قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / روزگار سخت جبهۀ پایداری
جبهۀ پایداری

روزگار سخت جبهۀ پایداری

احمد زیدآبادی|

واکنش نیروهای نزدیک به «جبهۀ پایداری» به درخواست آیت‌الله صافی گلپایگانی برای عادی‌سازی رابطه با کشورهای جهان، به جدال کلامی بین جناح‌های سیاسی در ایران دامن زده است.

آقای صافی گلپایگانی که ۱۰۳ سال از عمرش می‌گذرد در دیدار با محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، ضمن نگرانی از وضعیت اقتصادی مردم ایران گفته است: «توصیۀ حقیر این است که باید با تمام کشورهای دنیا با عزت و اقتدار رابطه داشته باشیم. اینکه با بسیاری از کشورها قهر باشیم صحیح نیست و به ضرر مردم عزیزمان است. شما باید با عقلانیت و تعامل سازنده، حقوق ملت ایران را احقاق کنید.»

نیروهای نزدیک به جبهۀ پایداری که عموماً مریدان فکری و سیاسی شیخ محمدتقی مصباح یزدی محسوب می‌شوند، اظهارات آیت‌الله را به عادی‌سازی رابطه با آمریکا تفسیر کردند و با لحنی بی‌سابقه در برابر آن موضع گرفتند به‌طوری‌که سایت رجاء نیوز که به‌عنوان ارگان جبهۀ پایداری شهرت دارد، در این باره ضمن تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی «با طاغوت قهر نیست بلکه با آن دشمنی دارد»، خطاب به آقای صافی نوشت:

«جالب است که این حرف را حسن روحانی، «هشت سال پیش» مطرح کرد و به‌واسطهٔ آن، عوام ظاهربین و بی‌تحلیل و سطحی‌نگر را فریفت و از آن‌ها رأی گرفت. البتّه غلط بودن این تحلیل، در «عمل» ثابت شد و هشت سال مذاکره و بازی با سند ننگین برجام، هیچ حاصلی برای سفرۀ مردم نداشت. امّا امروز پس از هشت سال، همین سخن ناصواب را از زبان یک «مرجع تقلید» می‌شنویم. هم تقلیدِ سیاسیِ ایشان از نیروهای سکولار بسیار مذموم هست، هم تأخیرِ سیاسیِ ایشان در تکرار این تحلیل سراپا غلط. نمی‌دانم «تقلیدِ» ایشان را مذمّت کنم یا «تأخیر»ش را.»

Aviron

 

این لحن نیش‌دار که نسبت به مراجع تقلیدِ مورد تأیید نظام جمهوری اسلامی در مطبوعات داخلی ایران بی‌سابقه است، واکنش بسیاری از روحانیون معروف سنتی و محافظه‌کار و برخی از فعالان سیاسیِ از جناح میانه و اصلاح‌طلب را برانگیخت و آنان اغلب خواستار عذرخواهی سایت رجاءنیوز و یا برخورد قضایی با نویسندۀ مطلب به دلیل «اهانت» به آیت‌الله صافی شدند.

سایت رجاء‌نیوز در مقابل این هجوم انتقادی اما کوتاه نیامد و با اصرار بر اینکه مطالب منتشره در این سایت در مورد آقای صافی حاوی هیچ‌گونه اهانتی نبوده است، به زبان ملایم‌تری انتقادات خود را از آیت‌الله تکرار کرد.

نهایتاً محمدجعفر منتظری دادستان کل کشور وارد میدان شد و «ضمن اظهار تأسف از اینکه اشخاصی به خودشان اجازه می‌دهند که حریم مرجعیت شیعه را به بهانه‌هایی مورد هتک حرمت قرار دهند» خواهان رسیدگی دادسرای ویژۀ روحانیت به این موضوع شد.

آیت‌الله صافی گلپایگانی از جمله مراجعی است که خود را مدافع سرسخت اسلام سنتی می‌داند و بر همین اساس، فتاوای بسیار سختگیرانه‌ای را در مورد موسیقی و حجاب زن‌ها صادر کرده است. بااین‌حال، وی بسیاری از رفتارهای اصطلاحاً انقلابی نظام جمهوری اسلامی را خارج از چارچوب فقه سنتی می‌داند و به‌گونه‌ای ملایم آن‌ها را مورد انتقاد قرار می‌دهد. استعفای او از دبیری شورای نگهبان قانون اساسی در زمان حیات آیت‌الله خمینی در اعتراض به برخی دستورات سیاسی او بخصوص جواز دخالت دولت در اقتصاد و عدم پایبندی آن به حریم مالکیت خصوصی افراد صورت گرفت.

بر همین مبنا ظاهراً آقای صافی عدم ارتباط عادی ایران با برخی کشورها را اقدامی خارج از چارچوب‌های شناخته‌شدهٔ فقه سنتی می‌داند و به همین دلیل خواستار عادی‌سازی روابط به‌منظور بهبود شرایط سخت معیشتی مردم شده است.

بااین‌همه، جنجالی که بر سر موضع‌گیری آیت‌الله صافی در فضای سیاسی ایران بروز کرده است، به مسئلۀ عمیق‌تری در نوعِ آرایش و صف‌بندی نیروهای سیاسی پس از به قدرت رسیدن سید ابراهیم رئیسی مربوط می‌شود.

در حالِ حاضر نیروهای شریک و مؤثر در ساختار سیاسی ایران در مورد چگونگی تعامل با آمریکا به سه طیف تقسیم شده‌اند. شماری از آن‌ها با لحنی ملایم و تلویحی خواستار احیای توافقنامۀ برجام و کاهش تشنج با آمریکا و عادی‌سازی رابطه با آن کشور در درازمدت هستند اما این عده در شرایط کنونی نفوذ و قدرت بالایی در نهادهای تصمیم‌گیر ندارند. در مقابلِ آن‌ها طیف تندروتر حکومت بر ادامۀ دشمنی با ایالات متحده به‌عنوان وجه ممیزۀ هویت نظام جمهوری اسلامی نسبت به سایر نظام‌های سیاسی در جهان اصرار می‌ورزند. نمایندۀ اصلی این طیف جبهۀ پایداری است که گفته می‌شود در بسیاری از نهادهای حساس کشور از نفوذ زیادی برخوردار است. طیف سوم دستگاه دولتی تحتِ کنترل آقای رئیسی است که در میانۀ این دو طیف حرکت می‌کند و در واقع هنوز تصمیم قاطعی برای تعیین جهت‌گیری سیاست خارجی خود نگرفته است اما برای تصمیم‌گیری روشن در این زمینه تحت‌فشار شدید داخلی و خارجی است.

در چنین محیطی نوع برخورد نزدیکان جبهۀ پایداری با پیشنهاد آیت‌الله صافی و واکنش سایر نیروها به این برخورد از تلاطمی در پشت‌صحنهٔ سیاست ایران برای تصمیم‌گیری در مورد توافقنامۀ برجام و نوع تعامل با جهان حکایت دارد. در حقیقت، برخورد بی‌سابقۀ نزدیکان جبهۀ پایداری با آقای صافی ناشی از نگرانی عمیق آن‌ها به چرخش سیاسی دولت به سمت مذاکره و تعامل با آمریکاست. آن‌ها به‌شدت از آن بیمناک‌اند که حمایت چهره‌هایی در سطح آیت‌الله صافی از عادی‌سازی رابطه با آمریکا، وزن حامیان این رویکرد را در صحنۀ قدرت رسمی جمهوری اسلامی تقویت کند و زمینه‌ساز ورود دولت رئیسی به مذاکره شود. چنین تصمیمی قاعدتاً تندروهای گردآمده پیرامون جبهۀ پایداری را به حاشیه و انزوا می‌کشاند و منافع خاص آنان را به خطر می‌افکند. به همین علت، آن‌ها حساسیتِ مرسومِ مربوط به لحنِ خطاب قرار دادن مراجع شیعه در ایران را نادیده گرفته‌اند و با زبانی تند به آیت‌الله صافی اخطار داده‌اند تا دیگران حساب کار دستشان بیاید. واکنش دیگر جناح‌ها به این لحن گزنده اما خود نشانه‌ای از سپری شدن دوران قدرت‌نمایی دوره‌ای جبهۀ پایداری است و دستور دادستان کل برای تحت تعقیب قراردادن «اهانت کنندگان» به آیت‌الله تا حدودی روشنگر روند رو به ضعف قدرت پایداری‌ها در نظام است.

در این میان، برخی افراد در نظام سیاسی می‌کوشند تا این قائله هر چه زودتر خاتمه یابد اما ازآنجاکه دولت رئیسی برای تصمیم‌گیری نهایی در مورد چگونگی تعامل با نظام بین‌الملل به‌شدت تحت‌فشار است و به‌زودی مجبور به تصمیم‌گیری روشن در این زمینه است، بنابراین، می‌توان گفت قائله تازه شروع شده است و با هر گامی از سوی دولت به‌طرف مذاکره یا اجتناب از آن، شدیدتر خواهد شد.

 

 

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

احمد زیدآبادی
احمد زیدآبادی

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

ابراهیم رئیسی

واکنش رادیو کانادا به خبر تنفیذ ریاست‌جمهوری ابراهیم رئیسی

ابراهیم رئیسی، روحانی محافظه‌کار افراطی امروز سه‌شنبه حکم تنفیذ ریاست‌جمهوری خود را از رهبر جمهوری اسلامی دریافت کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *