قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / ازدواج کن تا گواهینامه بگیری؛ گزارشی از شرائط گرفتن گواهینامه رانندگی برای مهاجران در ایران
شرایط گرفتن گواهینامه مهاجران افغان

ازدواج کن تا گواهینامه بگیری؛ گزارشی از شرائط گرفتن گواهینامه رانندگی برای مهاجران در ایران

نویده احمدی|

داشتن گواهینامه رانندگی امروزه جزء نیازهای ابتدایی شهروندان هر کشور است. با توجه به این که ایران کشوری است که جزء جوامع شهری محسوب می‌شود، از این رو بسیاری از مردم از وسایل شخصی برای حمل‌ونقل استفاده می‌کنند و هر فرد برای راندن اتومبیل ملزم به اخذ گواهینامه رانندگی است. هزاران هزار مهاجر افغان سال‌ها است که در این جامعه شهری زندگی می‌کنند و بی‌شک استفاده از وسایل حمل‌ونقل شخصی بخشی از نیاز این قشر از جامعه ایران است. در چند سال گذشته برای گروهی از مهاجران امکان اخذ گواهینامه بوجود آمده و به آن‌ها فرصت داده تا در سایه قانونی رانندگی کنند. اما محدودیت‌ها برای گروه بسیار بزرگی از مهاجران ادامه دارد.

 تنها مهاجرانی حق دارند برای گرفتن گواهینامه اقدام کنند که دارای پاسپورت دانشجویی و یا اقامت گذرنامه‌ای باشند. این در حالی است که صدها و صدها هزار مهاجر کارت آمایش دولت ایران را دارند و حضورشان در این کشور قانونی است. هزاران تن درایران بدنیا آمده‎اند و شاید هرگز رنگ کشور دیگری را ندیده‎اند. به این ترتیب فقط تعداد کمی از مهاجران حق دارند گواهینامه اخذ کنند. طی سال‌های گذشته حق اخذ گواهینامه برای افراد دارای کارت آمایش چندین بار توسط مسئولین مطرح شد اما در نهایت اتفاقی نیافتاد.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

خبرگزاری افغان، ایرکا، روز ۲۶ دی ماه ۱۳۹۶ در خصوص اخذ گواهینامه با کارت آمایش نوشت: «به گزارش خبرگزاری افغان ایرکا، اتباع افغانستانی مقیم ایران که دارای کارت آمایش ۱۲ هستند و بیش از ۱۸ سال سن دارند جهت ثبت نام گواهینامه راهنمایی و رانندگی به اداره کل اتباع خارجی استان مربوط مراجعه نمایند. قابل ذکر است که اصل کارت آمایش ۱۲ و سرپرست خانوار جهت ثبت نام الزامی است و برای هر خانواده به یک نفر گواهینامه داده می‌شود. تاریخ انتشار۲۶/۱۰/۱۳۹۶»

انتشار این خبر نور امیدی در دل مهاجران شد. از این رو مهاجران زیادی برای اخذ گواهی‌نامه راهی اداره پلیس، گذرنامه و مهاجرت اما با درهای بسته مواجه شدند. البته نکته مهم دیگر این است که طبق اعلام مسئولان در ایران در صورتی که دولت افغانستان برای افراد متقاضی تذکره صادر و امکان هویت سنجی این افراد را فراهم کند، مهاجران نیز می‌توانند همانند شهروندان ایرانی گواهینامه دریافت کند. تاسف‎بار اینکه عدم پیگیری نهادی‌های متولی در دولت افغانستان مانعی شد برای اجرایی نشدن این طرح که می توانست یکی از دغدغه‌های میلونها مهاجر را برطرف کند.

مهاجران افغان برای اخذ گواهینامه باید از چه مراحلی عبور کنند؟

عدم سوء پیشینه، آزمایش عدم اعتیاد، تأیید نداشتن خلافی، استعلام از کلانتری محل، انگشت‌نگاری از جمله مراحلی است که که مهاجران باید آن را بگذرانند. در میان آنچه که بیشتر از همه به چشم می‌آید، تعهد محضری است و مهاجران باید تعهد دهند که به هیچ عنوان حق مسافر کشی را ندارند و اگر مهاجری در حین مسافرکشی دستگیر شود، با ابطال اقامت روبه رو می‌شود.

یکی از شرایط اساسی برای مهاجرانی که می‎خواهند گواهینامه رانندگی بگیرند متاهل بودن است. افرادی که مجرد و داری اقامت گذرنامه‌ای هستند نمی‌توانند گواهی‌نامه بگیرند اما درصورت ازدواج کردن و ارائه عقدنامه می‌توانند از این حقوق برخوردار باشند.

شرط متاهل بودن برای صدور گواهینامه

یکی از شرایط اساسی برای مهاجرانی که می‎خواهند گواهینامه رانندگی بگیرند متاهل بودن است. افرادی که مجرد و داری اقامت گذرنامه‌ای هستند نمی‌توانند گواهی‌نامه بگیرند اما درصورت ازدواج کردن و ارائه عقدنامه می‌توانند از این حقوق برخوردار باشند.

شرط تاهل برای صدور ‌گواهینامه منجر به گلایه‌های بیشماری از سوی مهاجرین، و تبدیل این موضوع به بحثی داغ در رسانه‌های اجتماعی شد. در نتیجه این بحث‌ها و فشارها مسئولین از حذف این شرط خبر دادند. به عنوان مثال رئیس پلیس مهاجرت و گذرنامه نیروی انتظامی چند سال پیش در برنامه «وطندار» از حذف شرط تاهل برای اخذ ‌گواهینامه خبر داد. نهادهای مدافع حقوق مهاجران سوال می کنند آیا ایجاد چنین شرایط سختی برای اخذ گواهینامه در راستای قانونمداری است و یا ابزار دیگری برای تبعیض علیه مهاجران؟

اعتبار گواهینامه مهاجران یک ساله است

گواهی نامه‌ای که برای مهاجرین افغان صادر می‌شود، یک سال اعتبار دارد. افرادی که گواهینامه می‌گیرند موظف هستند که بعد از یک سال انگشت نگاری را مجدد انجام دهند و همچنان تعهد محضری دهند و مبلغی را پرداخت کنند. این نیز محدودیت دیگری است که باعث می‌شود بسیاری از مهاجرانِ قانونمدار دلسرد شوند.

Aviron
Aviron

 

مهاجرین افغان درباره محدودیتهای اخذ گواهینامه چه می‌گویند؟

مینا نظری به تازگی درسش را تمام کرده است. او دو سال پیش گواهینامه گرفته است. چند روز پیش برای تمدید پاسپورت به اداره گذرنامه مراجعه کرده است. او می‌گوید: «برای اولین باری که برای درخواست ‌گواهینامه اقدام کردم، درخواستم قبول نشد. برای گرفتن ‌گواهینامه شرایط خاصی را مطرح کردند مثل ازکارافتادگی والدین و یا اثبات ضرورت نیاز به استفاده از خودرو برای خانواده‌هایی بیمار. از این رو بعد از گذشته چند وقت مجدد مراجعه کردم که بار دوم با مدارک پزشکی مادرم درخواست دادم که البته به راحتی درخواستم پذیرفته شد. بعد از گذراندن مراحل موفق به دریافت ‌گواهینامه شدم. داشتن ‌گواهینامه یکی از اهدافم بود. فرقی‌ نمی‌کرد که می‌توانستم ماشین بخرم یا نه. یکی از اقوام ما ماشین خرید و وکالتش را به نام من زد تا زمانی که برای دریافت ‌گواهینامه اقدام کند اما حالا که برای تمدید ‌گواهینامه‌ام اقدام کردم، می‌گویند که به مجردها ‌گواهینامه نمی‌دهیم. در مورد ‌گواهینامه هر مسئولی یک چیزی می‌گوید و سلیقه‌ای عمل می‌کنند و روزبه روز قانون عوض می‌شود و یک قانون ثابت وجود ندارد. طبیعتا نمی‌توانیم انکار کنیم که شرایط برای مهاجرین بهتر شده است اما این بهتر شدن بازهم با محدویت مواجه است. به من می‌گویند که ازدواج کن تا گواهینامه‌ات را تمدید کنیم. شاید من نتوانم ازدواج کنم ولی این حق من است که ‌گواهینامه‌ام را هر سال به راحتی تمدید کنم.»

سامان حمیدی فعال حوزه مهاجران افغان است. او در خصوص گرفتن ‌گواهینامه می‌گوید:« آنچه که مشخص است وجود محدویت‌های فراوان بر سر راه مهاجرین افغان است. داشتن ‌گواهینامه ابتدایی‌ترین حق هر شهروندی است و مهاجرین بعد از چهل سال هنوز برای گرفتن حقوقی‌ترین نیاز خود مشکل دارند. بحث ‌گواهینامه بیشتر محدویت را نشان می‌دهد تا این که بهبود وضعیت مهاجرین را نشان دهد. اگر قرار است که کاری برای مهاجرین انجام شود پس این همه موانع برای چی است. گرفتن ‌گواهینامه به شرط ازدواج بیشتر شبیه یک جوک است تا یک قانون. اگر به یک ایرانی بگوییم که ما برای گرفتن گواهی باید متاهل باشیم می‌خندد. از طرف دیگر به دانشجویان گواهینامه می‌دهند چون می‌توانند پاسپورت دانشجویی بگیرند. به نظر من اگر قرار است که کاری برای مهاجرین انجام شود باید بدون ناهمواری و پیچیدگی باشد، چون این پیچیدگی‌ها خودش یک محدویت است و مهاجران به دلیل این دشوارهای ترجیح می‌دهند که به گرفتن ‌گواهینامه فکر نکنند.»

سعید رحیمی چند سال قبل موفق به دریافت ‌گواهینامه شده است. او می‌گوید: «من ازدواج کرده بودم و برای همین عقدنامه داشتم و توانستم که ‌گواهینامه بگیرم. گرفتن ‌گواهینامه مانند دیگر کارهایی که مهاجرین انجام می‌دهند سخت و دشوار است و دوندگی زیادی دارد اما به نظر من ارزش دارد. نشستن با قانون پشت فرمان خیلی بهتر از غیرقانونی راندن است. اگر مهاجری تصادف کند و این تصادف منجر به مرگ کسی شود قانون عمل راننده مهاجر را قتل عمدی محسوب می‎کند و این خودش داستانی است غمناک‎تر از داستان گرفتن ‌گواهینامه. من هر سال ‌گواهینامه خود را تمدید می‌کنم. به نظر من این که مهاجرین می‌توانند ‌گواهینامه بگیرند برای جامعه مهاجر گامی مثبت است.»

سمیرا دانشجوی اقتصاد است و برای جواب انگشت‌نگاری خود به اداره گذرنامه فاتب در تهران مراجعه کرده است. او می‌گوید: «من شش ماه پیش درخواست گواهینامه دادم. تشکیل پرونده انجام دادم و بعد انگشت‌نگاری کردم. جواب انگشت نگاری بین ۵۰ تا ۶۰ روز می‌آید. من چندین بار مراجعه کردم اما هنوز بعد از چندین ماه جواب نیامده است. اوایل خیلی حس خوبی داشتم و فکر می‌کردم که خیلی زود می‌توانم ‌گواهینامه‌ام را بگیرم اما در ابتدای کار چند ماه است که گیر کردم و خیلی اذیت شدم. حتی فکر می‌کنم که دیگر کارهای گرفتن ‌گواهینامه را پیگیری نکنم.»

نجیبه از داشتن گواهینامه بسیار خرسند است و می‌گوید: «خیلی خوشحال هستم که توانستم ‌گواهینامه بگیرم. گرفتن گواهینامه می‌تواند نشانه خوبی برای مهاجرین افغان باشد و‌ نمی‌توانیم همیشه گله‌گزار باشیم و بگوییم که قوانین برای مهاجرین سخت است و دائم ناله کنیم. من با خیال راحت و به صورت قانونی می‌توانم رانندگی کنم و هرسال آن را تمدید می‌کنم.»

محمد دانشجوی عمران است و قصد دارد گواهینامه بگیرد. او در این مورد می‌گوید: «دانشجویان تا زمانی که درس خود را تمام نکرده‌اند می‌توانند برای درخواست ‌گواهینامه اقدام کنند اما بعد از پایان تحصیلات تنها با شرط تاهل می‌توانند آن را بگیرند. همچنین با وجود این که در تهران در هر محلی آموزشگاه رانندگی وجود دارد اما مهاجرین افغان برای آموزش رانندگی تنها به چند آموزشگاهی که در شهرک آزمایش برایشان تعیین می‌کنند، می‌توانند رانندگی را یاد بگیرند که این موضوع باز مشکل دیگری برای مهاجرین است.»

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

تکواندو

ورزش مرز نمی‌شناسد؛ گفت‌وگو با محسن رضایی، قهرمان تکواندو در ایران و افغانستان

واقعیت این است که یکی از پایه‌‌‌های اصلی تیم‌‌‌های ملی افغانستان را مهاجران تشکیل می‌دهند، بخصوص در فوتسال و تکواندو. این افتخار است چون این ورزشکاران از درون سختی‌‌‌های مهاجرت رشد کرده‌اند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *