قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / فارغ‌التحصیلان افغان‌تبار، مدارک دانشگاهی و زندگی حرفه‌ای
دانشجوهای افغان در ایران

فارغ‌التحصیلان افغان‌تبار، مدارک دانشگاهی و زندگی حرفه‌ای

نویده احمدی|

جامعه مهاجر افغان در دل خود دانشجویان فارغ‌التحصیل بسیاری دارد. این دانشجویان از زمان ورود به دبستان تا پایان تحصیل و حتی بعد از پایان دوره دانشگاه با چالش‌های مختلفی دست و پنجه نرم می‌کنند که تنها به دلیل جایگاه آنها به عنوان مهاجر است. این قشر تحصیل‌کرده مطابق قوانین موجود در ایران حق کارکردن در ارگان‌های دولتی و رسمی ایران را ندارد. همچنین اگر بخواهند در شرکت‌های خصوصی فعالیت کنند از دستمزد پایینتری برخوردار هستند. این گروه معمولا از خانواده‌های کم بضاعت هستند و به امید آینده‌ای بهتر از دروازه‌های دانشگاه گذشته‌اند و از هفت خان رستمی که سیستم برسر راهشان قرار داده عبور کرده‌اند و حالا حاصل تمام دویدن‌های آنها بلاتکلیفی است. رفتن به افغانستان در فضای ناامن و یا ماندن در ایران و قاب کردن مدرک‌هایشان به دیوار.‌‌ از خان‌هایی که برسر راه این دانشجویان قرار دارد، محدویت در انتخاب رشته‌ی دبیرستان، محدود بودن در رشته‌های کنکور، محدودیت در شهرهای تحصیلی، رفتن به افغانستان و گرفتن پاسپورت دانشجویی،‌‌ نداشتن حق کار بعد از پایان تحصیل دانشگاهی و مشکلات تمدید پاسپورت را می‌توانیم نام ببریم.

دوستانم که ایرانی هستند و با مدرک خود کار می‌کنند حقوق بیشتری دارند اما‌‌ میزان درآمد من خیلی پایین‌تر از آنها است. من‌ نمی‌دانم چرا در کشوری که به دنیا آمده‌ام و فرزند این خاک هستم این همه تبعیض وجود دارد

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

دانشجوهای افغان در ایران

قاسم تاجیک در رشته عمران تحصیل کرده است و حالا مشغول کار در زمینه برق کاری است. او از اینکه‌ نمی‌تواند در رشته خود کار کند بسیار گله‌مند است و می‌گوید: «تعداد فارغ‌التحصیل دانشجویان افغان در ایران بسیار زیاد است. دانشجویان در رشته‌های مختلف تحصیل کرده و فارغ‌التحصیل شدند. این موضوع جای خوشحالی دارد که مهاجرین رشد علمی زیادی دارند اما چیزی که خیلی دشوار است موضوع اشتغال این دانشجویان است. مطابق قانون فرزندان مهاجران افغان نمی توانند بعد از پایان تحصیلات در بسیاری از سطوح مشغول به کار شوند. از میان این دانشجویان فارغ‌التحصیل، کسانی هستند که به ندرت در رشته خود کار می‌کنند. مثلا‌‌ بعضی دوستان من که در رشته‌های پزشکی درس خواندند. در جاهای خصوصی مشغول به کار هستند اما حقوق کم‌تری نسبت به یک شهروند ایرانی می‌گیرند و بیمه‌ نمی‌شوند. من در رشته مهندسی عمران درس خواندم ولی حالا کارم برق‌کشی است. کاری که نیاز به تجربه دارد و تخصص من به کارم کمکی نمی‌کند. دوستانم که ایرانی هستند و با مدرک خود کار می‌کنند حقوق بیشتری دارند اما‌‌ میزان درآمد من خیلی پایین‌تر از آنها است. من‌ نمی‌دانم چرا در کشوری که به دنیا آمده‌ام و فرزند این خاک هستم این همه تبعیض وجود دارد.»

Aviron
Aviron

 

بیشتر بخوانید:

دانشجوهای افغانی در ایران

دانشجویان و فارغ التحصیلان فرزندان مهاجران افغان و عملا نسل سوم از مهاجران هستند. اکثر مشکلات آنها که خود را ایرانی می‌دانند به معضل عدم اعطای تابیعیت بازمی‌گردد. اگر این تبعیض رفع شود بسیاری از سختی‌های  مهاجران افغان حل می‌شوند. سمیرا عظیمی از فارغ‌التحصیل رشته مامایی است او می‌گوید:‌ «در تمام اقوام ما من تنها دختری هستم که توانستم به دانشگاه بروم. پدر و مادرم کار می‌کردند و خودم هم تاجایی که می‌توانستم کار می‌کردم تا مخارج تحصیلم فراهم شود. دوران دانشگاه را به سختی پشت سر می‌گذاشتم و به آینده امید داشتم. در رشته مامایی درس خواندم. متاسفانه به دانشجویان خارجی نظام پزشکی شماره نظام نمی‌دهند و برای کار کردن نیاز به شماره نظام پزشکی داریم. این برای همه دانشجویان پزشکی صدق می‌کند. از همان ابتدا می‌دانستم که مهاجران حق کار کردن در ایران را ندارند و به امید کار کردن در افغانستان به سراغ مامایی رفتم. اما حالا شرایط افغانستان ناامن است و هر روز بدتر می‌شود. من نمی‌توانم که این ریسک را انجام دهم و با توجه به کم ارزش بودن پول افغانستان نسبت به ریال هزینه رفتن و ساکن شدم در افغانستان برایم پرهزینه است. مدتی در درمانگاه بخش تزریقات کار می‌کردم و متاسفانه به دلیل این که بیمه‌ نمی‌شدم از کار اخراجم کردند. حالا بی‌کار هستم و دیگر انگیزه‌ای برای کار کردن ندارم. »

مدتی در درمانگاه بخش تزریقات کار می‌کردم و متاسفانه به دلیل این که بیمه‌ نمی‌شدم از کار اخراجم کردند. حالا بی‌کار هستم

دانشجوهای افغان در ایران

با توجه به این که بسیاری از فارغ‌التحصیلان مهاجر بیکار‌‌ هستند و یا در مشاغل دیگر فعالیت می‌کنند امید به تحصیل در قشر مهاجر رو به پایین است. دانش آموزان افغان به مهارت‌آموزی روی خوشی نسبت به دانشگاه نشان می‌دهند. آمنه سروری متعقد است که اموختن مهارت بهتر از تحصیل در دانشگاه است و به‌‌ مهاجران توصیه می‌کند که به جای دانشگاه در رشته‌ای پردرآمد تجربه کسب کنند او می‌گوید: «من لیسانس روانشناسی دارم و با مدرک لیسانس حتی به فارغ التحصیلان ایرانی هم کار‌ نمی‌دهند و کارکردن در رشته من ربطی به مهاجر بودن و یا غیر مهاجر بودن ندارد. اما این که خیلی از دوستانم در رشته‌های دیگر درس خواندند اما به دلیل این که افغان هستند اجاره کار کردن ندارند. متاسفانه دانشجویان افغان بلاتکلیف هستند و‌ نمی‌دانند که چه کار کنند. این درست است که افغانستان نیاز به متخصص دارد ولی شرایط افغانستان واقعا نا امن است و ریسک بالایی برای زندگی کردن وجود دارد. امید به درس خواندن نسل دانش اموزان افغان در دانشگاه بسیار پایین آمده است و من دارم می‌بینم که کسانی که دبیرستان را تمام می‌کنند به جای درس خواندن در دانشگاه به دنبال کارهای حرفه ای می‌روند. در اقوم مان دخترهایی داریم که به سراغ خیاطی و کار ارایشگری می‌روند تا به درآمدزایی برسند. من به هرکسی حتی دوستان ایرانیم توصیه می‌کنم که به جای وقت گذاشتن در دانشگاه به سراغ مهارتی بروند.»

دانشجوهای افغان در ایران

سارا متولد ایران است و فارغ‌التحصیل رشته مترجمی زبان است‌‌ و در حال حاضر کار فیلم سازی را به صورت تجربی آغاز کرده است. او می‌گوید: «معضل بیکاری فارغ‌التحصیلان مرتبط به جامعه مهاجر نیست بلکه دانش‌جویان ایرانی زیادی داریم که بیکار هستند و یا در حرفه‌ای غیر از رشته ‌ی خود فعالیت می‌کنند. اما آنچه که بارز است تبعیض سیتماتیک است که از طرف قانون ایران وجود دارد. من مشکلی با کار کردن در رشته خودم نداشتم و از زمان دانشجویی از شرکتی کار ترجمه می‌گرفتم. در بحث کارکردن اصل ارتباط و پارتی داشتن است. وقتی ارتباط داشتی باشی یعنی همه چیز داری. من هم برای کارکردن هم آشنا داشتم. متاسفانه دانشجویان افغان با سختی به دانشگاه می‌روند ولی در آخر با خلاء روبه رو می‌شوند، این ضربه‌ی روانی را به قشر جوان مهاجر وارد می‌کند.»

این درست است که افغانستان نیاز به متخصص دارد ولی شرایط افغانستان واقعا نا امن است و ریسک بالایی برای زندگی کردن وجود دارد.

مدرک دانشگاهی برای دانشجویان افغان نشان پیروزی است چرا تا رسیدن به پایان تحصیلات دانشگاهی از سدهای زیادی عبور می‌کنند و این مسیرها این تصور در آنها به وجود می‌آورد که به موفقیت بزرگی دست پیدا کرده‌اند در حالی که دانشجویان ایرانی درکی از این مسیرها ندارند. آنچه که در پایان این سفر سوزناک است رسیدن به نقطه صفر است. فیروزه احمدی فارغ‌التحصیل مهندس برق از دانشگاه تهران است از نظر او مهاجران تحصیل کرده فرقی با مهاجران دیگر ندارند چون هر دو در یک نقطه هستند. او تحصیل در دانشگاه را برای افرادی توصیه می‌کند که قصد رفتن از ایران را دارند. این فارغ‌التحصیل مهاجر افغان می‌گوید: «کیفت تحصیل در دانشگاه‌های ایران پایین است و افراد غیر از دانشگاه رفتن هم می‌توانند در جامعه و با مطالعه رشد فکری داشته باشند. به نظر من جوانان مهاجری که درس نخواندند خیلی راحت‌تر از جوانانی هستند که با کلی مشقت دانشگاه را به پایان رسانده‌اند چون به نقطه پوچ نرسیده‌اند و بین افغانستان و ایران بلاتکلیف نیستند. مهاجرین افغان بعد از چهل سال شهروند ایران محسوب‌ نمی‌شوند و درس خواندن در چنین سیستمی یعنی هدر دادن زمان. جامعه ایران با دید منفی و ترحم‌‌ نسبت به قشر مهاجر می‌نگرد. با وجود این که در این سال‌های دراز جوانان مهاجر رشد زیادی کرده‌اند اما قوانین موجود تلاش می‌کند که مهاجران را در سطوح پایین نگه دارند و یعنی باز نقطه صفر. من درحال آموختن زبان آلمانی هستم و تلاش دارم که بتوانم از ایران بروم تا بلکه نتیجه زحمات خود را به دست آورم.»

نویسنده: هفته

هفته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *