قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / برنامه‌ی هسته‌ای ایران و جدالِ ناگزیرِ بایدن با نتانیاهو
بنیامین نتانیاهو
بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل در حال گوش دادن به بیانیه مشترکی که مایک پمپئو وزیر امور خارجه پیشین آمریکا نوامبر ۲۰۲۰ در نتانیاهو قرائت می‌کرد

برنامه‌ی هسته‌ای ایران و جدالِ ناگزیرِ بایدن با نتانیاهو

گروه ترجمه هفته|

سال‌هاست که آمریکا به‌رغم داشتن دیدگاه‌ها و سیاست‌های متفاوت و حتی مخالف با اسرائیل، در هیچ زمینه‌ای رودرروی تل‌آویو قرار نگرفته است. حتی باراک اوباما نیز که با دولت بنیامین نتانیاهو در برخی مسائل به‌ویژه شهرک‌سازی در اراضی اشغالی فلسطین اختلافات عمیق داشت، به رویارویی آشکار با اسرائیل برنخاست و زمانی هم که بنیامین نتانیاهو با دهن‌کجی آشکار به کاخ سفید و ریاست جمهوری آمریکا، در کنگره آمریکا سخنرانی کرد، باراک اوباما فقط مثل یک شیر زخم‌خورده گرفتار در قفس غرش کرد بدون اینکه اقدامی علیه نتانیاهو یا کابینه‌اش انجام دهد.

به‌رغم اختلاف فاحش قدرت بین آمریکا و اسرائیل و جایگاه متفاوتی که دو کشور در عرصه بین‌المللی دارند، آمریکا هیچ‌گاه توان یا تمایل آن را نداشته است که با اسرائیل مثل ارباب رفتار کند و اراده خود را به تل‌آویو تحمیل نماید.

Aviron

 

اگر به گذشته‌های دورتر نیز بازگردیم، در مسائل و پرونده‌های مختلفی که واشنگتن و تل‌آویو با یکدیگر اختلاف‌نظر داشته‌اند، از هر ۱۰ بار، ۹ بار این آمریکا بوده که کوتاه آمده و تسلیم شده است. اگر غیر از این بود، سال‌ها پیش شهرک‌سازی‌های غیرقانونی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی فلسطین که یکی از اصلی‌ترین موانع در مسیر به نتیجه رسیدن مذاکرات صلح خاورمیانه محسوب می‌شود، متوقف شده بود. آمریکا همواره در پرونده‌های مختلف مرتبط با اسرائیل ضعیف عمل کرده است. در تائید این ادعا همین بس که واشنگتن در مناقشه خاورمیانه پیوسته مذاکره را در اولویت قرار داده و آگاهانه و عامدانه این واقعیت را نادیده گرفته که دو طرف این مناقشه از همه جهات کاملاً نابرابر هستند: یک‌طرف میدان یک قدرت منطقه‌ای که عضو سازمان ملل متحد محسوب می‌شود، ایستاده و طرف دیگر یک ملت رنجدیده، دچار تفرقه، ناامید و بی‌سرزمین.

به‌رغم اختلاف فاحش قدرت بین آمریکا و اسرائیل و جایگاه متفاوتی که دو کشور در عرصه بین‌المللی دارند، آمریکا هیچ‌گاه توان یا تمایل آن را نداشته است که با اسرائیل مثل ارباب رفتار کند و اراده خود را به تل‌آویو تحمیل نماید.

بنیامین نتانیاهو از این مسئله باید خوشحال باشد که جو بایدن بر «توافقنامه‌های ابراهیم» که میان اسرائیل و چند کشور عربی منعقد شده، مهر تائید زده است. توافقات ابراهیم یا پیمان‌های ابراهیم به بیانیه مشترک اسرائیل، امارات متحده عربی و ایالات‌متحده تلقی می‌شود که سیزدهم اوت ۲۰۲۰ منعقد شد. از این عبارت برای اشاره کلی به توافق‌نامه‌های صلح اسرائیل با امارات متحده عربی و توافق‌نامه عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و بحرین استفاده می‌شود.

بنیامین نتانیاهو در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما از این مسئله به‌شدت ابراز نارضایتی کرده بود که رئیس‌جمهور آمریکا زمانی توافق‌نامه هسته‌ای ایران (برجام) را با وی در میان گذاشت که مذاکرات مربوط به آن حسابی پیشرفت کرده بود هرچند یقیناً سرویس‌های اطلاعاتی و مخفی اسرائیل پیش از آن در جریان همه جزییات این توافق‌نامه قرار داشتند. اکنون نیز با توجه به اینکه پرونده هسته‌ای ایران برای اسرائیل از حساسیت و اهمیت بالایی برخوردار است، نخست‌وزیر اسرائیل از این قضیه به‌شدت ناراحت است که ظاهراً جو بایدن هم قصد ندارد در این قضیه کاملاً به او اعتماد کند و او را محرم راز خود بداند.

این در حالی است که آنتونی بلینکین وزیر امور خارجه جدید آمریکا بر اراده دولت جو بایدن برای گفت‌وگو با همه متحدان واشنگتن از جمله اسرائیل و کشورهای عرب تأکید و خاطرنشان کرده است که بسیاری از دوستان و متحدان آمریکا به علت نارضایتی از سیاست‌های دونالد ترامپ، از کاخ سفید رنجیده‌خاطر شده و از واشنگتن فاصله گرفته‌اند و دولت بایدن اکنون در نظر دارد با اصلاح اشتباهات دولت پیشین، آب رفته را به جوی بازگرداند.

نتانیاهو به آنچه بایدن وعده داده است، رضایت ندارد و تلاش می‌کند که شرایط مذاکره مجدد درباره توافق‌نامه هسته‌ای ایران را به واشنگتن دیکته کند.

اما نتانیاهو معتقد است که دولت بایدن باید توجه ویژه‌ای به اسرائیل داشته باشد چراکه به گفته وی این اسرائیل است که با بیشترین خطر از جانب ایران روبه‌رو است. نتانیاهو به آنچه بایدن وعده داده است، رضایت ندارد و تلاش می‌کند که شرایط مذاکره مجدد درباره توافق‌نامه هسته‌ای ایران را به واشنگتن دیکته کند. نخست‌وزیر اسرائیل خواستار آن است که پیش از آنکه ایران به همه تعهدات خود در قبال برجام بازنگشته است، از لغو تحریم‌های اعمال شده بر ضد تهران خودداری کند و علاوه بر این یک‌رشته تدابیر محدودکننده جدید نیز در رابطه با برنامه‌های تسلیحاتی ایران ازجمله ساخت و توسعه موشک‌های بالستیک در توافق‌نامه جدید احتمالی بگنجاند. در این میان اما هیچ‌کس درباره قدرت هسته‌ای اسرائیل که از سه دهه پیش بر همه عیان گشته است، حرفی به میان نمی‌آورد.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

بیشتر بخوانید:

خسارت‌ها و خرابی‌های ترامپ

بنیامین نتانیاهو در رابطه با ایران خواستار توافق‌نامه‌ای است که به مدت چندین دهه برای رژیم ایران الزام‌آور باشد و تهران را به رعایت یک چارچوب مشخص متعهد کند. توافق‌نامه‌ای که صدالبته قابل راستی آزمایی باشد و در آن تدابیر سخت‌گیرانه و مطلقی پیش‌بینی شده باشد که به ایران اجازه ندهد به ظرفیت‌هایی دست یابد که با استفاده از آن بتواند اسرائیل را تهدید کند.

شاید این همان چیزی است که کل جامعه جهانی ازجمله دولت بایدن می‌خواهد اما به نظر می‌رسد که نتانیاهو لطمات و خساراتی را که دونالد ترامپ با رفتار یک‌جانبه گرایانه خود علیه توافق‌نامه هسته‌ای ایران به بار آورد، نادیده می‌گیرد. با کاری که دونالد ترامپ در رابطه با ایران و توافق‌نامه هسته‌ای این کشور انجام داد، دست و پای بایدن بسته شده و دولت وی نمی‌تواند در مذاکره مجدد با ایران موضعی محکم داشته باشد ضمن اینکه جاروجنجال و هیاهوی نتانیاهو هم فقط کار را بر دولت بایدن در این پرونده دشوارتر از قبل خواهد کرد. به همین علت لازم است که رسیدگی به پرونده ایران از سر گرفته شود اما با توجه به تغییر و تحولاتی که طی چهار سال گذشته در عرصه روابط بین‌المللی ایجاد شده، نمی‌توان این پرونده را بار دیگر از صفر از سر گرفت بلکه اساس کار را باید توافق‌نامه هسته‌ای موجود قرار داد که از میان هفت کشوری که سال ۲۰۱۵ آن را در وین پایتخت اتریش امضا کردند، فقط آمریکا از آن خارج شده است.

در عین حال نمی‌توان انکار کرد که ایران بیشتر از هر زمان دیگری در موقعیت ضعف قرار گرفته است. ایران عملاً تنها کشوری است که همچنان از آرمان فلسطین دفاع می‌کند (البته ایران بیشتر از آنکه از روی اعتقاد این کار را انجام دهد، هدفش تحقیر کردن کشورهای عرب است). کشورهای عرب منطقه نیز از ناحیه اسرائیل که به متحد جدید برخی از آن‌ها تبدیل شده است، چندان بیمناک نیستند و حوادث سال‌های ۱۹۴۷، ۱۹۵۶، ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ به تاریخ پیوسته است. شاید از این منظر بتوان تغییر و تحولاتی را که طی ماه‌های گذشته در روابط کشورهای عرب با اسرائیل حاصل شد، تنها میراث واقعی مفید به جا مانده از دوره زمامداری دونالد ترامپ دانست.

در عین حال با توجه به شرایط موجود هیچ فایده‌ای ندارد که اعضای توافق‌نامه هسته‌ای ایران تلاش کنند که این کشور را به آخرین خاک‌ریزش عقب برانند چراکه ایران خود را از هر طرف تحت محاصره می‌بیند و دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد.

به عبارت دیگر بازگشت به توافق‌نامه هسته‌ای ایران در شکل و شمایل اولیه آنکه سال ۲۰۱۵ در وین میان تهران، پنج عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه، چین) و آلمان امضا شد و در ادامه گفتگو با تهران به‌منظور اصلاح و تقویت چارچوب این توافق‌نامه و طولانی‌تر کردن زمان اجرای آن به‌مراتب منطقی‌تر و عاقلانه‌تر از آن است که بخواهیم حلقه محاصره‌ای را که همین حالا نیز ایران را از نفس انداخته است، تنگ و تنگ‌تر کنیم.

حفظ تحریم‌های اقتصادی و تجاری یک‌جانبه و سنگینی که دونالد ترامپ می سال ۲۰۱۸ پس از پاره کردن توافق‌نامه هسته‌ای ایران بر ضد این کشور به اجرا گذاشت و البته هیچ‌گاه تائید دیگر طرف‌های برجام را به دنبال نداشت، هیچ کمکی به حل مشکل نخواهد کرد. تشدید تحریم و فشار بر ضد ایران برای این کشور اقدامی توهین‌آمیز خواهد بود و قطعاً رژیم ایران را در موضعی که اتخاذ کرده است، مصمم‌تر خواهد کرد. فراموش نکنیم که به‌رغم خروج آمریکا از برجام و ازسرگیری تحریم‌های شدید بر ضد ایران، تهران هرگز از این توافق‌نامه خارج نشد و بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را نیز اخراج نکرد هرچند به‌تلافی خروج آمریکا از برجام و پشت کردن به تعهداتش، روند تدریجی کاهش تعهدات خود را در قبال این توافق‌نامه آغاز کرد و همچنان در همین مسیر پیش می‌رود.

وانگهی به خاطر داشته باشیم که ایران به‌زودی انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد کرد و به قدرت رسیدن احتمالی نیروهای سیاسی تندرو در این کشور فقط شرایط را ازآنچه هست، پیچیده‌تر خواهد کرد بنابراین طرف‌های دخیل در پرونده ایران نباید به‌گونه‌ای عمل کنند که در آستانه انتخابات میدان به نفع طرفداران جناح تندرو باز شود.

منبع: وب سایت خبری لاپرس

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

مقابله با توسعه طلبی چین

ترودو: غیبت کانادا در توافق سه جانبه مقابله با توسعه‌طلبی چین، جای تاسف ندارد

کانادا در حال حاضر در ائتلافی شامل پنج کشور (آمریکا، انگلیس، استرالیا، نیوزیلند و کانادا) که به ائتلاف «پنج چشم» شهرت پیدا کرده است، حضور دارد. تبادل اطلاعات و زیرساخت‌های امنیتی هدف اصلی این ائتلاف است...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *