قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / انفجارهای فاجعه بار بیروت، استعفای دولت و زلزله سیاسی در لبنان
حسن دیاب
حسن دیاب، نخست وزیر لبنان در حال اعلام استعفای دولت در روز دوشنبه ۱۰ اوت ۲۰۲۰ / عکس رویترز

انفجارهای فاجعه بار بیروت، استعفای دولت و زلزله سیاسی در لبنان

سخنرانی استعفایِ حسان دیاب، نخست‌وزیر لبنان

انفجار عظیمِ ۴ اوت بیروت سرانجام لگام زلزله گسل سیاسی لبنان را رها کرد: دوشنبه غروب، ۱۰ اوت ۲۰۲۰ حسان دیاب، نخست‌وزیر لبنان، پشت تریبون قرار گرفت و استعفای دولت آسیب‌دیده‌اش را اعلام کرد. چند ساعت پیش از آن آقای غازی وزنی، وزیر دارایی لبنان از مقام خود استعفا کرده بود. غازی وزنی چهارمین عضو دولت بود که طی روزهای گذشته، پس از انفجار فاجعه‌بار و ازسرگیری اعتراضات گسترده مردمی کابینه را ترک کرد.

به گزارش سایت آفتاب به نقل از سایت النشره حسان دیاب درسخنرانی خود گفت: «برخی تنها ثبت نکات سیاسی و سخنرانی‌های مردمی و نابودی بقیه آثار کشور برایشان مهم است در واقع برخی خودشان مصیبتی برای ملت لبنان هستند.» با به نوشته منبع مذکور نخست‌وزیر لبنان که مدت زیادی از عمر دولتش نمی‌گذشت افزود: «پارادوکس آشکار این است که آن‌ها چند هفته بعد از تشکیل دولت تلاش کردند بر سر دولت مصیبت وارد کنند و آن را مسؤول فروپاشی و هدر رفت‌ها و بدهی‌ها اعلام کنند.»

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

حسان دیاب همچنین اعلام کرد: ؛طبقه سیاسی سپرده‌های مردم را هدر داد و کشور را زیر بدهی گذاشت. ما در مصیبتی بزرگ هستیم و باید برای برون رفت از این مصیبتی که در آن هستیم همبستگی می‌داشتیم. […] کسانی هستند که واقعیت‌ها را وارونه نشان می‌دهند با فتنه زندگی می‌کنند، با خون مردم در مواقع رهایی تجارت می‌کنند.»

با استعفای نخست‌وزیر، دولتِ درحال تلاشی حسان دیاب فرو ریخت و لبنان زلزله‌ای که بسیاری از تحلیلگران سررسید شدن آن را اعلام کرده بودند آغاز شد.

چند روز قبل از این ماجرا رادیو کانادا نوشته بود: بسیاری از تحلیلگران معتقدند لبنان بدون یک تغییر سیاسی ساختاری و عمیق قادر نخواهد بود از زیر بار مشکلات رهایی یابد و کمر راست کند.

به گزارش «هفته» به‌نقل از شبکه خبری رادیو کانادا در پی دو انفجار مهیبی که سه‌شنبه گذشته ۴ اوت ۲۰۲۰ در بندر بیروت روی داد، شمار کشته‌ها تا لحظه‌ی استعفای دولت به ۱۶۳ نفر رسید؛ تعداد مجروحان بالغ بر هزاران نفر است و خسارات مادی قابل‌توجهی به بار آمده است. اکنون سؤال این است که کشور درختان باستانی سدر که پیش‌ازاین نیز با یک بحران چندبعدی عمیق اجتماعی، سیاسی و اقتصادی روبرو بود، چگونه خواهد توانست از زیر بار مشکلات اقتصادی که تحت تأثیر انفجارهای روز سه‌شنبه تشدید شده است، کمر راست کند؟ سه کارشناس مسائل منطقه آثار و پیامدهایی را که می‌تواند حوادث فاجعه‌بار روز سه‌شنبه بر اقتصاد و آینده لبنان داشته باشد، بررسی کرده‌اند.

صحن مجلس لبنان
صحن مجلس لبنان نیز در انفجارهای روز سه‌شنبه آسیب دید

«فقط همین را کم داشتیم»، این اولین واکنش بسیاری از مردم لبنان به شنیدن خبر انفجارهای مرگبار روز سه‌شنبه بود.

مراکز درمانی و بیمارستان‌های لبنان نیز که این روزها ظرفیتشان به علت شیوع ویروس کرونا اشباع‌شده است، اکنون با انبوه مصدومان و زخمی‌های انفجارهای روز سه‌شنبه روبرو هستند.

این کشور کوچک عربی که در حاشیه دریای مدیترانه بین سوریه و اسرائیل محصورشده، از چندین دهه پیش با معضلات ریشه‌داری مثل فساد و خویشاوند سالاری یا همان پارتی‌بازی روبرو است و اکنون با یکی از بدترین بحران‌های تاریخ خود مواجه است. نرخ تورم در این کشور به‌سرعت و به شکلی نگران‌کننده در حال افزایش است و ارزش پول آن نیز در سراشیبی سقوط قرار دارد.

به گفته مقامات رسمی لبنان، انفجارهای مرگبار روز سه‌شنبه که حتی در جزیره قبرس در حدود دویست کیلومتری بیروت نیز احساس شد، به علت جوشکاری حین عملیات ساخت‌وساز اتفاق افتاد. انفجار بزرگ در انباری روی داد که دو هزار و هفت‌صد تن نیترات آمونیوم که ماده‌ای به‌شدت قابل اشتعال است، در آن نگهداری می‌شود.

Aviron
Aviron

 

برای مشخص‌شدن علل اصلی و جزییات این فاجعه دو تحقیق آغازشده است بااین‌حال حتی برخی از مقامات لبنان نیز اذعان کرده‌اند که این انفجارها ناشی از سهل‌انگاری بوده است چراکه این مواد از سال ۲۰۱۳ در بندر بیروت انبارشده بود بدون اینکه تدابیر احتیاطی لازم برای نگهداری آن‌ها به کار گرفته شود.

خانم ماها یحیی مدیر بخش خاورمیانه در مرکز تحقیقات کارنگی می‌گوید: «انفجارهای بیروت نتیجه یک دیوانگی محض بود.»

شیشه پنجره‌های خانه ماها یحیی که در محله کلمانسو در چهار کیلومتری محل وقوع انفجار قرار دارد، تحت تأثیر موج شدید انفجارها شکستند و به چند اتاق هم خساراتی وارد شد.

ماها یحیی افزود: «هیچ تردیدی وجود ندارد که سهل‌انگاری جنایت‌کارانه موجب شکل‌گیری این فاجعه شده است.»

وی افزود: «همه آن‌هایی که در شش سال گذشته در لبنان قدرت را در دست داشتند، به‌خوبی می‌دانستند که مواد به‌شدت خطرناکی در بندر بیروت که تراکم جمعیت بالایی هم دارد، انبارشده است.»

بدری ظاهر مدیر اداره گمرکات لبنان روز چهارشنبه ۵ اوت در گفت‌وگو با روزنامه لبنانی لوریان لوژور اعلام کرد شش بار به مسئولان دستگاه قضایی لبنان درباره خطراتی که انبار کردن نیترات آمونیوم در بندر بیروت می‌تواند داشته باشد، هشدار داده بود اما به گفته وی هیچ گوش شنوایی وجود ندارد.

ماها یحیی معتقد است که فاجعه مرگبار روز سه‌شنبه در بیروت پیامد همه مشکلات ریشه‌دار لبنان به‌ویژه فساد و سوء مدیریت است که این کشور در سال‌های اخیر با آن‌ها روبرو بوده است.

این کارشناس افزود: «من واقعاً نمی‌دانم که لبنان در چه مسیری پیش می‌رود اما کاملاً مشخص است که مردم خشمگین و ناراضی هستند. هنوز مشخص نیست که این خشم انباشته‌شده چگونه و چه زمان منفجر خواهد شد. مردم لبنان از این وضعیت خسته شده‌اند، آن‌ها سوگوار هستند. آن‌ها از سیاستمداران کشورشان به‌شدت عصبانی هستند چراکه معتقدند آن‌ها لبنان را به سمت این فاجعه سوق داده‌اند.»

ماها یحیی افزود: لبنان بدون کمک‌های بین‌المللی قادر نخواهد بود از زیر بار مشکلات رهایی یابد. اقتصاد لبنان با سرعتی عجیب‌وغریب در حال فروپاشی است این در حالی است که بیش از نیمی از مردم لبنان نیز زیرخط فقر زندگی می‌کنند.

علاوه بر بحران اقتصادی که لبنان در آن گرفتارشده است، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) نیز روز چهارشنبه هشدار داد بیم آن می‌رود که لبنان با کمبود شدید آرد روبرو شود چراکه انفجارهای روز سه‌شنبه به سیلوهای غلات که نزدیک بندر بیروت قرار دارند، به‌شدت آسیب وارد کرد. گفته می‌شود این انفجارها غلات موجود در سیلوها را آلوده کرده یا از بین برده است.

خانم ماها یحیی افزود کل ذخیره گندم لبنان از بین رفته است این در حالی است که لبنان بیش از هشتاد درصد از نیازهای غذایی خود را از کشورهای دیگر وارد می‌کند. با توجه به اتفاقی که روز سه‌شنبه برای لبنان افتاد، وابستگی غذایی این کشور به بازارهای خارجی شدیدتر و طولانی‌تر خواهد شد.

هایکو ویمن مسئول سازمان گروه بحران درباره سوریه، لبنان و عراق که به مدت ۲۰سال تا همین دو ماه پیش در بیروت زندگی می‌کرد، همین دیدگاه را دارد. ویمن معتقد است بی‌تحرکی و انفعال مقامات لبنان در برابر بحران اقتصادی کشور، وخامت اوضاع را تشدید کرده است.

کمبود برق، قطعی مکرر آب، زیرساخت‌های فرسوده، ضعف خدمات عمومی ازجمله مشکلات متعددی است که مردم لبنان در سال‌های اخیر همواره با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کرده‌اند. بااینکه سی سال از جنگ داخلی لبنان می‌گذرد (از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰ با بیش از ۱۵۰ هزار کشته و ۱۷ هزار ناپدید)، این کشور همچنان از یک سیستم زمامداری ناکارآمد رنج می‌برد.

بیشتر بخوانید:

در پی ورشکستگی اقتصادی لبنان، دولت این کشور از اواسط ماه می رشته گفت‌وگوهایی را با صندوق بین‌المللی پول آغاز کرد تا با این نهاد بر سر اختصاص یک کمک چند میلیارد دلاری به توافق برسد. بااین‌حال هجده نشستی که مسئولان لبنان و صندوق بین‌المللی پول برگزار کردند، بی‌نتیجه بود و گفت‌وگوها به بن‌بست رسید. علت اصلی بی‌حاصل ماندن این مذاکرات، اختلاف‌نظر در میان اعضای هیئت مذاکره‌کننده لبنانی بود که نمی‌توانند بر سر خسارات بخش بانکی و طرح نجات اقتصادی کشورشان توافق کنند.

انفجارهای روز سه‌شنبه در بیروت به‌ویژه به علت اینکه در فاصله سه روز تا صدور حکم دادگاه بین‌المللی ویژه لبنان درباره ترور رفیق حریری اتفاق افتاد، سؤالات متعدد بی‌پاسخی را مطرح کرده است. این انفجارها باعث شد تا جلسه صدور حکم چهار عضو جنبش حزب‌الله متهم به دست داشتن در ترور رفیق حریری نخست‌وزیر سابق لبنان به هجدهم اوت به تعویق بیفتد. دادگاه بین‌المللی ویژه لبنان مستقر در هلند با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد به‌منظور احترام به قربانیان متعدد انفجارهای بیروت و همچنین رعایت سه روز عزای ملی در لبنان، جلسه دادگاه به تعویق افتاده است.

معاون امور سیاسی دبیر کل پیشین سازمان ملل متحد افزود: «من امیدوارم که انفجارهای روز سه‌شنبه در بندر بیروت زمینه‌ساز یک زلزله سیاسی شود که به ایجاد تغییرات پایدار در لبنان بینجامد؛ اما برای تحقق این امر لازم است که مردم لبنان در خشم خود بر ضد سیستم حاکم و همچنین بر ضد همه رهبران سنتی ازجمله حزب‌الله متحد باشند.»

اکتبر سال ۲۰۱۹، لبنان شاهد یک قیام مردمی بی‌سابقه بود. صدها هزار تظاهرکننده معترض لبنانی در سراسر این کشور به خیابان‌ها ریختند و سقوط سیستم سنتی و فرقه‌ای را که از چندین دهه در این کشور برقرار بود، خواستار شدند.

حال دوباره اعتراضات اوج گرفته و در نتیجه آن‌ها عمر دولت لبنان پایان یافته است. آیا صدای مردم به جایی خواهد رسید؟ آیا مردم و نخبگان لبنان موفق می‌شوند دولتی مستقل از تمایلات قبیله‌ای و بویژه رها از فساد را روی کار بیاورند؟ این‌ها سوالاتی اساسی هستند که آینده به آن‌ها جواب خواهد داد.

منبع خبر: سایت شبکه خبری رادیو کانادا

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

موسسه ساوالان

گزارش کمکهای جمع‌آوری شده برای لبنان

متاسفانه این کمپین با استقبال خوب هموطنان مقیم مونترال مواجه نشد، چرا که در زیربنای فکری بعضی از ما ایرانی‌ها سیاست جاری در منطقه نقش بزرگی دارد و کینه‌های ریشه دوانده در دلمان نمی‌گذارد بین سکانداران زورمدار سیاست دنیا و قربانیان ستم دیده آن تفاوتی قائل شویم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *