قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / جامعه / یکی از درس‌هایی که باید از بحران کووید19 یاد بگیریم
کشاورزی بعد از کرونا

یکی از درس‌هایی که باید از بحران کووید19 یاد بگیریم

بحران همه‌گیری کووید19 پدیده جهانی‌سازی را که طی سال‌های گذشته با هیاهوی رسانه‌ای زیاد در جهان رواج پیداکرده و توسعه‌یافته است، آشکارا زیر سؤال برد و تردیدهای زیادی را درباره ضرورت، اهمیت و کارایی این پدیده برانگیخت و این سؤال را به‌طورجدی برای بسیاری مطرح کرد که آیا پس از دوره‌ای که تحت تأثیر جهانی‌سازی مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی زیادی به خارج از مرزها منتقل شد، اکنون زمان آن نرسیده است که به بومی‌سازی مجدد اقتصاد بیندیشیم؟

کم نیستند افرادی که در بحران شیوع ویروس کرونا که اقتصاد جهان را طی دو ماه اخیر آشکارا فلج کرد، آثار و پیامدهای جهانی‌سازی را می‌بینند. طی این مدت کوتاه یک ویروس بسیار کوچک نامرئی توانست اقتصاد جهان را به شکلی بی‌سابقه فلج کند. آیا بحران بهداشتی ناشی از شیوع کووید19 درنهایت خواهد توانست در ارکان اقتصادی کنونی جهان تغییرات و دگرگونی‌هایی عمیق و ساختاری ایجاد کند؟ در شرایطی که جامعه بشری و زیستگاهش یعنی کره خاکی با تغییرات اقلیمی ویران‌کننده روبرو است، آیا بومی‌سازی مجدد اقتصاد امری امکان‌پذیر است؟

Aviron
Aviron

 

فرانسوا دولورم François Delorme اقتصاددان و استاد علوم دانشگاه شربروک در گفت‌وگو با رادیو کانادا دیدگاه‌های خود را دراین‌باره تشریح کرده است.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

فرانسوا دولورم اقتصاددان و مدرس دانشگاه علوم اقتصادی دانشگاه شربروک معتقد است که بحران کووید19 پیش از هر چیز نقطه‌ضعف‌ها و آسیب‌پذیری‌های ما را نمایان ساخت و بر این افسانه که برون‌سپاری فعالیت‌های اقتصادی که در دهه‌های اخیر به اجرا گذاشته شده است می‌تواند به رشد اقتصادی و توسعه کشورها کمک کند، خط بطلان کشید.

بحران کووید19 عکس این مسئله را بر همه نمایان ساخت. به‌عبارت‌دیگر این بحران نشان داد که تا چه اندازه ما در تأمین نیازهای خود مشکل داریم و تا چه حد به محصولات و تولیدات خارجی وابسته هستیم. در اینجا می‌توانیم از دوره ماقبل کرونا و دوره پساکرونا صحبت کنیم. من فکر می‌کنم که با مشاهده این وضعیت، مردم نسبت به گذشته اقبال و رغبت بیشتری به تغییرات نشان خواهند داد چراکه همه ملت‌ها وابستگی اقتصادهای ملی کشورهایشان را کاملاً لمس کردند و به نظرم اکنون مایل هستند که از شدت این وابستگی کاسته شود.

 فرانسوا دولورم François Delorme کارشناس اقتصادی و استاد علوم دانشگاه شربروک بر این باور است که بحران کووید19 که فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی در جهان را فلج کرده است، فرصتی است برای دمیدن نفسی تازه به ریه‌های اقتصاد بومی و منطقه‌ای.

فرانسوا دولورم معتقد است که با توجه به ابعاد و پیامدهای بحران کووید19، دولت فدرال کانادا باید برای بومی‌سازی مجدد اقتصاد و تقویت استحکام آن در برابر شوک‌ها و بحران‌های احتمالی آینده، نقشی محوری ایفا کند. درواقع از دیدگاه این کارشناس اقتصادی، بحران کووید19 فرصتی است برای اتخاذ بسیاری از تصمیمات متهورانه و انجام بسیاری از اقدامات دشوار که یکی از آنها می‌تواند احیای دولت رفاه باشد.

دولورم در توضیح چرایی این موضوع می‌گوید: انگیزه مصرف‌کنندگان چیست؟ به‌طورکلی انگیزه و هدف آنها این است که برای تأمین نیازهای روزمره خود تا حد ممکن پول کمتری بپردازند بنابراین نمی‌توان از آنها انتظار داشت که خودشان به این مسئله یعنی بومی‌سازی مجدد اقتصاد فکر کنند؛ اما هدف و انگیزه اصلی شرکت‌ها کدام است؟ قطعاً آنها قبل از آنکه به فکر جامعه باشند به فکر کسب منفعت برای خودشان هستند. در این شرایط چه کسی باید به جمع و جامعه بیندیشد؟ مسلماً دولت. بحران کووید19 به ما نشان داد که دولت باید قبل از هر امری به فکر منفعت عمومی باشد.

توصیه آقای فرانسوا دولورم برای تقویت روند بومی‌سازی مجدد اقتصاد این است که دولت در حمایت از شرکت‌های محلی فعال در بخش‌های مختلف اقتصاد به‌ویژه کشاورزی وارد عمل شود. کمک‌های مالی مستقیم، اعتبارات مالی و تشویق‌های مالیاتی، تلطیف قوانین و مقررات برای کسب‌وکارهای کوچک ازجمله تدابیری است که دولت می‌تواند اتخاذ کند. پیشنهاد دیگر دولورم این است که دولت برخی قواعد و مقررات ساختاری بازار را به‌گونه‌ای اصلاح کند که شرکت‌های تولیدی کوچک در برابر شرکت‌های عظیم توزیع‌کننده که محصولات و کالاهای موردنیاز شهروندان را به‌سرعت از بازارهای خارجی تهیه و باقیمت پائین تر به بازار عرضه می‌کنند، متضرر نشوند.

فرانسوا دولورم
فرانسوا دولورم François Delorme کارشناس اقتصادی و استاد علوم دانشگاه شربروک بر این باور است که بحران کووید19 که فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی در جهان را فلج کرده است، فرصتی است برای دمیدن نفسی تازه به ریه‌های اقتصاد بومی و منطقه‌ای.

این کارشناس اقتصادی افزود: ایده اصلی این است که به بافت بومی اقتصاد هوای تازه برسانیم. شاید انتقال کسب‌وکارها و مشاغل به خارج از مرزها در ارتقای کارایی اقتصاد مؤثر باشد و برعکس، بومی‌سازی با کارایی کامل اقتصاد همخوانی نداشته باشد. درست است که اگر کارایی کمتر باشد در بحث اقتصاد به معنای افزایش هزینه‌ها خواهد بود اما آیا در عرصه اقتصادی ایجاد تنوع منطقه‌ای دستاوردهای غیراقتصادی به ارمغان نمی‌آورد؟ به عقیده من چرا. من اساساً معتقدم که بومی‌سازی اقتصاد با اصول و معیارهایی مطابقت می‌کند که فراتر از کارایی اقتصادی هستند و ازنظر من این مسئله بسیار حائز اهمیت است.

دولورم ابراز امیدواری کرد که بحران وخیم کووید19 که بدون استثنا زندگی همه را تحت تأثیر قرار داده است، درس‌های خوبی برای همه ما به همراه داشته باشد. این کارشناس تصریح کرد: می‌گویند در همه بحران‌ها فرصت‌هایی نهفته است که باید به آنها چنگ زد اما همیشه این فرصت‌ها مغتنم شمرده نمی‌شود. من فکر می‌کنم که ما می‌توانیم از بحران کووید19 درس‌های خوبی بگیریم و معتقدم که حتی اگر بتوانیم برخی از آنها را به کار ببندیم چه در عرصه اقتصادی و چه در عرصه زیست‌محیطی یک گام روبه‌جلو برداشته‌ایم.

ژک نانتل: ایده جهانی‌سازی بر پایه نظریه اقتصادی امتیازات رقابتی استوار شده است که بر مبنای آن یک کشور اقتصاد خود را بر اصل تولید بهتر با هزینه‌های کمتر استوار می‌کند و در تبادلات تجاری خود بر آن است تا آنچه را که دیگر کشورها به روشی بهتر و با هزینه‌ای کمتر تولید می‌کنند، به دست آورد.

ژک نانتل Jacques Nantel استاد برجسته مدرسه مطالعات عالی تجاری مونترال HEC که درزمینهٔ رفتار مصرف‌کنندگان تحقیقات خوبی انجام داده است، می‌گوید بومی‌سازی اقتصاد درواقع نقطه مقابل گرایش عمیقی است که اواخر سال‌های 1950 در جهان پدیدار شد: جهانی‌سازی. ایده جهانی‌سازی بر پایه نظریه اقتصادی امتیازات رقابتی استوار شده است که بر مبنای آن یک کشور اقتصاد خود را بر اصل تولید بهتر با هزینه‌های کمتر استوار می‌کند و در تبادلات تجاری خود بر آن است تا آنچه را که دیگر کشورها به روشی بهتر و با هزینه‌ای کمتر تولید می‌کنند، به دست آورد.

ژک نانتل می‌گوید: من معتقدم اولین و مهم‌ترین چیزی که می‌تواند بومی‌سازی اقتصاد را تسهیل کند، اراده دولت‌ها در ایمن‌سازی زنجیره‌های تأمین است. در بحران کووید19 به‌خوبی دیدیم که تا چه اندازه در تأمین نیازهای پایه خود مثل مواد غذایی، محصولات بهداشتی و دارویی و کالاهای بیمارستانی آسیب‌پذیر هستیم.

نانتل تصریح می‌کند: از میان همه بخش‌ها و صنایع، صنعت مواد غذایی است که بیشترین دگرگونی را در جهت بومی‌سازی تجربه خواهد کرد و من معتقدم که این روند همین حالا شروع شده است؛ اما مسئله این است که آیا مصرف‌کنندگان حاضر خواهند شد بابت محصولات غذایی داخلی پول بیشتری بپردازند. متأسفانه من فکر می‌کنم که این‌طور نیست. وقتی پای احساس در میان باشد همه ما چنین چیزی را آرزو می‌کنیم اما ازنظر مصرف‌کنندگان هر محصولی که گران‌تر فروخته می‌شود الزاماً باید در مقایسه با نمونه ارزان‌ترش ازنظر کیفیت و مرغوبیت دست‌کم یک امتیاز داشته باشد یا اینکه اگر دو محصول کیفیت مشابهی دارند، باید قیمت مشابهی هم داشته باشند.

ژک نانتل
ژک نانتل Jacques Nantel استاد برجسته مدرسه مطالعات عالی تجاری مونترال HEC که درزمینهٔ رفتار مصرف‌کنندگان تحقیقات خوبی انجام داده است.

نانتل معتقد است که در صنعت مواد غذایی داشتن محصولات باقیمت‌های مشابه و قابل قیاس امکان‌پذیر است چراکه کبک و دیگر استان‌های کانادا درزمینهٔ تولید محصولات غذایی مرغوب تجربه خوبی دارند.

تولید بومی برای محیط‌زیست نیز می‌تواند آثار مثبتی به همراه داشته باشد چراکه تولیدکننده داخلی برای تولید کالای خود مطابق با معیارهای زیست‌محیطی کشور دقت و دغدغه بیشتری به خرج خواهد داد و در بحث حمل‌ونقل نیز با حذف یا کاهش فاصله کارخانه تا بازار، از آلودگی محیط‌زیست جلوگیری خواهد شد.

بیشتر بخوانید:

البته به گفته نانتل این یک استدلال محوری نیست و همین حالا نیز نقشی فرعی ایفا می‌کند. قطعاً در ماه‌ها و سال‌های آینده نیز که با افزایش شدت رکود، مصرف‌کنندگان در تأمین نیازهای خود با مشکلات بیشتری روبرو شدند، از اهمیت این استدلال کاسته خواهد شد و اگر از مصرف‌کنندگان بخواهیم که در خرید نیازهای روزانه خود به دلایل ملی‌گرایانه، میهن‌پرستانه یا زیست‌محیطی پول بیشتری بپردازند، قطعاً با استقبال آنها روبرو نخواهیم شد.

نانتل درعین‌حال بر این عقیده است که بحران کووید19 می‌تواند به تغییر ذهنیت مصرف‌کنندگان منجر شود اما شرط تحقق این امر آن است که کالای تولیدی هم بومی و هم مرغوب باشد. شرایط باید به‌گونه‌ای باشد که بتوان محصولات باکیفیت باقیمت‌های قابل‌قبول به مصرف‌کننده ارائه کرد. ابزار و امکان این کار وجود دارد و درباره خیلی از محصولات غذایی می‌توان مثل کاهو یا گوجه‌فرنگی عمل کرد و حتی از این هم عملکرد بهتری داشت اما اینکه از مصرف‌کننده بخواهیم محصول داخلی بخرد و پول بیشتری هم بپردازد، قطعاً چنین رویکردی راه به‌جایی نخواهد برد.

فورتیه می‌گوید: من فکر می‌کنم که شرایط تغییر خواهد کرد و رویکرد و رفتار فردی و سپس اجتماعی مردم دگرگون خواهد شد. در بحران کنونی که اعضای جامعه برای مقابله با مشکلات همه توان خود را به کار می‌گیرند و گوش شنواتری دارند

ژان- مارتن فورتیه، کشاورز کانادایی و قهرمان کشت و زرع گلخانه‌ای با رعایت تدابیر زیست‌محیطی

ژان-مارتن فورتیه مدیر تولید باغبانی علمی در مزرعه چهارفصل برای ترویج مدل کشاورزی بومی تلاش می‌کند.

فورتیه که به لطف تلاش‌های خود درزمینهٔ ایجاد روش‌های کشاورزی آلترناتیو شهرت یافته، به آینده خوش‌بین است و برای صنعت کشاورزی و محصولات غذایی آینده روشنی پیش‌بینی می‌کند. وی که دهه چهارم زندگی‌اش را پشت سر می‌گذارد، هدایت تولید باغبانی علمی در مزرعه چهارفصل را بر عهده دارد و دو کتاب هم تحت عنوان «باغبانی علمی» و «آینده را در مزارع جستجو کنیم»، نوشته است.

این کشاورز و نویسنده جوان که از ایده استقلال غذایی دفاع می‌کند، معتقد است که بحران کووید19 واقعاً به بومی‌سازی صنعت تولید محصولات غذایی کمک خواهد کرد.

ژان مارتن فورتیه
ژان- مارتن فورتیه، کشاورز کانادایی و قهرمان کشت و زرع گلخانه‌ای با رعایت تدابیر زیست‌محیطی

فورتیه می‌گوید: من فکر می‌کنم که شرایط تغییر خواهد کرد و رویکرد و رفتار فردی و سپس اجتماعی مردم دگرگون خواهد شد. در بحران کنونی که اعضای جامعه برای مقابله با مشکلات همه توان خود را به کار می‌گیرند و گوش شنواتری دارند، داشتن نخست‌وزیری که بر ضرورت خرید محصولات داخلی، ترغیب کشاورزان و ارتقای صنعت کشاورزی تأکید می‌کند، پیام دلگرم‌کننده‌ای است. من مطمئن هستم که مردم کبک به این مسئله اهمیت می‌دهند.

کشاورزی در دوران کرونافورتیه از این مسئله ابراز تأسف می‌کند که در حال حاضر بیش از چهل درصد محصولات کشاورزی مصرفی در استان کبک از خارج استان تأمین می‌شود و تولیدات مزارع بزرگ کبک به صادرات اختصاص‌یافته است. وی تأکید می‌کند که برای کاهش میزان وابستگی کبک به محصولات خارجی، مقامات باید در حمایت از کشاورزان تدابیر مؤثری اتخاذ کنند و به‌عنوان‌مثال فروش مستقیم را تسهیل یا تا حد ممکن واسطه‌ها را در بازار عرضه و توزیع محصولات کشاورزی حذف کنند.

شاید الآن بتوانیم هر زمان که اراده کنیم توت‌فرنگی‌هایی به شهروندان عرضه کنیم که آن‌طرف کره زمین تولیدشده‌اند، اما قطعاً این وضعیت پایدار نخواهد بود.

فورتیه تأکید می‌کند: برای ایجاد تغییرات لازم در دوره پساکرونا، لازم است که کشت و زرع گلخانه‌ای در استان کبک توسعه پیدا کند و من اطمینان دارم که این بحران و پیامدهای آن حرکت بزرگی را در مسیر این نوع تولید به راه خواهد انداخت.

وی از شرکت هیدروکبک (شرکت برق کبک) خواست همان‌گونه که با صنایع آلومینیوم همکاری کرده است، در راه‌اندازی و ارتقای این نوع کشاورزی نیز در استان مشارکت کند. فورتیه افزود با تعرفه‌های ترجیحی برق، کشاورزان منطقه می‌توانند سبزیجاتی تولید کنند که نیاز به گرمای زیاد ندارد و با همین روش فصل کشت دیگر محصولات را نیز طولانی‌تر کنند و به تولید طیف گسترده‌تری از محصولات کشاورزی خوراکی با این روش روی‌آورند. به گفته فورتیه نکته دلگرم‌کننده قضیه این است که سوفی بروشو رئیس هیدرو کبک با این ایده موافق است.

بنابراین در استان کبک داشتن توت‌فرنگی‌های بومی در ماه مه و سبزیجات در ماه دسامبر امری دور از ذهن و غیرممکن نیست اما مسئله‌ای که برای ژان-مارتین فورتیه بیشتر اهمیت دارد این است که مدل کشاورزی جدیدی که در این زمینه به اجرا گذاشته می‌شود یک معیار بسیار مهم را رعایت کند: فصلی بودن محصولات. چنین الگویی با چرخه طبیعت همخوانی بیشتری خواهد داشت.

ژان-مارتین فورتیه همچنین بر این واقعیت تأکید کرد که یک‌شبه نمی‌توان سیستم کشاورزی را تغییر داد اما بحران کووید19 فرصتی استثنایی به وجود آورده است که می‌توان با استفاده از آن به ایجاد این تغییرات مبادرت ورزید.

فورتیه تصریح کرد: حرف آخر اینکه، نباید فرصت‌هایی را که این بحران به‌رغم همه آثار منفی و خرابی‌های خود به وجود آورده است، هدر دهیم.

منبع: رادیو کانادا

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

خروج ایرکانادا از کبک

توقف پروازهای ضررده ایرکانادا به مناطق؛ کبک شرکت هوایی احداث می‌کند

ایرکانادا که دفتر مرکزی آن در مونترال قرار دارد، روز سه‌شنبه اعلام کرد به علت کاهش تقاضا، پروازهای خود را در ۳۰ خط منطقه‌ای از ساسکاچوان گرفته تا استان‌های آتلانتیک متوقف می‌کند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *