Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / فرهنگ و هنر / به بهانه اکران فیلم «عصبانی نیستم» پس از 5 سال توقیف

به بهانه اکران فیلم «عصبانی نیستم» پس از 5 سال توقیف

جوانانی که احساس پیری می‌کنند

نازنین اصفهانی/شرایط نابسامان اقتصادی و پر تنش کنونی جامعه ما به خصوص در این دو دهه اخیر، دغدغه‌ی هنرمندانی شده که در هر شرایطی نگران مسائل اجتماعی، وجود بی‌عدالتی‌ها در جامعه، کنش‌ها و واکنش‌های رفتاری و عواقب آن بوده‌اند. در چند سال اخیر، حضور ببیشتر جوانان در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگُی، و خواسته‌ها و نیازهای به حق‌شان، بر مشکلات پیچیده و آسیب‌های احتماعی این فضای پرتنش افزوده است.

فیلم سینمایی «عصبانی نیستم» که توسط یک جوان کارگردان ساخته شده، نمونه بارز این خواسته‌ها، نیازها، درخواست‌ها، آسیب‌ها و رفتارهای غلط اجتماعی است که هر بیننده‌ای را به تفکر وامی‌دارد و آن‌ها را به همراهی و هم‌ذات‌پنداری با قشر عظیمی از جوانان تحصیل‌کرده‌ی بیکار و کم‌کار می‌کشاند. دیدن این فیلم را به همه توصیه می‌کنم.

فیلم «عصبانی نیستم» دومین فیلم بلند کارگران جوان، خلاق و صاحب اندیشه، رضا دُرمیشیان است که اجازه اکران نگرفت و اخیرا بعد از 5 سال توقیف، اجازه اکران گرفت. سومین فیلم بلند او «لانتوری» نام دارد که پیش از دومین فیلمش به نمایش درآمد و فروش خوبی داشت.

«عصبانی نیستم» یک فیلم اعتراضی به شرایط کنونی جوانان در جامعه امروزی است و این موضوع را می‌توان به طور وضوح از تک‌تک دیالوگ‌ها و شات‌های فیلم دریافت کرد. تم اعتراضی آن دقیقا اشاره به وضعیت نابسامان و سردرگمی جوانانی دارد که به دلیل محروم شدن از حق طبیعی خود دچار فقر، اعتیاد، سردرگمی، پوچی، خشم درونی و افسردگی مزمن شده‌اند و در شباب جوانی احساس دلمردگی و پیری می‌کنند و به دلیل بی‌کاری نشاط جوانی خود را نیز از دست داده‌اند.

این فیلم جنجالی که محصول سال 1392 شمسی است، در سی و دومین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و در 6 رشته نامزد دریافت جایزه شد، به دلیل تم اعتراضی اجتماعی از جشنواره کنار گذاشته شد و برای مدت 5 سال پشت درهای اکران ماند و توقیف شد. این فیلم اخیرا در دولت دوازدهم اجازه اکران گرفت و پخش آن، نظرات مثبت و منفی بسیاری از منتقدان و تحلیل‌گران سینما را به خود جلب کرد.

اکران این فیلم در جشنواره فجر سر و صدای زیادی به پا کرد و جنجالی‌ترین فیلم جشنواره سی و دوم نامیده شد که با استقبال بی‌نظیر مردم و جوانان روبه‌رو شد، به طوری که در همان سانس اول نمایش به سانس فوق‌العاده کشیده شد که البته با حذف و سانسور 17 دقیقه از نسخه اصلی فیلم همراه بود. نمایش این فیلم در شصت و چهارمین جشنواره معتبر برلین در زمستان 92 نیز با استقبال مردم و نظرات متفاوتی از منتقدان روبه‌رو شد.

نوید محمدزاده بازیگر نقش اول مرد از جشنواره فیلم فجر که به دلایلی نامعلوم از گرفتن جایزه محروم شد و در شرایطی غیرمنتظره داوران جشنواره جایزه بهترین بازیگر مرد را به رضا عطاران بازیگر سینما و تئاتر دادند و البته این بازیگر بااخلاق اعلام کرد که این جایزه متعلق به من نیست و چون نظر هفت داور جشنواره روی بازی آقای نوید محمدزاده بوده من این جایزه را متعلق به ایشان می‌دانم. نوید محمدزاده این روز را تلخ‌ترین تصویر در حوزه‌ی کاری خود در سن 27 سالگی می‌داند.

خلاصه داستان فیلم:

فیلم داستان زندگی جوانی به نام نوید (با بازی نوید محمدزاده) است که به‌دلیل انتقاد و ستاره‌دار شدن از دانشگاه اخراج می‌شود. او که برای فراهم آوردن حداقل شرایط زندگیش در رویارویی با مشکلات و بی‌اخلاقی‌ها در جامعه تلاش می‌کند و در این میان با خود در تقابل است که عصبانی نباشد. تنها دلخوشی‌اش این است که با ستاره (با بازی باران کوثری) ازدواج کند، دختری که همکلاس اوست و به او دل‌بسته است. اما به دلیل بیکاری و تنگدستی‌‌‌اش با این که یک سالی است که ستاره نامزد اوست، با مخالفت‌های شدید و سرسختانه پدر ستاره (با بازی رضا بهبودی) روبه‌رو می‌شود. وی علی‌رغم علاقه شدید این دو جوان به یکدیگر قصد دارد دخترش را به یک خواستگار  جوان و پولدار بدهد و در دیالوگی به نوید می‌گوید: «اگر ستاره را دوست داری ولش کن، بذار بدمش به یک دم کلفت زندگیش را بکنه…»

نوید از او مهلت می‌خواهد که اوضاع را سروسامان دهد و در این شرایط سخت دچار بحران روحی می‌شود و با خود کلنجار می‌رود که چرا باید عشقش را ول کند تا او خوشبخت شود؟ و ملاک خوشبختی از دید پدر ستاره چیست که او نمی‌فهمد…

او سعی می‌کند رضایت پدر ستاره را جلب کند و به هر دری می‌زند ولی هر بار با درهای بسته و کارهایی که با درون او منافات دارد مواجهه می‌شود، نوید تلاش می‌کند که با خوردن قرص‌های افسردگی و تلقین روانپزشک (به خودت بگو که من عصبانی نیستم) در مواجهه با مشکلات، عصبانیتش را مهار کند ولی هر بار به مشکلی دیگر بر‌می‌خورد تا این‌که….

نگاهی به فیلم

فیلم «عصبانی نیستم» با بازی درخشان نوید محمدزاده (برنده جایزه بهترین بازیگر اول مرد از جشنواره فیلم فجر 1392 ) یک فیلم اعتراضی به وضعیت و سیاست و شرایط اقتصادی سخت جوانان در جامعه است و اشاره به تحریم‌های پنج سال پیش دارد. این فیلم که اشاره صریحی به 8 سال ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد رییس‌جمهور وقت دولت نهم و دهم دارد توسط بعضی از سایت‌ها و ارگان‌ها لقب «حامی فتنه» به خود گرفته بود و به همراه هفت فیلم دیگر که آنها نیز اجازه اکران نگرفتند به عنوان فیلم‌های مرتبط با فتنه نام برده شد.

زندگی‌نامه کارگردان

رضا درمیشیان متولد 1360 تهران، جوان صاحب سبک و اندیشمند سینمای ایران است. او کارگردان فیلم‌های «بغض» (1390)، «عصبانی نیستم »(1392)، «لانتوری» (1394) است و فعالیت سینمایی خود را از سال 1374 به عنوان نویسنده، کارگردان، منتقد، دستیار کارگردان، تهیه کننده و روزنامه‌نگار شروع کرد و با کارگردان‌های بنامی چون داریوش مهرجویی، علی‌رضا داوودنژاد و فریدون جیرانی همکاری‌های زیادی داشته است. وی که چند فیلم مستند داستانی را کارگردانی کرده است برنده جایزه بهترین فیلم مستند از انجمن منتقدان برای فیلم مستند «جادوگر» است که درباره علی‌رضا زرین‌دست فیلم‌بردار بنام ایران است.

این فیلم جذابیت دیگری هم داشت و آن حضور باران کوثری در نقش ستاره بعد از 2 سال ممنوع‌التصویر بودن و ممنوعیت کار در سینما بود.

نوید که با دو جوان دیگر هم‌خانه است، که این دو جوان نیز موزیسین هستند و آرزوهای بزرگی در سر دارند ولی اجازه کار ندارند و همین باعث شده که از نظر روحی بهم بریزند و حالت پرخاشگرانه و تهاجمی نسبت به یکدیگر و افراد جامعه داشته باشند «واقعیت‌های تلخی که جامعه با آن روبه‌روست».

در یکی از سکانس‌ها در زمانی که صاحب‌خانه قصد تخریب آن‌جا را دارد و جوانان ساکن این خانه که اجاره‌نشین هستند و چاره‌ای جز ترک خانه ندارند، درگیری لفظی بین آن‌ها و صاحب‌خانه و همدیگر اشاره وسیع و عمیق به این موضوع که نحوه‌ی زندگی آنها در جامعه نشان از ویران شدن و تباه شده جوانی و زندگی‌شان را دارد. و کارگردان سعی دارد نشان دهد که جوانان در این برهه از زمان هیچ لذتی از جوانی و زندگی‌شان نمی‌برند و به مثال انسان‌های توهم‌زده و بی‌هدفی هستند که فقط جسم‌شان در طول روز در حرکت است و روح نشاط و زندگی در کالبدشان نیست.

در دیالوگی دیگر که دوست نوید اشاره می‌کند به اینکه «کی باورش می‌شه من فقط 27 سالمه» و نوید در جایی از فیلم می‌گوید «من 26 سالمه ولی انگار 260 سالمه» این دیالوگ‌ها در فیلم نیز به سخت سپری شدن دوران جوانی این نسل اشاره دارد که در مقایسه با جوانانی که در همین سن و سال در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند تراژدی غم‌انگیزی دارد و جای بحث دارد.

در صفحه‌ای دیگر می‌بینیم که نوید عکس دکتر مصدق (نخست‌وزیر و رهبر جبهه ملی) و دکتر فاطمی (وزیر امور خارجه دکتر مصدق) را به دیوار زده و در نگاهی متفکرانه به آن‌ها می‌گوید: «وقتی یاد دکتر مصدق و دکتر فاطمی می‌افتم بغضم می‌گیره» باید توجه داشت که این دو شخصیت کسانی بودند که در زمان خودشان به زور از سیاست کنار گذاشته شدند و اشاره به این دارد که خودش «نوید» و امثال او نیز علی‌رغم علاقه‌شان به ادامه تحصیل و پیدا کردن جایگاه مطلوب اجتماعی به زور از دانشگاه اخراج شدند.

درباره فیلم

نویسنده و کارگردان: رضا دُرمیشیان

تهیه‌کننده: رضا دُرمیشیان

بازیگران: نوید محمدزاده (نوید)، باران کوثری (ستاره)، رضا بهبودی (آقای جوادی)، بهرام افشاری، محمد کارت(ساسان)، میثاق زارع (آقای زارع)، میلاد رحیمی (احمد)، امیررضا میرآقا (محسن)، رضا کولقانی (رضا)، تینو صالحی (حمید)، موسیقی: رضا کولغانی، فیلم‌بردار: علی اظهری، تدوین: هایده صفی‌یاری،مدت زمان: 99 دقیقه. ساخت ایران

در صحنه‌ای دیگر از فیلم که بازیگر وسط انبوه جمعیت و در خیابانی پرماشین و پرتردد ایستاده و ژست گرفته، هرج و مرج و رفت و آمدها و سرعت تند آدم‌های اطراف بازیگر که البته در جاهایی از فیلم آزاردهنده هستند، این حس را به تماشاگر القاء می‌کند. که شخص در یک محیط پراضطراب، پرتنش و پرکنش گیرافتاده و راه فرار ندارد.

مسئله جالت توجه این است که کارگردان با این‌که می‌توانسته اعتراض‌های خود را در فیلمش به شکل سربسته و پوشیده‌تری مطرح کند و می‌دانسته که بیان صریح مسائل فیلمش ممکن است باعث توقیف و سانسور آن شود. باز با این وصف، مسائل و دغدغه‌های ذهنی‌اش را به شکلی بدون پرده و صریح بیان کرده و همین مسئله باعث جلوگیری از اکران فیملش به مدت 5 سال شده است.

در آخر بیان این نکته ضروری است که فیلم برای اکران عمومی، سانسور شده است و پایان فیلم آن چیزی نیست که رضا درمیشیان می‌خواسته و همین مساله سبب شده تا پایان فیلم به نظر مخاطب بی سرو ته می‌آید و با خط سیر داستان که بیننده در طول فیلم انتظار آن را دارد، همخوانی ندارد.

در پایان متذکر می‌شوم که اکران این فیلم بعد از 5 سال، نظرهای موافق و مخالف کارشناسان سینما و منتقدان بسیاری را با به خود جلب کرد، اما فراتر از آن، این فیلم بیان زندگی جوانانی است که دچار دشواری‌های زندگی، تحصیل و شغل هستند و بیانگر این واقعیت اجتماعی از دید آسیب‌شناسی است که: واقعیت زندگی تلخ‌تر از آن چیزی‌ست که جوانان انتظار آن را دارند. به اعتقاد من این فیلم نمونه شفاف وضعیت نابهنجار اجتماعی بسیاری از جوانانی است که چشم به بهبود شرایط موجود بسته‌اند و امید دارند که شاید اوضاع بهتر شود و فکری برای زندگی آنها بشود. والسلام.

 

نویسنده: هفته.

مطلب پیشنهادی:

سرخ پوست

اکران فیلم سرخ پوست در مونترال

«سرخ‌پوست» با بازی ستارگانی چون «نوید محمدزاده»، «پری‌ناز ایزدیار»، «آتیلا پسیانی» و «مانی حقیقی»، در تاریخ17 نوامبر2019 در «سینما دو موزه» مونترال با زیرنویس انگلیسی اکران خواهد شد. نمایش این فیلم در ساعت5 عصر خواهد بود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *