قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
خانه / عمومی / آریانا / یک روز گردش در چهل ستون سبز کابل
نمای داخلی باغ و قصر چهلستون

یک روز گردش در چهل ستون سبز کابل

پس از سال‌ها جنگ در شهر کابل و درمجموع افغانستان جاهای تفریحی و اماکن تاریخی کاملاً ویران بودند. خوشبختانه در این اواخر اکثر باغ‌های تفریحی شهر کابل توسط مؤسسات مختلف و به‌ویژه مؤسسه آغا خان بازسازی گردید. از آن جمله باغ چهلستون یا قصر چهلستون که قدامت تاریخی دارد این محل تفریحی یک‌بار دیگر در محور توجه بازدیدکنندگان قرار گرفته و بازسازی شده است.

من که ساعت پنج عصر به‌وقت کابل با گروهی از همکاران به این باغ پس از اخذ تکت و اجازه از مسئول باغ چهلستون برای گرفتن عکس و مصاحبه با بازدیدکنندگان وارد شدم؛ واقعاً فضای سبز و خوش گوار و دیدن جوانان و خانواده‌ها امید بیشتر را در دلم جا داد. علاوه بر ایجاد فضای سبز، چای‌خانه‌ها، غرفه‌های عرضه مواد خوراکی، محلی برای ورزش و سایر امکانات نیز به زیبایی باغ چهلستون افزوده است. زمانی که ما در شهر کابل زنده‌گی می‌کردیم این باغ به‌جز ویرانه چیزی دیگری نبود و ما هیچ‌گاهی در این باغ به تفریح نرفته بودیم اما از زبان مادر کلانم شنیده بودم که در طفولیت مرا به این باغ می‌بردند.

امان‌الله صاحب زاده، رئیس مؤسسه باغ‌های تاریخی کابل درباره این باغ چنین گفت: باغ چهلستون که در محوطه ۶۰ جریب زمین ساخته شده و از دو سال بدین سو بازسازی و بازگشایی شده است مردم کابل به‌ویژه سمت غرب کابل به این باغ علاقه‌مندی زیاد دارند و تنها در دو ماه اول از بازگشایی این باغ تاریخی بیش از ۷۵ هزار نفر از این محل دیدن کردند.

Aviron

 

باغ‌های تاریخی کابل من‌جمله باغ چهلستون همه روزه از ساعت هشت صبح الی شش عصر به روی همشهری‌های کابل باز است و هم‌چنان روز‌های فامیلی در باغ چهلستون روز پنچ‌شنبه است و باغ چهلستون با داشتن سالون‌های مجلل و پرسنل مجرب برای گرفتن محافل خوشی از قبیل، شیرینی‌خوری عروسی، سالگردها، ضیافت چاشت، سمینارها، ورکشاپ‌ها و جشن فراغت مورداستفاده قرار می‌گیرد. چنانچه همایش بزرگ ملی صلح به همکاری مکانیزم افغانستان برای صلح همه‌شمول نیز در باغ چهلستون دایر گردید. در این همایش از سی و چهار ولایات مختلف کشور اشتراک نموده بودند.

اخبار کانادا ربیع: با فامیل و رفقا اینجا می‌آیم.
ربیع: با فامیل و رفقا اینجا می‌آیم.

ربیع، از ساکنان کابل که از این باغ دیدن می‌کرد، گفت: «این باغ برای تفریح مکان خیلی مناسبی است. من با فامیل و رفیق‌ها اکثراً روزهای فامیلی می‌آیم و از فضای باز و محیط سبز و نشاط‌آور باغ استفاده می‌کنم؛ اما از مردم خواهش دارم که در هنگام آمدن به مکان تفریحی فرهنگ شهرنشینی را مراعات کنند.»

نفیسه محصلی رشته حسابداری انستیتوات اداره و حسابداری که دور از فامیل در شهر کابل برای ادامه تحصیل از ولایت غزنی آمده است با دوستش اکثراً به این باغ می‌آید او می‌گوید که اینجا مکان مناسبی است و فضای باز و خوش گوار آن برای ما خوشایند است و اکثر اوقات و زمانی که امتحان داشته باشیم در اینجا می‌آییم و در فضای باز با هم درس می‌خوانیم.

اینکه باغ چهلستون چه قدامت تاریخی دارد و قصر چهلستون در چه زمانی آباد گردید به روایت کتاب تاریخی از محمدعلی کهزاد تاریخ‌نویس و باستان‌شناس کشور و همچنان رساله‌ای درباره باغ‌های تاریخی کابل چنین نگارش شده است:

قصر چهلستون که روی یک تپه و در وسط این باغ واقع شده، حدود دو صد سال قبل و در زمان حکومت شاه زمان آباد شد. از آن زمان به بعد، این مکان میزبان مهمانان خارجی و مقامات دولتی بوده است؛ اما در جریان جنگ‌های داخلی، ۸۰ درصد این باغ و قصر چهلستون از بین رفت. کار بازسازی این باغ تاریخی، سه و نیم سال پیش به کمک مالی کشور آلمان آغاز شد که تکمیل آن، ۱۴ میلیون دلار هزینه برداشته است. این قصر دارای دو باغ داخلی و خارجی است. مساحت پارک‌اش (باغ خارجی) تقریباً به ۳۰ هکتار گفته شده‌ است.

قصر چهلستون کابل در زمان سلطنت شاه زمان سدوزایی (۱۷۷۰- ۱۸۴۴ میلادی برابر به ۱۱۵۹ تا ۱۲۲۳ خورشیدی, برابر به ۱۱۸۴ـ ۱۲۶۰ هجری قمری) در سال ۱۲۱۰ (قمری) یعنی ۱۷۹۶ (میلادی) برابر به سال ۱۱۷۵ خورشیدی ساخته شده و پیش از ویرانی، از کاخ‌‌های باشکوه کابل شمرده می‌شد. این قصر چار پیشینه دارد که به نام‌های گوناگون یاد می‌شد.

ورودی کاخ چهلستون

در سال ۱۲۱۰ هجری قمری (برابر به ۱۷۹۶ میلادی برابر به سال ۱۱۷۵ خورشیدی) به او قصر جهان‌نما در فراز تپه کوه هند کی یاد می‌شد. سپس بخش غربی همان کوه کوه چهلستون نامیده شد.

در سال ۱۳۰۵ هجری قمری (برابر به ۱۲۶۷ خورشیدی و ۱۸۸۸ میلادی) به او در خارج قصر هند کی گفته می‌شد.

 

در این رابطه بخوانید:

از سال‌های حکومت ظاهر شاه بدین سو تنها به نام قصر چهلستون یاد می‌شود. حتی در همین سال‌ها منظره قصر مدرن چهلستون از تالار تخت رستم کابل دیده می‌شد. نام‌های تاریخی این سرزمین از دوران امیر عبدالرحمن خان بدین سو تغییر نام کردند. احمدعلی کهزاد در پیوند به این کاخ از کلاه‌فرنگی به شکل خود رستم دستان خیابان، نهال‌های سبز … می‌نویسد. تخت رستم کابل که زادگاه مادر رستم داستان است و دیگر نام‌های اسطوره‌های باستانی آریانا (ایران‌زمین) با نام‌گذاری‌های مجدد عوض شدند. در باغ تخت رستم که سپس به باغ چهلستون مسما شد تا به سال‌های ۱۹۹۲ میلادی جشن‌های باستانی و به‌ویژه نوروز تجلیل می‌شد. در تالار غار بزرگ کوه که به نام تخت رستم مشهور بود چای‌خانه و کبابی قرار داشت. به تماشاچیان در روزهای جشن و عید و روزهای آخر هفته یعنی دیگر یا پیشین (عصر بعدازظهر) پنج‌شنبه و جمعه شیرینی و میوه و غذا و نوشابه و به‌ویژه چاینکی پیشکش می‌شد.

تاریخچه باغ چهلستون به روایت احمدعلی کهزاد

عالم‌گیر دوم برای دختر خود (گوهر بیگم یا زهره بیگم) و داماد خود (تیمور شاه درانی) بر فراز تپه‌ای از کوه هند کی ساخت که زمان شاه درانی، نواده احمدخان ابدالی (سپس درانی) در آن زنده‌گی می‌کرد. خانم تیمور شاه‌دخت عالم‌گیر دوم (۱۷۵۹-۱۸۰۶) از نواده بابرشاه بنیان‌گذار سلسله گورکانی هند بود. این قصر چهل‌ستون داشت که با کلاه رستم داستان پوشیده بود. به کلاه رستم داستان خیابان عمارت کلاه‌فرنگی یا کوشک گفته می‌شود.

احمدعلی کهزاد در نبشته خود زیر عنوان بنای قصر چهلستون به سمت شرقی بالا حصار کابل سال ۱۲۱۰ هجری قمری را می‌نامد که چهل‌ستون زمان شاهی عمارت بود بلند و رفیع و مشتعل بر چهار منزل و در یکی از اتاق‌های منزل چهارم سریر پادشاهی گذاشته شده بود، پوشش قصر به شکل گنبد بزرگ صورت گرفته بود؛ چنانچه آن را (کلاه‌فرنگی) می‌خواند و به (خود رستم دستان) تشبیه می‌کند.

ملا فیض محمد کاتب (۱۸۶۲۔ ۱۹۳۱میلادی برابر به ۱۲۴۱۔ ۱۳۱۰ خورشیدی برابر به ۱۲۷۸۔ ۱۳۴۹ هجری قمری) محمد در کتاب خود سراج التواریخ چندین بار از هر دو قصر جهان‌نما، قصر جهان‌نما هند کی (سپس مشهور به قصر چهلستون در کابل) و قصر جهان‌نما تاجقرغان یا تاشقرغان می‌نویسد.

به روایت ویکی‌پدیا فریدریک رابرتس که لقب نجبای آرل کندهار و بارونت را گرفت امیر عبدالرحمن‌ خان را در ۲۲ جولای ۱۸۸۰ میلادی برابر به ۱۲۵۹ خورشیدی برابر به ۱۲۹۷ هجری قمری به‌عنوان شاه در کشور هندوکش مقرر کرد. در سال ۱۳۰۵ هجری قمری که برابر به ۱۲۶۷ خورشیدی و ۱۸۸۸ میلادی می‌شود برای پسر خود به روی آوار قصر چهلستون جهان‌نما قصر بدون چهل‌ستون آباد کرد و نامش را از جهان‌نما به چهلستون تغییر داد. بخش غربی کوه هند کی به کوه چهلستون مسمی شد. عده هم گفته‌اند که چهلستون به نام پزشک امیر عبدالرحمن‌ خان بود و از هر دو بناها در دامنه کوه هند کی در چار دهی کابل عکس‌برداری نموده بود.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

نویسنده: نرگس هاشمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *