعه‌کشی کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *