Fengye College Center
خانه / پردیس، دانشجو و دانشگاه / استرس از کجا می‌آید و در بدن ما چه می‌کند؟

استرس از کجا می‌آید و در بدن ما چه می‌کند؟

ترانه ناظری/بخشی از سیستم عصبی انسان که فعالیت‌های غیرارادی بدن مانند ضربان قلب، عملکرد دستگاه گوارش، خوب‌شدن زخم‌ها، رشد مو و… را تنظیم می‌کند سیستم عصبی خودکار نام دارد. این بخش از سیستم عصبی که ما به آن دسترسی نداریم، توسط ناخودآگاه انسان کنترل می‌شود.

بدن هوشیار انسان طوری طراحی شده است که می‌داند باید این امور را بدون مداخله ما مدیریت کند.

براساس علم انسان‌شناسی، بشر 150هزار سال بر روی زمین زندگی کرده است و سیستم عصبی او به شکلی تکامل یافته است که بدن او را در مواقعی که با خطر مواجه می‌شود به سرعت آماده «جنگ یا گریز» کند و بعد از دور شدن از شرایط تهدید، او را به حالت عادی برگرداند.

بخشی از سیستم عصبی خودکار که واکنش‌های «جنگ و گریز» را هدایت می‌کند، سیستم عصبی سمپاتیک نام دارد و بخش دیگر که ناظر بر آرامش و استراحت، گوارش، تجدید قوا و تولید مثل است، سیستم عصبی پاراسمپاتیک نام گرفته است.

بدن انسان از 50 تریلیون سلول ساخته شده است. در طول حیات طولانی بشر بر روی زمین هورمونی به نام «آدرنالین» مسئولیت داشته است که کلیه سلول‌های بدن انسان را از خطراتی که زندگی او را تهدید می‌کرده باخبر و او را آماده «جنگ یا گریز» سازد. و این زمانی است که سیستم عصبی سمپاتیک دستور دهد که نفس در سینه شما حبس ‌شود و شما با استفاده از همه تغییرات بیوشیمیایی که آدرنالین در بدن شما بو‌جود می‌آورد نسبت به خطری که با آن مواجه شده‌اید یک واکنش سریع فیزیکی نشان دهید. در واقع سیستم سمپاتیک بدن شما درست براساس سیستم اجدادتان عمل می‌کند.

اما در دنیای مدرنی که ما زندگی می‌کنیم، احساس خطر از جنس روانشناختی است و از ادراک فشار بوجود می‌آید. ادراک فشار به علت تجربیاتی که افراد در طول زندگی خود داشته‌اند یکسان نیست و انسان‌ها از یک موضوع مشابه به یک اندازه دچار هراس نمی‌شوند. بنابراین احساس خطر یا استرس به نوع نگاه و طرز تلقی افراد نیز بستگی دارد.

ادراک فشار در بدن انسان به تولید آدرنالین منتهی می‌شود و سیلی از تغییرات بیوشیمیایی را با خود به دنبال می‌آورد. به خصوص در زندگی بدون تحرک امروز که افراد از پشت یک مانیتور به طور ممتد با عوامل استرس‌زا مواجه می‌شوند، سطح آدرنالین بالا و بالاتر می‌رود، بدون آن‌که بدن امکان استفاده از تغییرات بیوشیمیایی متعاقب آن ‌را بدست بیاورد.

اگر عمل تنفس نوزادان را با بزرگسالان مقایسه کنید متوجه حرکت موج مانند شکم نوزادان می‌شوید که با هر دم و بازدم بالا و پائین می‌رود. این تنفس که حاکی از احساس امنیت است با تمام سلول‌های بدن ارتباط برقرار می‌کند و خبر از آرامش می‌‌دهد. در مقابل می‌بینید که بزرگسالان سطحی، کوتاه و غالبا از راه دهان تنفس می‌کنند. این تنفس تحت تاثیر آدرنالین است که پیغام خطر را به سرتاسر سلول‌های بدن مخابره می‌کند.

وقتی بدن از راه آدرنالین درک می‌کند که مورد تهدید قرار گرفته است سیستم گردش خون و توزیع اکسیژن، انرژی و مواد مغذی را از اعضای داخلی متوجه اعضای خارجی مثل چشم‌ها، پاها و بازوها می‌کند تا زندگی فرد را از خطر برهاند.

این موضوع شاید بتواند مختل شدن سیستم گوارشی انسان را در اثر استرس توضیح دهد، هم چنین اختلالات خواب و مشکلات پوستی را که به شدت تحت تاثیر استرس قرار دارند. بدن به طور ناخودآگاه می‌داند که خواب به قیمت زندگی او تمام خواهد شد و باید هنگام خطر بیدار و هشیار بماند. به علاوه بدنی که در حال جنگ است نیروی خود را صرف رساندن غذا به اعضایی نخواهد کرد که در نجات او نقشی ندارند.

هم‌چنین انتخاب‌های غذایی و ذخیره چربی با نوع سوختی که بدن در مواقع روبه‌رو شدن با شرایط پراسترس مصرف می‌کند رابطه دارد. هنگامی که بدن در شرایط «جنگ یا گریز» قرار می‌گیرد برای نشان دادن واکنش سریع فیزیکی به قند احتیاج دارد و سوخت خود را از گلوکز تامین می‌کند. به همین جهت پس از هر موقعیت پر استرس می‌خواهد که ذخیره گلوکز مصرف شده را از نو تامین کند و این زمانی است که شما میل به خوردنی‌های شیرین را تجربه می‌کنید. بر همین اساس بدنی که در شرایط استرس مداوم قرار دارد و برای تامین سوخت بر گلوکز متکی است نمی‌تواند از چربی به عنوان سوخت استفاده کند و ممکن است که علیرغم رژیم غذایی مناسب یا ورزش با افزایش وزن روبه‌رو شود.

خوب است که بعد از هر بار فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک بدن به حالت آرامش برگردد و تحت کنترل سیستم پاراسمپاتیک قرار بگیرد. دستگاه تنفسی انسان تنها سیستمی است که از هر دو سیستم عصبی ارادی و غیرارادی دستور می‌گیرد و می‌تواند به عنوان یک وسیله موثر بدن را از کنترل آدرنالین خارج کند. دیافراگم یک عضله تنفسی است که درست در زیر قفسه سینه قرار دارد و به رشته‌ای از اعصاب متصل است که می‌تواند سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال کند. وقتی شما تنفس دیافراگمی داشته باشید، با هر دم شکم بالا می‌آید و دیافراگم پائین می‌رود و فضای کافی ایجاد می‌شود که شش‌ها از هوا پر شوند. با عمل بازدم، شکم فرو می‌رود و دیافراگم به جای خود برمی‌گردد. با هر تنفس دیافراگمی اعصاب پاراسمپاتیک که بدن را در حالت استراحت و آرامش قرار می‌دهد فعال می‌شود.

باید توجه کرد که فعال شدن سیستم عصبی پاراسمپاتیک می‌تواند بدن را تا ساعت‌ها تحت تاثیر خود قرار دهد و عملکرد اعضای داخلی را از حاکمیت آدرنالین خارج کرده به شرایط طبیعی برگرداند. این مطلب مکانیسم عمل ورزش‌هایی مانند یوگا، پیلاتس و تای‌چی را در کاهش استرس روشن می‌کند.

نویسنده: هفته.

مطلب پیشنهادی:

سقط جنین

زنان با حاملگی‌های ناخواسته، در کبک هفته‌ها برای دریافت وقت سقط جنین منتظر می‌مانند. چرا؟

گروه‌های مدافع حق سقط جنین از زمان زیادی که متقاضیان خدمات سقط جنین باید برای دریافت این خدمات صرف کنند، گلایه دارند

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *