قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / عناصر مهم تصمیم‌گیری مناسب کدامند؟
اخبار کانادا مراحل تصمیم‌گیری

عناصر مهم تصمیم‌گیری مناسب کدامند؟

تصمیم‌گیری به معنی اراده و قصد کردن و انتخاب از ميان دو يا چند راه‌کار و گزينه است. تصمیم‌گیری عبارت است از فرآيند ارزیابی گزینه‌ها و راه‌حل‌های موجود برای رسيدن به هدف و بررسی و پیش‌بینی نتایج آن.

تصمیم‌گیری از مهارت‌های لازمی است که همه ما در سراسر عمر و هر روزه با آن سر و کار داریم تا جایی که پیوسته بر اساس نیازها و اهدافمان برای زندگی شخصی و کاری خود تصمیم‌گیری کرده و چه‌بسا بارها برای دیگران نیز تصمیماتی گرفته‌ایم.

همه ما بر اساس انتخابات و تصمیمات، زندگی خود را صورت می‌دهیم، بنابراین تصمیم‌گیری ما می‌تواند نشان‌دهنده توانایی‌ها، دانش، ارزش و سلیقه ما نیز باشد.

Aviron

 

هر فردی برای تصمیم‌گیری با توجه به شرایط خاص خود از روش ویژه‌ای استفاده می‌کند. گاهی به احساس خود تکیه می‌کند یا ممکن است اولین گزینه موجود را انتخاب کند. بعضی‌ها آن‌قدر در مورد آیتم‌های گوناگون فکر می‌کنند که به‌طورکلی تصمیم‌گیری را رها یا به گردن دیگران می‌اندازند، ولی مهم این است که ما با مهارت تصمیم‌گیری و انتخاب درست آشنا شویم و این مهارت را آموخته و به کودکانمان نیز آموزش دهیم تا آن‌ها از ابتدا یاد بگیرند چه انتخابی در زندگی درست و معقول و چه تصمیماتی مضر و اشتباه‌اند.

مهارت‌هایی که پیش‌نیاز یک تصمیم‌گیری درست هستند عبارت‌اند از: مهارت خودآگاهی، مهارت تفکر خلاق و نقاد، مهارت کنترل هیجانات منفی، مهارت جرئت ورزی و مهارت حل مسئله.

از عواملی که در یک تصمیم‌گیری منطقی نقش دارند، می‌توان به اعتمادبه‌نفس بالا، استقلال فکری، پذیرش مسئولیت‌های پس از تصمیم‌گیری، ریسک‌پذیری بالا، ارزیابی درست از شرایط واقعی زندگی، باورها و اهداف و ارزش‌های فردی، انعطاف‌پذیری و خلاقیت، نام برد.

در تصمیم‌گیری نکات مهم و ضروری وجود دارند که حتماً می‌بایستی قبل از شروع، به آن‌ها توجه داشت. استدلال در تصمیم‌گیری بسیار مهم است، به این معنا که باید از همان ابتدا دلایل خود را تحلیل و بررسی کنید. انتخاب بهترین راه‌حل که سود بیشتر و ضرر کمتری داشته باشد، اساسی‌ترین قسمت یک انتخاب است. به‌موقع تصمیم گرفتن، بالا بردن اطلاعات و دانش و دقت و بررسی نتایج، از نکات دیگر در امر تصمیم‌گیری هستند.

مراحل تصمیم‌گیری

شناسایی مسئله: در قدم نخست، مشكل را از همه جهت شناسایی و موردبررسی قرار دهید. سؤال‌هایی مثل من برای چه می‌خواهم این تصمیم‌ را بگیرم؟ می‌خواهم به چه اهدافی برسم؟ اولویت‌ من برای این تصمیم‌گیری چیست؟ این تصمیم چه عواقب و نتایجی برای من خواهد داشت؟در اين مرحله مسئله یا مشکل موجود را يادداشت کرده و به بررسی آن با جزییات بیشتر بپردازید.

جمع‌آوری اطلاعات: دومین گام این است که بتوانید بر موضوعِ تصمیم‌گیری، متمرکز شده و اطلاعات لازم را جمع‌آوری كنید. زمان كافی و خوبی را برای جمع‌آوری استدلال و اطلاعات لازم صرف كنید. می‌توانید از یک متخصص یا كسانی كه در مورد این مشكل اطلاعاتی دارند كمک بگیرید. روی یک کاغذ مراحل مختلف تصمیم‌گیری و اطلاعات به دست آمده را یادداشت کنید.

طبقه‌بندی انتخابات: در این قدم با توجه به اطلاعاتی که جمع‌آوری کرده‌اید و با بارش فکری، تصمیماتی که سود بیشتر و ضرر کمتری برایتان داشته، یادداشت کنید.

بررسی نتایج و عواقب هر انتخاب: در اين مرحله سعی کنید به بررسی نتایج و پیامدهای مثبت و منفی هرکدام از انتخاب‌هایتان بپردازيد. این کار باعث می‌شود متوجه شوید که در هر تصمیم‌گیری و انتخاب، هم نتایج مثبتی وجود دارد و هم پیامدهای منفی.

انتخابتان را اجرایی کنید: این مرحله، زمان اجرا کردن انتخابتان است. اگر مراحل قبل را درست پیش رفته‌اید، در این مرحله تأمل و تعلل جایز نیست و بایستی انتخاب یا انتخاب‌هایی را که انجام داده‌اید عملی کنید. توقف در این مرحله و بررسی مداوم تصمیمات و راهکارها، منجر به وسواس در شما شده و نقش بازدارنده برایتان خواهد داشت.

درنهایت باید توجه داشته باشید که هیچ تصمیمی کامل و صد درصد نیست و هرکدام از انتخابات نهایی ما دارای نقاط منفی و مثبتی است که قطعاً اگر مراحل تصمیم‌گیری را درست رفته باشیم، راهی را اتخاذ کرده‌ایم که کمترین ضرر و بیشترین سود را برایمان داشته است.

توصیه‌های مفید در فراگیری مهارت تصمیم‌گیری

در تصمیم‌گیری بهتر است با افراد آگاه، متخصص و باتجربه مشورت کنید. به عواملی همچون اطلاعات موجود، زمان، تأثیر و فشار ديگران، ارزش‌های جامعه و عواقب و نتایج تصمیم‌گیری دقت داشته باشید.

با فرزندانتان درباره تصميمات درست و غلط صحبت و بحث و گفت‌وگوهایی داشته باشید و اینکه در شرایط حساس یا خطرآفرین می‌توانیم انتخاب و تصمیمات خود را تغییر دهیم.

زیاد پیش می‌آید که افراد دچار احساسات ناخوشایند و متفاوتی مثل احساس گناه برای انتخاب‌هایی که خلاف ارزش‌های خود، والدین و جامعه است، شوند. در این مواقع می‌توان انتخاب‌ها و همین‌طور احساسات منفی و ناخوشایند را بررسی و تحلیل کرد.

برای تمرين بيشتر و کسب مهارت در پروسه تصمیم‌گیری، می‌توان تمریناتی را در غالب پرسش و پاسخ با اعضاء خانواده داشت. بدین‌صورت که روی یک برگه تصمیم‌گیری و عواقب و نتایج آن، همچنین سود و زیان‌های هر تصمیم نوشته و بررسی شود.

بالا بردن مهارت خودآگاهی در تصمیم‌گیری بسیار مهم و حیاتی است. مادامی‌که توانایی و ناتوانی، ضعف و قوت، اهداف و خواسته‌های خود را نشناسید، به مهارت تصمیم‌گیری درست نخواهید رسید.

از تصمیم‌گیری‌های عجولانه، لجبازی، غیرمنطقی و خطرناک بپرهیزید و در این مواقع سعی کنید هیجانات و احساسات منفی خود را کنترل کرده و کمی زمان به خود بدهید.

درنهایت و زمانی که در یک تصمیم‌گیری مردد بودید و نتوانستید انتخاب درستی انجام دهید، حتماً با یک متخصص مشورت کرده و به جمع‌بندی منطقی برسید.

 

در همین رابطه بخوانید:

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

نویسنده: دکتر الهام گرامی

دکتر الهام گرامی
دکترای روانشناسی از دانشگاه لیل 3 فرانسه | مشاور و مدرس مهارتهای زندگی در زمینه | کودک، نوجوان و خانواده | دارای مجوز رسمی از سازمان نظام روانشناسی ایران | عضو انجمن مشاورین کانادا

مطلب پیشنهادی:

سلامت روان

چگونه درست تصمیم بگیریم؟

در زندگی روزمره افراد به‌طور مداوم در حال تصمیم‌گیری هستند، اما به‌واقع می‌توان گفت که برخی از تصمیم‌گیری‌ها می‌توانند تصمیم‌گیری‌های نادرستی باشند که آسیب‌های زیادی به همراه دارند...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *