قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / جامعه / کدام درست است: افراد معلول یا افراد دارای معلولیت؟
معلولیت

کدام درست است: افراد معلول یا افراد دارای معلولیت؟

پریسا علیرضایی|

تعریف اشخاص از خودشان، به‌ویژه در سنین پایین، بر اساس نحوه‌ای است که در خانواده و جامعه مورد خطاب قرار می‌گیرند و این مسئله در اعتمادبه‌نفس افراد و مشارکت آنان در جامعه بسیار مؤثر است. این موضوع در مورد افرادی که در جامعه تحت ناعدالتی و تبعیض بیشتری بوده‌اند، ازجمله معلولین، از اهمیت بیشتری برخوردار است چراکه استفاده از عنوان‌های نامناسب برای آن‌ها بر تبعیض و ناعدالتی می‌افزاید.

این‌که انسان‌های دارای معلولیت را چطور باید خطاب کنیم در بین فعالان این حوزه موردبحث است. برخی می‌گویند افراد باید با عناوین فردمحور مخاطب قرار بگیرند (person-first language)، مثلاً به‌جای کودک اوتیستیک بگوییم کودک دارای اوتیسم یا کودکی که برای او اوتیسم تشخیص داده شده. یا به‌جای فرد معلول بگوییم فرد دارای نیازهای خاص یا فرد دارای توانایی متفاوت. در این نظریه، فرد مهم‌تر از شرایطش است.

این زبان به این دلیل محبوبیت پیدا کرد که افراد دارای معلولیت برای مدت طولانی مورد پیش‌داوری، پیش‌قضاوت و ناعدالتی قرار گرفتند و به حاشیه رانده شدند. این زبان برای مقابله با برچسب‌هایی ساخته شد که این افراد را «متفاوت»، «دیگری» و «غیرخودی» معرفی می‌کرد.

عدهٔ دیگری معتقدند استفاده از عناوین فردمحور برای افراد دارای معلولیت باعث می‌شود این افراد از حقوق قانونی خود بهره نبرند. آن‌ها می‌گویند باید از اصطلاحات هویت‌محور (identity-first language) استفاده کرد، چون که برخی از اصطلاحات فردمحور، مثلاً «فرد دارای نیازهای خاص»، توصیف درستی از این افراد ارائه نمی‌دهد. حقیقت این است که افراد دارای معلولیت نیازهای یکسانی با بقیهٔ افراد جامعه دارند، مثل خوابیدن، غذا خوردن، نیاز به تحصیل و تفریح. اگرچه که تأمین بعضی از این نیازها برای افراد دارای معلولیت ممکن است زمان یا انرژی بیش‌تری ببرد. یا مثلاً استفاده از اصطلاحاتی مثل «افراد دارای توانایی متفاوت» تصویر نادرست ابرقهرمانی از افراد دارای معلولیت می‌سازد.

افرادی که ترجیح می‌دهند با عناوین هویت‌محور مورد مخاطب قرار بگیرند، به‌جای این‌که بگویند «من دارای معلولیت هستم»، می‌گویند «من معلولم»؛ یا به‌جای این‌که بگویند «من دارای اوتیسم هستم» می‌گویند «من اوتیستیک هستم».

رواج زبان هویت‌محور دربارهٔ معلولیت از این اعتقاد آغاز شده که یک فرد را نمی‌توان جدا از معلولیتش دید. تجربه‌های یک انسانْ از لحظهٔ تولدْ هویت وجودی او را می‌سازند، درنتیجه معلولیت یک فرد معلول، مثل بسیاری چیزهای دیگر در هویت او تنیده شده است، و این‌طور نیست که «انسان» یک موجود استاندارد باشد و «معلولیت» به‌صورت یک ضمیمه روی این بستهٔ انسان‌بودن سوار شده باشد.

با این‌که زبان فردمحور با هدف احترام گذاشتن مطرح شده است، طرفداران زبان هویت‌محور معتقدند ایدهٔ اصلی پشت زبان فردمحور این است که معلولیت یک صفت منفی است که نباید دیده شود. درحالی‌که آنان می‌گویند همان‌طور که جنسیت، دین، یا ملیت برای مخاطب قرار دادن افراد بار خنثی دارند، دارای معلولیت بودن یا نبودن هم باید مشخصه‌های خنثی برای مورد مخاطب قرار گرفتن باشند، نه مشخصه‌ای که فرد باید بخواهد از آن‌ها جدا باشد.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام توئیتر

بیشتر بخوانید:

Aviron

 

در بین افراد دارای معلولیت، ترجیحات متفاوتی دربارهٔ این‌که با عناوین فردمحور یا هویت‌محور مخاطب قرار بگیرند وجود دارد. درنتیجه، صحیح‌ترین روش آن است از هر شخص دارای معلولیت مستقیماً دراین‌باره بپرسیم، یا دقت کنیم که او چطور خودش را خطاب می‌کند، و به تصمیم آن‌ها دربارهٔ روشی که ترجیح می‌دهند خطاب شوند احترام بگذاریم.

با پیشرفت علم و فناوری، معلولیت همچون چیزی که در گذشته باور همگان بود، بار اضافه‌ای بر دوش جامعه نیست، بلکه افراد با معلولیت‌های مختلف یک جامعهٔ متنوع و پرانرژی را می‌سازند که تاکنون افتخارات بسیاری کسب کرده است.

درنهایت باید دقت کنیم که، در هیچ‌یک از این دو نظریه، استفاده از کلمات با بار معنایی منفی یا آزاردهنده، مثل عقب‌مانده، کم‌توان یا ناتوان، برای خطاب قرار دادن افراد معلول پذیرفته‌شده نیست، چراکه این کار باعث آزرده شدن و کم شدن اعتمادبه‌نفس آنان می‌شود و تبعیض علیه آنان را تقویت می‌کند. رفتار دیگری که به ناعدالتی بیشتر می‌انجامد، به کار بردن واژه‌هایی نظیر کور، کَر، لال و چُلاق را برای توهین به دیگران است.

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

معلولیت “از ریخت ‌افتادن” نیست؛ آشنایی با نویسندهٔ کانادایی آماندا لدوک و تازه‌ ترین کتاب او

کتاب «ازریخت‌افتاده: پژوهشی در باب افسانه‌ها، معلولیت و فضاگشایی» که به فارسی ترجمه نشده و عنوان انگلیسی آن Disfigured: On Fairy Tales, Disability, and Making Space است، اثر جدید آماندا لدوک است که به نقش معلولیت در افسانه‌های ‌پریان می‌پردازد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *