قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
خانه / عمومی / آریانا / جنگ فروکش نمود ولی انگشت‌ها به ماشه است؛ سقوط دولت افغانستان و نقش ممالک دیگر

جنگ فروکش نمود ولی انگشت‌ها به ماشه است؛ سقوط دولت افغانستان و نقش ممالک دیگر

زلمی خلیل‌زاد به نمایندگی از طرف آمریکا ۱۸ ماه با طالبان مذاکره کرد و موافقت‌نامه‌ای را به امضا رساند. اینکه در آن موافقت‌نامه چه به امضا رسید به مردم افغانستان روشن نیست اما حتما روزی روشن خواهد شد.

به عقیده مردم افغانستان خلیل‌زاد مردم را فریب داد و به دولت افغانستان گفت که اگر ۵ هزار زندانی طالبان را رها کند؛ گروه طالبان به میز مذاکره با دولت افغانستان خواهد نشست. دولت افغانستان با وجود انتقادهای شدید مردم و کارشناسان سیاسی به رهایی پنج هزار طالب پرداخت. رهایی این ۵ هزار زندانی طالب باعث تقویت نیروی طالبان شد. متعاقبأ از سوی دیگر کشور آمریکا و متحدینش نیروهای نظامی‌شان را از افغانستان خارج کردند و هنوز اخراج نیروهای نظامی به اتمام نرسیده بود که ۱۷ ولسوالی‌ها و به‌زودی تمام ولایات افغانستان به‌استثنای ولایت پنجشیر به دست طالبان واگذار شد و همه‌روزه آوازه پیشرفت و پیروزی طالبان ورد زبان‌ها گردید تا اینکه روز یکشنبه ۲۴ اسد ۱۴۰۰ طالبان بدون هیچ نوع اعلام و تصمیم قبلی درحالی‌که گفته می‌شد و سخنگوی گروه طالبان هم ابراز کرده بود که وارد کابل نخواهند شد و همه منتظر نتیجه گفتگوی دوحه بودند به یکبارگی و بدون جنگ و مقاومت نیروهای دولتی و هیچ‌گونه ممانعتی وارد پایتخت افغانستان شدند و مردم را شوکه نمودند. دردآورتر اینکه چند ساعت بعد از آن مردم فهمیدند که اشرف غنی رئیس‌جمهور کشور هم بدون هیچ نوع توصیه‌ای فرار نموده و ملت بی‌دفاع افغانستان را تنها رها کرده است.

بعد عکس‌های گروه طالبان در صفحات اجتماعی در ارگ ریاست‌جمهوری دیده شد و مردم شاهد بالا نمودن بیرق سفیدرنگ امارت اسلامی و دور ساختن بیرق سه رنگ افغانستان شدند. این دردناک‌ترین حادثه‌ای بود که هر افغان را به غم نشاند و برای نخستین‌بار در تاریخ افغانستان به‌جای بیرق سه رنگ افغانستان بیرق دیگری عرض‌اندام کرد.

Aviron

 

سید مسعود
سید مسعود کارشناس مسایل سیاسی: «جنگ فروکش نمود ولی انگشت‌ها به ماشه است.»

اینکه آن‌ها تغییر یافته و طالبان بیست سال قبل نیستند و در کوچه و بازار از طریق بلندگوها به مردم اطمینان می‌دهند که مال و جان و ناموس مردم حفظ است و با مردم روحیه‌شان را به‌اصطلاح ۹۰ درجه تغییر داده‌اند و در رسانه‌های اجتماعی و رسانه‌های داخلی و خارجی پیروزی و تغییر روحیه‌شان را منعکس می‌دهند. اینکه چی هدفی دارند به همه افغان‌ها پوشیده و نامعلوم است. شاید آن‌ها منتظر جامعه جهانی‌اند که به رسمیت شناخته شوند و بعد همان چوب و همان قمچین خواهد بود.

سید مسعود کارشناس مسائل سیاسی و اقتصادی در افغانستان در باره اینکه طالبان چگونه به قدرت رسیدند و نقش دولت‌های بیگانه در این تحولات چه بود به هفته گفت: «نقش کشورهای بیگانه خصوصاً ممالک همسایه و آمریکا برای بدست آوردن قدرت توسط طالبان نقش بزرگ بود؛ این نقش مستقیم نقش نظامی نبوده بلکه نقش استخباراتی داشت که در درون دولت کار شد و شرایط را بوجود آورد تا قوت‌های بزرگ نظامی با صد و پنجاه هزار عسکر نظامی و هزاران وسایل جنگی از جنگ منصرف شوند و در پهلوی آن بی‌مورال شدن و بی‌پروگرامی دولت و یکنوع اعتماد کاذبی که بر خود و دیگران داشتند؛ باعث فرار خودشان و فرار دیگران و حتی مردم شد. یعنی زمینه‌ها ایجاد گردید تا کشور همسایه پاکستان برای دومین بار موفق گردد قوای مسلح قوی افغانستان را از میان بردارد چنان‌که در سال ۱۳۷۱ این کار را کرده بود بار دوم نیز انجام داد. عمدتاً قاعده آمدن طالبان به دست آمریکا است آمریکا با یک توافق‌نامه‌ای اشتباه که توسط زلمی خلیل‌زاد صورت گرفت و دولت افغانستان که تنها ۲۵ ولسوالی را در دست داشت آمریکا کوشش کرد تا بیلانس را میان دولت و طالبان بوجود آورد و ۲۲۰ ولسوالی را با تجهیزات نظامی بدون جنگ در اختیار طالبان قرار داد و از سوی دیگر ۹ بنادر مهم افغانستان را که نقش حاکمیت دولت را نشان بدهد در اختیار طالبان قرار داد و دولت هم هیچ‌گونه حرکتی نکرد و روزانه ۲۲۰ ملیون افغانی و چند وقت بعد سه ملیارد و دوصد ملیون را برای مصارفشان داد.»

عزیزالله آریانفر کارشناس مسائل سیاسی در باره چگونه به قدرت رسیدن گروه طالبان این عقیده است و نظرش را با ما چنین بیان کرد: «آن‌قدر تحولات سیاسی در این روزها در افغانستان به‌سرعت پیش می‌رود که حتی بزرگترین کارشناسان دنیا؛ آینده افغانستان و وضعیت را تحلیل نمی‌توانند اینکه طالبان بدون مترقبه و به‌سرعت به قدرت رسیدند؛ معلومدار است که این‌همه تحولات پلان شده است و در عقب آن کشورها و کسانی وجود دارند و پلان شده عملی می‌کنند.»

از دیدگاه قانون اساسی اینکه اشرف غنی فرار کرده و استعفا نداده و طالبان هم کسی را به‌عنوان نماینده دولت اعلان نکرده‌اند؛ خلای قدرت سیاسی در افغانستان رونما شده و به اساس قانون اساسی کشور معاون اول اشرف غنی؛ امرالله صالح جایگزین اشراف غنی شده می‌تواند. اینکه اشرف غنی در یک نامه قبلاً نماینده خود را داکتر عبدالله اعلان کرده بود او هم یک گزینه دیگر است.

حیات الله حیات
حیات الله حیات مشاور لوی سارنوال اسبق: «طالب‌ها با پشتوانه پاکستان و کشور‌های مخالف آمریکا رنگ و روی دوباره یافت.»

حیات الله حیات سارنوال و مشاور ارشد لوی سارنوال قبل در باره اینکه چگونه حمایت‌های آمریکا و دیگر دولت‌ها موجب سلطه امروز طالبان بر افغانستان شد؛ نظرش را با هفته چنین شریک کرد: «بیست سال قبل رژیم طالبان توسط قوای آمریکایی زیر نام مبارزه با تروریزم و انتقام برج‌های تجارتی ویران شده توسط القاعده؛ از بین برده شد و آمریکا و متحدانش مستقیم بر وضعیت افغانستان مسلط شدند و نظام سیاسی دلخواه خود را جا به جا نمودند.

طالب‌ها هم با پشتوانه پاکستان و حمایه صریح و مستقیم آن کشور و حمایت غیرمستقیم کشور‌های مخالف آمریکا چون: ایران، روسیه، چین و کشور‌های عربی شکل و رنگ و روی دوباره یافتند. تمویل و تجهیز شدند و لانه‌های گرمشان در کشور همسایه پاکستان اساس و بنیادشان را مستحکم نمودند.»

او همچنین گفت: «در ظرف بیست سال گذشته استعمار آمریکا مصارف گزاف قوای خود و هم‌پیمانان خود را پرداخت. مگر نظام دست‌نشانده‌اش در کابل نتوانست رضایت آمریکا را به درستی کمایی کند و نقش بهتر و مؤثرتر را چون کوریای جنوبی ایفا کند و زمامداران مفسد برای خود و فامیل و رفقای خود حکومت کردند و از کاه کوه جور شد. از افراد عادی؛ متفکران جور شد و از یک شخص عادی امپراتور. سرمایه اندوزی مردمان بااستعداد در نظام مزدور؛ رنگ و رونق خاص یافت. از یک آدم عادی که تجارت تیل قوای خارجی را گرفت سرمایه‌داران کلان جور شد. درین فًضای پر دود و غبار فساد؛ آمریکایی‌ها هم نفع بردند زیاد پول‌های آورده شده را زیر نام قرار داد‌ها، بانک‌های شخصی و بدون راجستر و شرکای خارجی و داخلی تقسیم کردند. شعار‌های آزادی بیان و مبارزه با خشونت علیه زن و مواد مخدر درحقیقت بازار این همه معاملات را گرم و گرم‌تر ساخت و اساسات که خیلی قوی گذاشته شده بود از آن سال‌های قدیم در هم و برهم شد و نظام مسلط نتوانست خدمت بنیادی و اساسی را برای رفاه مردم و زندگی‌شان انجام دهد. شعارهای نو و رنگارنگ که بوی فتنه‌گری می‌داد هر روز از رسانه‌های بی‌ستندرد به گوش می‌رسید.»

«بیایید به واقعیت‌ها تکیه کنیم و منافع ملی را بر سلیقه‌ها و گرایش‌های شخصی خود ترجیح بدهیم و قصاوت دقیق نمائیم که چگونه با مصارف چندین ملیارد دالری قوای نظامی یک شبه از میان رفت. امروز گویی که اصلاً نظامی و عسکری و مدافعی وجود نداشته است. همه شعار‌های کذاب بود. من وقتی متوجه شدم که آمریکایی‌ها قوای هوایی را خورد کردند و دوباره تمویل ننمودند و پیلوت‌های متخصص و متحرب فرار نموده و طیارات و قوای هوایی دوباره آرایش نیافت.»

سید مسعود، کارشناس مسائل سیاسی در باره تشویش‌های کنونی مردم و سیاست‌مداران به خبرنگار هفته چنین ابراز نظر نمود: «اگر در این لحظه‌ای حساس کشور با دقت عمل نشود شاید افغانستان را به آتشگاه بزرگ مبدل سازند و اینکه مارشال دوستم و عطا محمد نور در مزار و دوستان دیگر در ایران و در درون افغانستان استند درحقیقت ستون‌های پنجم حرکت می‌کنند و حمایت خارجی را هم دارند و در پهلوی آن گروه‌های را که روسیه، چین، هند، ایران، تاجیکستان و تنظیم‌های جهادی که به احزاب سیاسی مبدل شده و دولت آن‌ها را پول و سلاح داد و حالا مسلح استند و همین اکنون نیروهای مسلح محلی زیاد است چه در کاپیسا و هر ولسوالی آن و چه در غزنی و هر ولسوالی آن افراد مسلح وجود دارد اگر دوباره اینها آرام‌آرام خیزشی را انجام بدهند و اگر جهان نتواند به یک اجماع منقطوی برسد مه فکر می‌کنم که منطقه آتش خواهد گرفت.»

 

در همین رابطه بیشتر بخوانید:

 

آقای مسعود به بیان تشویش‌هایش این‌چنین ادامه داد: «اینکه جهان آرام‌آرام متخصصین را از افغانستان بیرون می‌کند و طبعاً کسانی که بیرون می‌شوند انگلیسی و کمپیوتر و وسایل تخنیکی را می‌دانند. آن‌ها توسط همین حرکات نشان می‌دهند که وضع خراب است. برآمدن آمریکا، آلمان و جهان به‌صورت سریع و انتقادات زیاد بالای جو بایدن معنی دارد که در افغانستان یک حادثه نه بلکه درگیری قوی در جریان است و غرب از همین اکنون رسمش را می‌کشد. بازکردن زندان‌ها و بیرون شدن زندانی‌ها که خلاف تمامی اصول حقوق بشری و آرامی یک کشور است. از سوی دیگر رها نمودن بالاتر از صدهزار زندانی در بازارها که مجرمین جنایی را نیز شامل است حرکات هرج‌ومرج را قمچین می‌زند و دولت‌سازی را مشکل‌تر می‌سازد. از طرف دیگر نه پاکستان و نه منطقه؛ نمی‌خواهند نیروی طالبان بسیار قوی باشد؛ چون شکل قومیت در وجود طالبان نهادینه است و اگر در افغانستان قدرتمند شود یک خطر بزرگ برای خود پاکستان ایجاد خواهد کرد. چون در پاکستان هم قوم پشتون وجود دارد و حرکت آزادی‌خواهی در نهادشان موجود است و فکر می‌کنم که پاکستان هم در تضعیف طالبان در تلاش است عمدتاً طالبان منحیث یک پروژه برای پاکستانی‌ها شده و آن‌ها گلوگیر کلانی‌اند که درحقیقت نیروی پاکستان را تضعیف می‌کند و آن را تبدیل می‌کند به کاندفدریشن یا دهلیزی که به‌خاطر رسیدن به آسیای میانه باشد. ولی سؤال در اینجاست که آیا کشور هندوستان در مقابل پاکستان خواب است و یا اینکه فرصت می‌خواهد؟ زیرا مناسبات هندوستان با پاکستان تأثیر مستقیم بالای افغانستان دارد و هندوستان بالاتر از چهار ملیارد را در این راه سرمایه‌گذاری کرده و سرمایه‌گذاری چنین کودتای منطقوی در مقابل پاکستان علاوه از اینکه مساله اقتصاد را مدنظر می‌گیرند مسئله کارهای استخباراتی نیز نظم می‌گیرد و مه فکر می‌کنم که پاکستانی‌ها، ایرانی‌ها، روس‌ها، هندوستانی‌ها، مردم آسیای میانه و عرب‌ها در داخل افغانستان بر علیه یکدیگر خواهد جنگید. اما باج آن را مردم افغانستان می‌دهد.»

عزیز الله آریانفر
عزیز الله آریانفر: دوگانه‌گی قدرت در پنجشیر و کابل تشویش بزرگ است

در باره تشویش آینده‌ای افغانستان آقای عزیز الله آریانفر به هفته گفت: «تشویش این است که ۳۴ ولایت افغانستان به‌جز ولایت پنجشیر در تسلط طالبان قرار دارد؛ دوگانه‌گی قدرت هم در پنجشیر و هم کابل و اینکه ارقام بالایی از وسایل نظامی به پنجشیر و کشور تاجیکستان انتقال یافته و جبهه نجات از داخل افغانستان در همآهنگی با امرالله صالح، معاون اول و سرپرست جمهوری اسلامی افغانستان اعلام حضور می‌کند همه موارد تشویش است. اینکه ۵ هزار نیروی آمریکایی، ۶۰۰ نفر نیروی بریتانیا و ۱۰۰۰ نیروی ترکی در فرودگاه کابل مستقرند یعنی اینکه ناتو هنوز هم در افغانستان وجود دارد پس چطور طالبان درحالی‌که نیروی ناتو در افغانستان است و قبلاً برای بیرون شدن نیروهای خارجی می‌جنگیدند می‌توانند اعلان حکومت کنند.»

آقای آریانفر افزود: «شورای هماهنگی که به اشتراک حامد کرزی، عبدالله عبدالله و گلبدین حکمتیار تشکیل شده نمی‌دانیم چی نقشی در تشکیل دولت انتقالی خواهند داشت. اگر نیروهای طالبان خلاف توقع آمریکا برخورد کنند به یقین که مشروعیت بین‌المللی نخواهد داشت و دولتی که مثل تمام مردم افغانستان نباشد نیز مشروعیت داخلی نخواهد داشت و منجر به جنگ‌های داخلی خواهد شد. اگر طالبان به خواست آمریکا تن بدهند و دولت انتقالی را اعلان کنند تنها نیروی نظامی خواهند بود و اینکه تعهداتی به روس و چین داده‌اند نمی‌توانند به خواست روسیه و چین عمل کنند که بازهم مشکل می‌آفریند.»

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

نویسنده: نرگس هاشمی

مطلب پیشنهادی:

دولت طالبان

دولت فراگیرِ طالبان؟

اغلب کشورهای جهان بخصوص کشورهای همسایۀ افغانستان خواستار تشکیل دولتی «فراگیر» از سوی طالبان در آن کشور شده‌اند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *