قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / هدف دانشنامه افغان حفظ فرهنگ است؛ گفت‌وگو با سیف فضل، یکی از بنیانگذاران افغان پدیا
افغان پدیا

هدف دانشنامه افغان حفظ فرهنگ است؛ گفت‌وگو با سیف فضل، یکی از بنیانگذاران افغان پدیا

حبیب عثمان|

امروز شرایط و زمینهٔ پیشرفت در عرصه تحصیل، کاریابی و دسترسی به دیگر مسایل اجتماعی و محیطی برای مهاجرین مهیاست. آنانی که سال‌ها قبل به این شهر و دیار مهاجرت کردند سختی‌ها و دشواری‌های زیادی را سپری نمودند، تا اینکه جامعه مهاجرین افغان سرو سامان گرفت، که امروز نتیجه زحمات و تلاش‌‌های خستگی‌ناپذیر آن‌ها به خوبی مشاهده‌‌ می‌شود.

چه بهتر که‌‌ درباره آمدن و زنده‌گی گروپ‌‌های اول مهاجران افغان بدانیم که، خانواده‌ها و افراد مجرد چه روزگاری را سپری کردند تا جامعهٔ مهاجر افغان مونترال این چنین شکل‌گیری نمود. کار‌‌های ثقیل و طاقت‌فرسا، آشنا نبودن به زبان، کاریابی، تهیه مکان رهایشی، ضعف اقتصادی و ده‌ها مسئله دیگر دامن‌گیر‌شان بود. عدهٔ بودند که نه تنها برای رفع نیازمندی‌‌های شخصی خود سخت‌کوشی و زحمت کشیدند، بلکه کار‌‌های مفید و ارزشمندی را برای جامعه افغان مونترال انجام دادند طور مثال؛ کمک و همدری بی‌شائبه و دوامدار با مهاجرین که وارد این شهر‌‌ می‌شدند، تأسیس انجمن‌ها و کمونیتی‌ها، داوطلبانه ترجمانی و رضاکارانه خدمت برای مهاجرین و مهم‌تر از همه در جهت رشد، تازه ساختن و ترویج فرهنگ افغانستان خدمات شایستهٔ را انجام دادند.

Aviron
Aviron

 

در این شماره از مجله هفته می‌خواهیم یک شخصیت فرهنگی و اجتماعی جامعهٔ افغان را معرفی‌‌ کنیم که از زمان ورودش به مونترال در منسجم نمودن جوانان و کمک به مهاجرین تازه وارد نقش جدی داشته است. از جناب سیف فضل صحبت می‌کنیم که در جامعه افغان مونترال نامی آشنا است. او از زمان حضور در این شهر به طور داوطبانه در مراکز اجتماعی فعالیت کرده است. از جمله فعالیت‌های او همراهی در تأسیس انجمن‌‌های فرهنگی است بعلاوه او در کنار برادرش جناب حسیب فضل، بنیاد فرهنگی «دانشنامه افغان» را تاسیس کرده است.

سیف فضل در سال ۱۹۶۵میلادی در «شهرنو قلعه موسیٰ»ی شهر کابل متولد گردیده دوره ابتدائیه را در مکتب سعدالدین انصاری و متوسطه را در لیسه عالی استقلال درس خوانده است. در سال ۱۹۸۳به پاکستان مهاجر و مدت دو سال آن جا بود و در سال ۱۹۸۶وارد کانادا شد.

ما اعتقاد راسخ داریم که افغانستان در طول تاریخ خود یک کشور مستقل و دارای تاریخ و فرهنگ مشخص بوده است، که برای حفظ و گسترش این ارزش‌ها، نیازمند به هیچ‌ کس و کشور دیگر نیست.

جناب سیف فضل لطفا بفرمایید‌‌ درباره گروپ‌‌های نخست مهاجر افغان در مونترال توضیح بدهید. از روزهای اول ورود چه در خاطر دارید؟

سیف فضل: به یاد می آورم که ما در سه گروپ وارد مونترال شدیم. گروپ اول ده نفر که مجرد بودند. گروپ دوم شامل ۱۲ نفر بودند که؛ فامیل و مجرد‌ها بودند. این دو گروپ ( اول و دوم ) در یک منطقه منسجم بودند. گروپ سوم ما با جناب ضیاء نظام بودیم. و بعد از آن آمدن افغان‌ها ادامه پیدا کرد….

به حیث یک پناهنده، اولین قدمی که به مونترال گذاشتید چه برخوردی با شما شد؟ 

سیف فضل: وقتی به میدان هوایی رسیدیم درخواست پناهندهٔ سیاسی دادیم، آنچه که به ما توصیه شده بود همانا انجام دادیم. آن وقت مقرراتِ برای مهاجرین در ولایت کبک وجود نداشت. ما را به دفتر مهاجرین راجع ساختند. به ما خاطرجمعی دادند که؛ شما را دوباره به کشورتان روان‌‌ نمی‌کنیم. اما یک سلسله مقررات کانادا را تطبیق‌‌ می‌کنیم تا بعد درخواست‌تان را قبول کنیم. بعد … ترجمانِ به نام آقای شهریار بخشی که ایرانی بود آمد لطف کرده گفت؛ ابتدا افغان‌‌های قبلآ آمده را پیدا‌‌ می‌کنم بعد من خودم کار‌ها را سازمان‌دهی‌‌ می‌نمایم.

در گروهِ مردم افغان، برای اولین بار با جناب فدا محمد الکوزی و فاروق رامش، آشنا و معرفی شدیم تا ما را کمک کنند. مقررات مهاجرین کانادا قسمی بود که ما را بدست افغان‌ها بسپارند و مجبور بودند معلومات مقدماتی را بگیرند. اوراق را خانه پری کنیم بعد تحت شرایط‌‌ می‌گذاریم.

دو شب نزد ظاهر جلالی، شهریار بخشی، فاروق رامش ماندم تا اینکه جناب رامش در منطقه مونترال شرقی برای ما خانه گرفت.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

چه تصمبم گرفتید، شامل مکتب شدید یا به کار آغاز نمودید؟

سیف فضل: چون ۱۷ ساله بودم شامل مکتب شدم به دوستم و خانمش توصیه شد تا کار کنند. در مکتبِ به نام «نو فو موند» که در سرک جری Jerry موقعیت داشت و فقط آموزش زبان فرانسوی بود شامل شدم که هدفش آماده شدن سطح زبان بود. بعد از ۶ماه از متوسطه تبدیل شدم. آن موقعی بود که از مونترال به لانگی آمدیم. در مکتب «ژاک روسو» صنف چهارم سکاندری قبول شدم. مکتب‌ام را تبدیل کردم جای که دیگر جوانان افغان بودند.

مدتی گذشت فامیلم از پاکستان آمدند. آن‌ها اولین فامیل سپانسر شدهٔ افغان در مونترال بودند. در فاصله مکتب و کالج مدت یک سال کار کردم. در یک انستیتوت در رشته برق درس خواندم، هم زمان با درس، اولین کارم در یک هوتل به حیث محاسب شب بود. بعد در چندین هوتل به صفت محاسب کار نمودم. هم‌چنان در پست‌‌های مختلف جنرال منیجر، منیجر ریزویشن … و غیره کار کردیم.

با ذخیرهٔ بیشتر از سی هزار تصویر، دانشنامه افغان، هدف جمع‌آوری و ثبت تصاویر مرتبط به افغانان و افغانستان را دنبال‌‌ می‌کند

آیا آن زمان، جهت بسیج افغان‌‌های مهاجر، انجمن، کمیته و سازمانِ تأسیس شد؟

سیف فضل: یقینآ که تأسیس شد. حدود سال‌‌های ۱۹۹۰بنیادِ انجمنی بنام اتحادیه محصلین افغان در مونترال را گذاشتیم که حدود ۱۱نفر اعضای مشورتی داشت. با وجودی که دو اتحادیه بود ضرورت به اتحادیه سومی شد. اتحادیهٔ تحت عنوان اتحادیه افغان‌‌های مونترال را تأسیس کردیم که در بدو تأسیس خود ۱۷۵نفر عضویت آن را داشتند.

در مدت سه سال زیادتر از ۳۰۰ فامیل و مجرد را به کانادا سپانسر شدیم.

برنامه ایجاد پروگرام (کار و کاریابی از طرف دفتر ولفر) این امتیاز را توانستیم از دولت بگیریم و بالاتر از ۲۰۰نفر را داخل پروگرام ساختیم تا مدت یک سال ۲۰۰ دالر در معاش ولفرشان اضافه شد، مجانی و داوطلبانه برای همه اشخاص بود.

از سال ۱۹۹۳- ۱۹۹۴ اولین برنامهٔ تلویزیون آریانا را تأسیس کردیم و اشخاص که در آنجا کار کردند: مرحوم شفیق وجدان، نیلوفر پذیرا و حسیب فضل بودند. یک و نیم ساعت به مصارف شخصی خود بدون کدام کمک مالی به پیش بردیم.

بیشتر بخوانید:

اگر ممکن است، از خانوادهٔ تان لطفا صحبت کنید؟

سیف فضل: در سال ۱۹۹۸ ازدواج کردم. همسرم در لندن زنده‌گی‌‌ می‌کرد، بعد به کانادا آمد. مرحله جدید زنده‌گی‌ام شروع شد.

همسرم داکتر جراح است در لندن مدت ۱۱سال تحصیل نموده و کار کرده است. وقتی به کانادا آمد مدرک‌اش را قبول نکردند، دوباره این جا مجبور شد تحصیل کند دیپلومش را از «کالج ونیر» بدست آورد و مصروف کار است.

سه فرزند دختر دارم که در کالج و مکتب درس‌‌ می‌خوانند.

 بیشتر از ۲۵ هزار مضمون در زبان‌‌های گوناگون و در دسته‌بندی‌‌های مختلف که توسط همکاران و اعضای این دانشنامه تهیه و ترتیب گردیده است.

سایر مصروفیت‌‌های تان … ؟

سیف فضل: سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ ادیتور زبان دری در اخبار اتحادیه محصلین دانشگاه « کارلتن » اوتاوا بودم.

از سال۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ دوباره به تحصیلاتم ادامه دادم و در رشته پروگرام‌‌های کامپیوتر از «کالج ادوار مونپیتی» مدرکم را بدست آوردم. از همان موقع تاکنون کار‌‌ می‌کنم.

هفده ساله بودم که از فامیل جدا شدم و به کشور بیگانه پناه آوردم با انباری از مشکلات زنده‌گی مبارزه کردم. پیدا کردن کار سخت بود، اما من کار دلخواه خودم را پیدا کردم. از هوتل شروع شد کم کم پیش رفت و تجربه کاری‌ام زیاد و باعث ترقی و پیشرفتم گردید. از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۲ در « مکدم-سود» کار‌‌ می‌کردم (شش سال سوسیال ورکر بودم) کارگر خدماتی و چهار سال دایرکتر سالون.

از سال ۲۰۱۲ تاکنون در رشتهٔ که درس خواندم (کامپیوتر) کار‌‌ می‌کنم متصدی یک سایت هستم. همچنان یکی از مسؤولین نوای نیسان نیز استم، علاوتآ دانشنامه افغان (افغان پدیا) را با برادرام جناب حسیب فضل بنیان گذاشتیم.

آن وقت‌ها وطنداران ما بیشتر به مشکلات مواجه بودند!‌‌ می‌توانید درین باره صحبت کنید؟

سیف فضل: در مجموع افغان‌‌های عزیزمان به بعضی مشکلات مواجه‌‌ می‌شدند، که ذیلا ببان‌‌ می‌گردد:

۱) به شناسایی محیط ماحول خود مشکلی داشتند بعضآ به چیز‌‌های برمیخوردند که در افغانستان ندیده بودند.

۲) مشکل زبان: ندانستن لسان خارجی، که با شامل شدن به کورس‌‌های زبان انگلیسی و فرانسوی آهسته آهسته برطرف شده رفت.

۳) خوراک: تنوع و محصولات غذایی که امروز بدسترس مردم مهاجر است آن وقت‌ها نبود. غذای حلال و غذای افغانی، برنج، مصاله جات و سایر پیداواری که مردم به آن ضرورت و عادت داشتند اصلآ وجود نداشت. یک دکان پاکستانی در سرک «سن لوران» موقعیت داشت که دکان «چاچا»‌‌ می‌گفتند مصاله جات و یگان چیز‌‌های دیگر داشت همگی از آن جا خرید‌‌ می‌کردند. هم چنان فیلم‌‌های هندی را از آن جا کرایه‌‌ می‌کردند.

 ویدیو کست ریکارد که آن وقت‌ها مروج بود به قیمت یک هزار یا بیشتر به طور قسط یک هندی برای مردم‌‌ می‌فروخت.

تیم فوتبال افغان‌ها در مکتب تأسیس شده بود با کانادایی‌ها مسابقه‌‌ می‌داد.

دانشنامۀ افغان به صفت یک نهاد غیرانتفاعی، از دوهم آگست ۲۰۰۷ به این سو، به روی انترنت به شکل یک وسیلهٔ تحقیقاتی و تفحصی، فعال و مورد استفاده می‌باشد.

به نظر شما چه تغییراتی در شیوه برخورد، خوی و عادت مردم مهاجر رونما گردیده ؟

سیف فضل: درباره مردم مهاجر افغان باید بگویم که؛ در بین مردم هیچ تعصب وجود نداشت. احساس همکاری و افغانیت خویش را تا سال‌ها نگهداشته بودند. پسر‌‌های مجرد به فامیل‌ها کمک و دست پیشی‌‌ می‌کردند، وقتی برای سودا خریدن به بازار‌‌ می‌رفتند از کنار منازل افغان‌ها گذشته‌‌ می‌گفتند اگر چیزی نیاز دارید بگوید برای‌تان بیآوریم. بعد اجناس که برای آن‌ها‌‌ می‌خریدند با کمال ادب و انسانیت برای‌شان واگذار‌‌ می‌کردند. به نام وطن و وطندار از هیچ خدمتی دریغ‌‌ نمی‌کردند. جوانان دسته جمعی به گردش و تفریح‌‌ می‌رفتند حتیٰ کسی که پول نداشت بدون آن که دیگران متوجه شود برایش چای، کافی یا نوشابه‌‌ می‌خریدند. با تمام ساده‌گی‌ها مردم قلب‌‌های صاف، پاک و بی آلایش داشتند.

اما اکنون این جا به یک محیط جامد و فرد گرایی تبدیل شده، هر کس به خودش فکر‌‌ می‌کند. احساس همدری، همکاری و هم آهنگی وجود ندارد همه قربانی … شده‌اند.

یکی از فعالیت‌ها و کار‌‌های ارزشمند شما در بخش‌‌های فرهنگی و اجتماعی، بنیاد دانشنامه افغان است. لطفأ درین مورد مختصر توضیح دهید؟

سیف فضل: دانشنامۀ افغان به صفت یک نهاد غیر انتفاعی، از دوم آگست ۲۰۰۷ به این سو، به روی انترنت به شکل یک وسیلهٔ تحقیقاتی و تفحصی، فعال و مورد استفاده‌‌ می‌باشد.

محتوای دانشنامۀ افغان سراسر برای تحقیق در بارۀ فرهنگ و تاریخ افغانستان اختصاص یافته است.

 پیشبرد کار این دانشنامه متکی بر همکاری‌‌های بین‌المللی و نظارت کلی بر آن، از شعبۀ مرکزی ما در ایالت کبِک کانادا صورت‌‌ می‌گیرد. تمام گرد آورده‌‌های علمی در سطوح تکاملی و نهائی، توسط همکاران دایمی ما بررسی‌‌ می‌شود.

این دانشنامه، هنوز و به هیچ عنوان، یک محتوی کامل نیست. ما مکرراً و با تناوب، لغت‌ها و اصطلاحات و محتوای آن را بررسی و تازه‌‌ می‌کنیم.

چند نفر با دانشنامه همکاری می‌کنند؟

سیف فضل: همکاران قلمی و دائمی این دانشنامه، در حدود هفتاد نفر‌‌ می‌رسد و اعضای علاقه‌مند و افتخاری آن، بالغ بر چهل هزار عضو در رسانه‌‌های اجتماعی‌‌ می‌گردد.

محتوای دانشنامهٔ افغان، در سایهٔ تنوع زبان‌‌های ملی افغانستان و زبان‌‌های دیگر مانند؛ انگلیسی، عربی و فرانسوی نگاشته شده است، اما زبان رسمی این دانشنامه دری است.

تمام همکاری‌ها با این دانشنامه، داوطلبانه و رایگان بوده و هیچ عضوی از هیچ مدرکی، تمویل پولی و مالی‌‌ نمی‌گردد.

سیاست های اصلی دانشنامه چیست؟

سیف فضل: دانشنامه افغان یک نهاد غیرسیاسی بوده و از هیچ جانب سیاسی و غیرسیاسی، دریافت و درآمد پولی و مالی ندارد.

سیاست فرهنگی ما، براساس احترام به همسایه‌گان و فرهنگ‌شان و متکی بر اصول استقلال فرهنگی و آزادی بیان استوار است.

ما اعتقاد راسخ داریم که افغانستان در طول تاریخ خود یک کشور مستقل و دارای تاریخ و فرهنگ مشخص بوده است، که برای حفظ و گسترش این ارزش‌ها، نیازمند به هیچ‌ کس و کشور دیگر نیست.

دانشنامه چه بخش‌‌‌هایی دارد؟

سیف فضل: این دانشنامه، اساسآ دارای یازده بخش کلی‌‌ است:

۱) مضامین و مقلات آزاد: بیشتر از ۲۵ هزار مضمون در زبان‌‌های گوناگون و در دسته‌بندی‌‌های مختلف که توسط همکاران و اعضای این دانشنامه تهیه و ترتیب گردیده است.

۲) گنجینهٔ شعر افغان: با پیش‌کش بیشتر از پانزده هزار پارچه شعر، عجم و چوکات این گنجینه برای ثبت و ضبط آثار تمام شاعران افغان، ایجاد و تدارک شده است.

۳) تذکره: با داشتن بیشتر از پانزده هزار نام و با داشتن امکان افزایش نامحدود، بخش تذکره برای ثبت و ضبط سوانح و شرح حال افغانان تخصیص یافته است.

۴) فرھنگ خیال:  با تقدیم بیشتر از هفت صد راگ، فرهنگ خیال، هدف جمع‌آوری کلیه راگ‌ها و چگونگی آن‌‌ها را دنبال‌‌ می‌کند.

۵) فرهنگ نینواز: با حفظ بیشتر از دو هزار و پنجصد پارچه آهنگ افغانی؛ فرهنگ نینواز قصد جمع‌آوری تمام آهنگ‌‌‌های افغانی، منجمله معلومات تخنیکی، موسیقیائی، تاریخی و هنری آن‌‌ها را دارد.

۶) کتابخانهٔ دیجیتل: با داشتن بیشتر از سی هزار کتاب در قالب (PDF)، به زبان‌‌های مختلف و در موارد گوناگون، در دسترس همگان قرار دارد.

۷) تصویر: با ذخیرهٔ بیشتر از سی هزار تصویر، دانشنامه افغان، هدف جمع‌آوری و ثبت تصاویر مرتبط به افغانان و افغانستان را دنبال‌‌ می‌کند.

۸) ویدیو: با رجوع به بیشتر از ۲۸۰۰ رابط، دانشنامه افغان، هدف گسترش و ثبت کلیپ‌‌های ویدیوئی مرتبط به افغانان و افغانستان را دارد.

۹) دستور زبان: این بخش برای گسترش موضوع زبان و قواعد آن تخصیص یافته است.

۱۰) افغانستان در گذرگاهٔ تاریخ: دانشنامه افغان در قالب این برنامه، هدف ثبت و ضبظ تاریخ افغانستان را به ترتیب تسلسل زمانی دارد.

۱۱) میراث فرهنگی: این بخش برای ثبت و ضبظ تمام آثار باستانی، تخصیص یافته است.

موفقیت و سرفرازی برای جناب سیف فضل شخصیت فعال، مبتکر و خدمت‌گذار جامعه افغان مونترال خواهانیم.

حبیب عثمان

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

مجله هفته 602

مجله هفته شماره ۶۰۲

درخواست گروهی از جوانان ثروتمند کانادایی: بر میراث و ثروت من مالیات ببندید | آیا پیش از نابودی به تعادل می‌رسیم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *