قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / رحیم جهانی، از پدران موسیقی پاپ افغانستان را می ‎شناسید؟
رحیم جهانی

رحیم جهانی، از پدران موسیقی پاپ افغانستان را می ‎شناسید؟

حبیب عثمان|

در شماره‌های قبلی مجله درباره تاریخچه موسیقی افغانستان که از عصر ویدی و از آن به بعد در افغانستان مروج و به‌مرورزمان رشد و پیشرفت و تا این مرحله رسیدن آن، معلومات فشرده ارائه گردید.

از سبک‌های موسیقی که شامل، سبک کلاسیک، پاپ، محلی، فولکلور و آماتور است نیز یادآوری شد. در نوشته‌های آخر بنیان‌گذاران موسیقی معاصر افغانستان عنوان صفحه آریانا بود که با معرفی استادان بزرگ چون قاسم افغان، غلام‌حسین، سرآهنگ، نتو، فرخ افندی، رحیم بخش، شیدا، ببرک وسا، برشنا، نینواز، امیرمحمد، الفت آهنگ، زلاند، پرانات، هم آهنگ و ظاهر هویدا این صفحه مزین گردید. در این بخش یکی دیگر از هنرمندان مشهور افغانستان معرفی می‌شود.

مرحوم رحیم جهانی یکی از چهره‌های برازندهٔ موسیقی در گروه آماتوران جوان افغانستان بود. جهانی عزم، ابتکار و نوآوری داشت و توانست در آن‌وقت بنیادهای موسیقی معاصر یا پاپ افغانستان را مستحکم سازد.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

رحیم جهانی جایگاه بلندی در تازه‌جویی و نوگرایی موسیقی افغانستان دارد. او در خانواده‌ای چشم به جهان گشود که به شعر و موسیقی مهر می‌ورزیدند. جهانی، فرزند محمد یونس نواده «میرزا خسته‌دل» شاعر و مشروطه‌خواه است که هر دو به شعر ارج می‌گذاشتند. او از ده‌سالگی به موسیقی روی آورد. از نواختن طبله آغاز کرد. شصت سال را پیمود تا به جایگاه رفیعش در بلندی‌های شهر موسیقی کشورش راه یافت.

جهانی در مکتب عاشقان و عارفان درس خواند، پس ‌از آن در بخش موسیقی در ماسکو تا درجه ماستری آموزش ‌دیده بود. ازجمله بنیان‌گذاران موسیقی آماتور در افغانستان شمرده می‌شود.

جهانی، پیش از پیوستن به گروه آماتور در مؤسسه هنرهای زیبا به کارهای هنری مشغول بود. او به هنر تئاتر نیز عشق می‌ورزید و چهار سال در کنار هنرمندان معروف تئاتر آن زمان ازجمله محمد ایمن و سید مقدس نگاه به‌عنوان هنرپیشه روی استیژ آمد. گفته می‌شود نام جهانی را سید مقدس نگاه، هنرپیشه، نمایشنامه‌نویس و نقاش معروف بر او نهاد.

Aviron
Aviron

 

بیشتر بخوانید:

موسیقی پاپ:

در سال ۱۳۴۳ خورشیدی گروه آماتوران در افغانستان تشکیل شد. عزیز آشنا، ظاهر هویدا، چترام سانی، سید حبیب علوی، آقا محمد کارگر، احمد شاکر و کبیر هویدا نخستین اعضای این گروه بودند. سرپرستی ارکستر را جلیل زلاند به عهده داشت. جهانی با نواختن بانگو درام در آرکستر آماتوران عضویت این گروه را به دست آورد و رسماً هنر موسیقی را پیشه خود ساخت. کبیر هویدا، آهنگ‌ساز و از بنیان‌گذاران گروه معروف آماتوران دراین‌باره می‌گوید: آهنگ‌سازی‌های بنده و آوازخوانی جهانی هم‌زمان آغاز یافت، در مدت کمتر از دو سال جهانی در حدود سی آهنگ نو ثبت کرد که همه آثار من هستند ازجمله؛ اشکم ولی به‌پای عزیزان چکیده‌ام، هر شب فزاید تاب‌وتب من، بازآمدم بازآمدم، بی تو چندین بهار آمدورفت، به کی گویم که برد نامه من و تو در چشم من همچو موجی.

جهانی در انتخاب شعر، آهنگ‌سازی و آوازخوانی ذوق عالی داشت. در آرشیو رادیو افغانستان ۴۵ آهنگ  از جهانی وجود دارد. او در سال‌های بعد ۸ سی دی به هنر دوستان و علاقه‌مندانش عرضه کرد. کبیر هویدا درباره صدا و آهنگ‌های او می‌گوید: «جهانی در حقیقت از خود مکتب تازه‌ای ایجاد کرد، صدایش نو و تازه بود، ترانه‌ها را از صمیم قلب می‌خواند. جهانی هواخواهان و پیروان فراوان خودش را دارد».

جهانی که از آلات متعدد موسیقی ازجمله بانگو درام، اکاردیون، پیانو، هارمونیه، طبله و رباب می‌نواخت و در سال‌های بعد، خود به آهنگ‌سازی پرداخت. جهانی یگانه هنرمند در خانواده‌اش نبود، همسرش سلما جهانی یکی از خوش‌صداترین و محبوب‌ترین آوازخوانان زن افغانستان و پسر جوان و مستعدش زندگی او را آب و رنگ تازه می‌دادند.

سوی دیار صبح رود کاروان شب / باد فنا به ملک بقا می‌برد مرا

رحیم جهانی در ۳۰ نوامبر سال ۲۰۱۴ میلادی در اثر بیماری سرطان به عمر ۶۷ سالگی در ایالت کالیفرنیا امریکا درگذشت. یادش با آوازش همواره همراه خواهد بود.

تو در چشم من همچو موجی

خروشنده و ناشکیبا

که هرلحظه‌ات می‌کشاند به‌سوی

نسیم هزار آرزوی فریبا

تو موجی و دریای حسرت مکانت

پریشان و رنگین افق‌های فردا

نگاه مه آلودهٔ دیدگانت

چه می‌شد اگر ساحل دور بودم

شبی با دو بازوی بگشادهٔ خود

ترا می‌ربودم، ترا می‌ربودم

منبع؛ شبکه بی‌بی‌سی، نوشتهٔ، خانم سیما شادان.

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

پادکست مترونیوم

روایتی تاریخی درباره ساختن مرغ سحر؛ نمونه‌ای از متن‌های پادکست مترونوم

در تیرماه ۱۳۰۶ میرزا ابراهیم تصمیم می‌گیره جشنی به مناسبت هفتمین سال انتشار ناهید برگزار کند. این جشن برگزار می‌شه و عده زیادی از مقامات کشوری و وزرا ازجمله مهدی قلی هدایت نخست‌وزیر وقت که یک ماه پیش به این مقام رسیده بود و هنرمندانی مانند مرتضی محجوبی، حسین یاحقی، ابوالحسن صبا، ارسلان درگاهی، رضاخان روان‌بخش و مرتضی‌خان نی‌داود و برادرش موسی‌خان حضور داشتند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *