قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / بازخوانی “هفته” از حضور مصباح یزدی و دست‌پروردگانش در کانادا
آیت‌الله مصباح یزدی در کت‌و‌شلوار کانادا
نیویورک ۱۹۹۱، آیت‌الله مصباح یزدی در کت‌و‌شلوار. دیگران از چپ: صادق خرازی، جعفر شهیدی و احمد مهدوی دامغانی

بازخوانی “هفته” از حضور مصباح یزدی و دست‌پروردگانش در کانادا

گروه باهمستان هفته |

چهارده سال پیش – درست دو سال پس از شروع ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد از مریدان آیت‌الله مصباح یزدی – در زمانی که کبکِ آیت‌الله از پیروزی فرزندِ معنویِ خویش خروس می‌خواند، کمیته مرکزی منونیت انتاریو از ۶ نماینده‌ی مؤسسه‌ی امام خمینی که زیر نظر مصباح اداره می‌شد برای شرکت در کنفرانسی در دانشگاه واترلو دعوت کرد که این دعوت با اعتراض شدید گروهی از دانشگاهیان و هنرمندان ایرانی – کانادایی روبه‌رو شد.

مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، بنیادی است که زیر نظر محمدتقی مصباح یزدی، در سال ۱۳۷۴، برای آموزش طلاب شیعه پایه‌گذاری شد. با قدرت‌گیری احمدی‌نژاد، بودجه‌ی این مؤسسه نیز افزایشی ۱۰ برابری یافت تا آن جا که از ۳۵۰ میلیون تومان در سال ۱۳۸۴ به ۳.۵ میلیارد تومان در سال ۱۳۸۵ رسید و پس از آن نیز این روند افزایشی تا پایان دولت احمدی‌نژاد ادامه یافت و در واپسین سال ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد (۱۳۹۲) ردیف بودجه‌ی این مؤسسه به ۱۰ میلیارد تومان افزایش یافت، و چنین بود که آیت‌الله درباره‌ی احمدی‌نژاد گفت: «احمدی‌نژاد ذخیره خداوند برای امروز ماست.» و «وجود مقدس ولی‌عصر (عج‌) برای احمدی‌نژاد دعا می‌کنند.»

Aviron

 

در سال ۲۰۰۷، کمیته مرکزی منونیت (Mennonite Central Committee) انتاریو، ۶ نماینده از این مؤسسه را دعوت کرد تا مقالاتی با موضوع معنویت در نشست‌های «گفت‌وگوی ایمان» ارائه دهند؛ نشست‌هایی که با حمایت مالی کالج دانشگاه کنراد گربل، وابسته به دانشگاه واترلو، برگزار می‌شد.

لیندا هورست در گزارش خود در «تورنتو استار»، این رویداد را سومین نشست هم‌اندیشی میان کمیته‌ی منونیت و موسسه‌ی مصباح یزدی دانسته است؛ نشست‌هایی که از سال ۱۹۹۸ آغاز شده و به حمایت مالی کمیته از دو دانشجوی تحصیلات تکمیلی دوره‌ی دکتری در دانشگاه تورنتو نیز انجامیده است.

مهدی تورج، استادیار رشته اسلام‌شناسی دانشگاه کولگیت نیویورک درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری رابطه‌ی منونیت‌ها و مؤسسه مصباح گفته است: «مؤسسه پژوهشی امام خمینی، مؤسسه آیت‌الله مصباح یزدی از سال ۱۹۹۹-۱۹۹۸ روابطش با کلیسای منونیت‌های کانادا و آمریکا شروع شده است. منونیت‌ها در سال ۱۹۹۱ برای کمک به زلزله‌زدگان به ایران می‌آیند و بعد از آن با مؤسسه زیر نظر آیت‌الله مصباح یزدی به ردوبدل کردن دانشجو می‌پردازند و نهایتاً در سال ۱۹۹۹ اولین دانشجوی مؤسسه آیت‌الله مصباح یزدی و دومین دانشجو در سال ۲۰۰۰ به کانادا می‌آید. فعالیت‌هایی که در این مدت انجام شده برگزاری دو کنفرانس در مرکز مؤسسه تحقیقاتی امام خمینی در قم بوده و یک کنفرانس هم در سال ۲۰۰۲ در کانادا داشته‌اند و این کنفرانس نیز در دانشگاه واترلوی انتاریوی کانادا برگزار می‌شود.»

همان زمان، ۱۸ تن از دانشگاهیان و هنرمندان ایرانی – کانادایی به دانشگاه نامه‌ای اعتراضی نوشتند. یکی از این معترضان، هایده مغیثی، جامعه‌شناس دانشگاه یورک، بود که به «تورنتو استار»گفته بود: «ما مخالف گفت‌وگو نیستیم اما منونیت‌ها ساده فکر می‌کنند اگر گمان می‌کنند که با این افراد می‌توانند گفت‌وگو کنند. مصباح یزدی و پیروانش مایه‌ی رنج ایرانیان و مسئول سکوت تمام روشنفکران مخالف رژیم هستند. دردناک است که بدانیم درحالی‌که مردم در آنجا جانشان را از دست می‌دهند، برخی در اینجا درِ «گفت‌وگو» را باز می‌کنند!».

در برابرِ اعتراض ایرانیان کانادایی در آن هنگام، مدیر کمیته، ریک کوبر باومن، نزدیکی موسسه‌ی مصباح به احمدی‌نژاد را مهم‌ترین دلیل این رابطه دانسته و گفته بود: «به‌هیچ‌وجه نمی‌خواهیم نگرانی‌های آن‌ها (منتقدان) را به حداقل برسانیم. منونیت‌ها آزار و شکنجه را درک می‌کنند. اما آن‌ها همچنین معتقدند که این خواست آن‌ها برای ایجاد صلح است. شاید ما ساده‌لوح باشیم، اما شاید چیزهایی از افراد گمراه یا ساده‌لوح ناشی شود»!

«تورنتو استار» در ادامه مصباح را چنین توصیف کرده است: «مصباح یزدی مدافع جدی مجازات اعدام، شلاق عمومی و استفاده از بمب‌گذاران انتحاری علیه دشمنان اسلام است. اگرچه مؤسسه وی ۱۵ دانشجو را به دانشگاه‌های کانادا، انگلیس، اتریش و سایر کشورها اعزام کرده است، اما به نظر می‌رسد که مصباح یزدی خود احساسات متفاوتی دارد.»

 

در همین رابطه بخوانید:

 

سعید رهنما، مدیر دانشکده سیاست و مدیریت عمومی دانشگاه یورک که پیش‌گام این اعتراض بوده و بر این باور است که کالج دانشگاه کنراد گربل با چنین پشتیبانی‌ای به ایدئولوژی مصباح مشروعیت می‌دهد، گفته است «او (مصباح) خطرناک‌ترین آخوند ایران است.» در برابر، جیم پانکراتز، رئیس دانشگاه، همه‌ی این انتقادها را رد کرده و با دفاع از این دعوت گفته بود «ما واقعاً معتقدیم که صحبت با کسانی که عقاید مخالف، حتی خصمانه، دارند بسیار مهم است. چه گزینه‌هایی وجود دارد؟ آن‌ها را نادیده بگیرید، آن‌ها را منزوی کنید، آن‌ها را خرد کنید؟ ما امروز نمونه‌های زیادی از آن را در جهان می‌بینیم»!

گویا یکی از دعوت‌شدگان به این نشست‌ها شخص مصباح یزدی بوده است. همان زمان، یکی از رسانه‌های داخل ایران، «آفتاب‌نیوز»، با تیتر «سفر مصباح یزدی به کانادا» اعلام کرد: «رئیس مؤسسه مطالعاتی و تحقیقاتی امام خمینی قم به دعوت نهاد مذهبی منونیت به کانادا می‌رود تا در کنفرانسی که در روزهای ۶ تا ۹ خرداد [۱۳۸۶] در دانشگاه واترلو ایالت انتاریو کانادا برگزار می‌شود، درباره تفاهم مذاهب اسلام و مسیحیت سخنرانی کند.» در همین حال خبرنگار این رسانه، برای اطلاع از جزئیات این خبر، با رئیس دفتر مصباح تماس می‌گیرد ولی وی از ارائه هرگونه توضیحی دراین‌خصوص خودداری می‌کند.

در بهمن‌ماه ۱۳۹۸، محسن غرویان، استاد مؤسسه امام خمینی، پرده از اقامت یک ماهه‌ی مصباح در کانادا برداشته و به یکی از رسانه‌های درون‌مرزی، «انتخاب»، گفته است «در سال‌هایی که ما در مجموعه آیت‌الله مصباح حضور داشتیم، ایشان خیلی اصرار داشتند ما و دیگران به کشورهای خارجی سفر کنیم. برای نمونه یک ماه با حضور خود آیت‌الله مصباح در کشور کانادا حضور داشتیم… حتی فرزند آیت‌الله مصباح، علی، در سفر به کانادا، اروپا و آمریکا با ما حضور داشتند.»

گویا رفت‌وآمدهای مصباح به کانادا منحصر به سال ۱۳۸۶ نبوده است. هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود از روز چهاردهم بهمن سال ۱۳۶۹ نوشته است که مصباح نزدش آمده، گزارش سفر کانادا را داده و درخواست پول بیشتری کرده است: «آقایان [محمدتقی] مصباح یزدی و [محمود] محمدی عراقی آمدند. گزارش سفر به آمریکا و کانادا برای شرکت در سمینار فلسفه را دادند؛ اظهار رضایت و توفیق نمودند و کمک بیشتری خواستند.»

مصباح ارتباطاتی با دانشگاه مک گیل هم داشته و در سفر به کانادا و دیدار مستقیم با مسئولان دانشگاه مک گیل کوشیده است تا «پلی بین مؤسسات و این دانشگاه کانادایی برقرار کند» تا طلبه‌هایش را راهی آن جا کند. یکی از این دست‌پروردگان، حجت‌الاسلام سید احمد رهنمایی که با تشویق مصباح «کارشناسی ارشد فلسفه و تاریخ اسلامی خود را در سال‌های ۱۳۷۴-۱۳۷۲ (۱۹۹۶-۱۹۹۴) از مؤسسه مطالعات اسلامی، دانشگاه مک گیل گرفت. همچنین، دکترای فلسفه تعلیم و تربیتش را نیز در بین سال‌های ۱۳۷۷-۱۳۷۴ (۱۹۹۹-۱۹۹۶) از دانشکده تعلیم‌وتربیت، دانشگاه مک گیل کانادا دریافت کرد.» (منبع)

سقای بی‌ریا یکی از شاگردان مصباح و جزء نخستین گروه طلبه‌های اعزامی، درباره‌ی هدف آیت‌الله به اعزام طلبه به کانادا گفته است: «خط فکری آیت‌الله مصباح این بود که امثال بنده یا تعدادی از شاگردانشان را به خارج کشور بفرستند، اما نه برای اینکه بروند چیزی علاوه‌برآن چیزی که در اسلام می‌دانند از آن‌ها یاد بگیرند، هدف آن بود که با مفاهیم، روش‌ها، مکاتب و نظریه‌هایی که آن‌ها دارند بتوانند آشنا شوند و آن نظرات را نقادی کنند. سال ۷۰.۷۱ بود، ۱۳ نفری که بنا شد برای اولین‌بار به کانادا و دانشگاه مک گیل اعزام شویم.»

مگ گیل گویا حیات خلوت آیت‌الله و دست‌پروردگانش بوده است تا آن جا که آیت‌الله فرزند خود، علی، را هم به مگ گیل فرستاده و او در مک گیل کارشناسی ارشد و دکتری‌اش را خوانده است. (منبع) این پسر گویا در کانادا هم ماندگار شده بوده تا آن جا که «آفتاب‌نیوز» در سال ۱۳۸۴ با تیتر «پسر مصباح در کانادا ماندگار شد» نوشته است: «مشخص نیست تحصیل وی در کانادا از طریق بورس و بیت‌المال بوده و یا هزینه آن را آیت‌الله مصباح یزدی پرداخته است زیرا اگر بورس و از طریق بیت‌المال بوده، باید سود آن به جامعه بازگردد.»

آیت‌الله مرتضی آقاتهرانی از دست‌پروردگان مصباح که به سفارش او و با پول ایرانیان چند سالی در مک گیل درس‌خوانده است درباره‌ی ۱۲ نفری که از طرف مؤسسه مصباح بورس شدند و به کانادا رفتند گفته است: «همان‌ها الان عضو هیئت‌علمی مؤسسه امام خمینی هستند. مثل علی آقا مصباح پسر حاج‌آقا، آقای حقانی و آقای فنایی بودند که همه هستند و دکترا گرفتند. آقای بی‌ریا، آقای ساجدی، آقای شاملی هستند. آقای زارعان هم بودند.»

مصطفی معین، درباره‌ی علاقه‌ی شدید آیت‌الله به کانادا و فرستادن نوچگانش به این کشور با پول ملت ایران خاطره‌ای دارد که چنین است: «در دوره مسئولیتم در وزارت فرهنگ و آموزش عالی (۷۲-۱۳۶۸) بود. نامه‌ای به امضای جناب آقای مصباح به عنوان «رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی» دریافت کردم که درخواست کرده بودند تعدادی از طلاب حوزه علمیه قم (مانند آقای آقاتهرانی – وکیل مجلس و معلم اخلاق دولت احمدی‌نژاد) برای تحصیل به کانادا اعزام شوند. ایشان توضیحی به این مضمون داده بودند که با تحصیل آن‌ها در رشته‌های اسلام‌شناسی و فلسفه و … و بازگشت به کشور یک انقلاب فرهنگی بزرگ رخ خواهد داد. پاسخ داده شد که طبق قانون اعزام دانشجو، طلاب باید مدرک کارشناسی یا کارشناسی ارشد داشته باشند و درعین‌حال اعزام به خارج مگر در شرایط خاص تنها برای دکترای تخصصی امکان‌پذیر است.

مدت کمی بعد نامه‌ای از رئیس‌جمهوری وقت (مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی) رسید با دستور مساعدت نسبت به درخواست آقای مصباح. همان پاسخ قبلی را برای ایشان فرستادم. این دستور رئیس‌جمهور و پاسخ وزیر برای دوبار تکرار شد و بالاخره با بودجه ارزی ریاست‌جمهوری، طلاب به کانادا فرستاده شدند! در آن سال‌ها گفته می‌شد که برخی از آن‌ها تغییر لباس دادند و برخی هم در خارج ماندند و برنگشتند! والله اعلم!»

آری، گویا چنین داستان «کاروان اسلامِ» صادق هدایت رنگ واقعیت به خود گرفت!

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

استرس کرونا

وضعیت بازگشایی دانشگاه‌های کانادا در آغاز سال تحصیلی جدید

با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، چندین دانشگاه در ایالت انتاریو کانادا، به صورت ترکیبی (مجازی و حضوری) فعالیت خود را آغاز خواهند کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *