قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / تاریخچه مختصر قریه ده دانای چهاردهی
قریه ده دانای افغانستان

تاریخچه مختصر قریه ده دانای چهاردهی

نرگس هاشمی|

قریه ده دانا در محوطه جغرافیای چهاردهی زمین که قلب چهاردهی موقعیت داشته که اضافه‌تر از صدها سال قدامت تاریخی دارد. که نوشته سنگ‌های روی نشان سنگ‌های هدیره‌ها نمایانگر قدامت آن است. حدود اربعه قریه ده دانا قرار شرح زیر است:

شرقاً به دریای کابل، غرباً به سرک دارالامان، شمالاً به ده مرادخان و موسهی چهاردهی و جنوباً به چهارقلبه متصل است. قریه ده دانا دو بخش بوده که یکی ده قلندر و دیگری ده دانا است.

Aviron
Aviron

ده قلندر را بخاطر داشتن بزرگ مردان قلندران یا سخاوتمندان ده قلندر مسمی کرده بودند و ده دانا را بخاطر داشتن بزرگان، علما و مردان دانا و دانشمند بنام ده دانا می‌نامیدند.

در قریه ده دانا محله‌های ذیل موقعیت داشته و دارد:‌‌

محله آهنگران‌، مــحله ملاصاحبان ، محله نجار‌‌ها‌، محله قلندران‌، محله خواجه‌ها‌، محله ملک‌ها‌، محله سادات‌، محله قصابان‌ ،محله چوب فروشان و محله شیروان.

هفته را دنبال کنید در: اینستاگرام تلگرام

باشنده‌گان محله‌های فوق با داشتن اوصاف محله‌های خویش تا به حال کماکان به همان اوصاف زیست دارند و همچنان به لسان که صحبت می‌نمایند فارسی است و همه‌شان تاجیک هستند.

در قریه ده دانا از گذشته‌ها بدینسو علمای جید، صاحب‌منصبان، مامورین دولتی، کسبه‌کاران و دهاقین زیست داشته و دارند. اهل قریه در آزادی کشور عزیز ما افغانستان از استعمار انگلیس در جنگ‌های افغان و انگلیس سهم بارزی داشت در جنگ آزادی و استقلال‌طلبی در قلعه بالاحصار کابل جانبازانه جهاد کردند و استقلال وطن را به بهای خون‌شان بدست آوردند.

بزرگان قریه حکایت‌‌ می‌کردند که اهالی قریه آب و نان را در بانگی‌ها در جبهات جنگ برای مجاهدین‌‌ می‌رساندند و توزیع‌‌ می‌کردند بعد از کسب استقلال اهالی قریه ما زندگی عادی خود را مانند سایرین ملت ما پیش گرفته‌‌ چهاردهی کابل افتخار پذیرفتن آن عده از هموطنان ما که از تمام ولایات افغانستان نقل مکان نمودند داشته و مهد پرورش یکسان ناقلین بوده و است.

بیشتر بخوانید:

اولین مکتب رسمی دولتی‌‌ در منزل شخصی حاجی محمد وکیل منتخب چهاردهی زمین و قریه‌دار ده دانا در زمان سلطنت امیر حبیب‌اله خان تاسیس و به فعالیت آغاز نموده تا اولاد این خطه از سواد بهره‌مند و به وطن‌شان مصدر خدمت شوند. در پهلوی مکتب دولتی علوم دینی از جانب علمای جید این قریه چون ملا باز محمد خان و دیگر امامان مساجد و شخصیت‌های عالم و دانشمند تدریس‌‌ می‌گردیدند .

در ده دانا زمین‌های زارعتی بوده و پیداوار زراعتی ما زرع برنج، گندم، جواری، جو، ترکاری باب و باغداری رایج بود. کچالو را نواب جبار خان برادر امیر دوست محمدخان پادشاه آن زمان از انگلیس‌‌‌ها به کابل آورد و در قریه‌‌ زرع آن ترویج گردید بعداً از اثر کم‌آبی زرع برنج از بین رفته و مالداری ترویج شد. در پهلوی زراعت اهل کسبه نیز داشتند که کسبه‌کاران در بخش‌های آهنگری، نجاری، معماری، سنگ‌تراشی و قصابی مصروف کار بودند.

در قریه ده دانا هنر‌های رزمی مانند پهلوانی، شمشیربازی، نیزه بازی و چوب بازی نیز موجود بود که مشهورترین پهلوان بنام خلیفه محمد افضل در کوچه عارفان پرورش یافته بود که اضافه‌تر از 30 کشور مدال قهرمانی داشت.

جوانان قریه به اشتراک جوانان قریه‌های همجوار در اخیر زمستان در دامنه‌های کوه قروغ بالای سرجه به اسکی بازی با تخته‌های معمولی به ورزش پرداخته و در روز‌های نوروز میله قلبه‌کشی با خیرات‌‌‌ها در جوار زیارت بابای زنگی (ع) و دیگر جا‌‌‌ها برگزار می‌شد و جوانان در میدان‌های ورزشی مشغول ورزش و مسابقات‌‌ می‌بودند.

در قریه ده دانا چندین دستگاه آسیاب آبی برای رفع ضرورت اهالی و دیگر مناطق فعالیت‌‌ می‌کرد. در کوه چهلستون در کان سنگ سهم برای تراشیدن سنگ آسیاب، هاون‌‌‌ها و دستاز‌‌‌ها را هم موجود بود.

همچنین در محله ملاصاحبان یک دستگاه جواز تیل‌کشی فعالیت‌‌ می‌کرد که توسط حیوانات چرخانیده‌‌ می‌شد و همچنان یک فابریکه گوگردسازی در جوار سرک دارالامان و یک فابریکه تولید روغن و صابون‌سازی شریف تجار مقابل مکتب ابتدائیه چهلستون فعالیت‌‌ می‌کرد.

موجودیت زیارت‌های متبرک مشهور بابازنگی (ع)، بابا دولت میر، سید اکبر شاه دیوار سوار و جوره شهید ملقب به خواجه عارف و خواجه محب و مقبره بیگمان و خانمان واقع پیله وری دلالت به قدامت تاریخی و هویت قریه ده دانا دارد.

اهل کسبه در اعمار ارگ شاهی، قصر دارالامان، قصر تپه تاج بیک، قصر چهلستون، آرشیف ملی و موزیم ملی سهیم بوده که همیشه مورد توجهات و انعامات شاهان آنزمان قرار‌‌ می‌گرفتند.

بزرگان این قریه چنین داستان ده دانا را در فیسبوک اجماع چهاردهی بیان کرده‌اند:

یک حکایت واقعی که از نسل به نسل به گوش ما رسیده است که روزی صدها سال قبل سلطان از قریه عبور‌‌ می‌کرد از آب و هوای منطقه ما خوشش آمد و در اینجا اطراق نموده از همراهان پرسید که این قریه چه نام دارد؟

همراهانش گفتند که ده دانا، سلطان برای امتحان نمودن مردم قریه را خواسته و برایشان گفت که من گرسنه‌ام خوردنی برایم بیاورید که خودم، اسپ سواری‌ام و مرغ شکاری‌ام از آن صرف کنیم. بزرگان قریه برای سلطان خربوزه آوردند و گفتند که خربوزه را شما، پوست آنرا اسپ سواری‌تان و خسته آنرا مرغ شکاری‌تان بخورند پادشاه با تعجب به همراهان و بزرگان قریه نگریسته بعداً گفت که به یقین این قریه اسم با مسمایی دارد و سزاوار همین نام یعنی ده دانایان‌‌ می‌باشد.

اهل قریه از گذشته‌‌‌ها بدینسو به صداقت، جوانمردی و ایمان‌داری در سطح ولایت کابل و تمام افغانستان شهرت دارند. در زمان پادشاهی غازی امان‌الله خان اعمار سرک دارالامان الی چهلستون قریه را بدو بخش تقسیم نمود که باز هم هر بخش بنام ده دانا و تحت اداره یک ملک یا قریه دار بودند در همین زمان تعدادی از مسکونین تیبه یا نزدیکی تپه تاج بیگ را در قریه ما بخاطر اعمار قصردارالامان و قصر تپه تاج بیگ نقل مکان دادند.

 برای اولین بار خط ریل در سرک دارالامان در دوران زمامداری امیر امان‌الله خان غازی اعمار و فعالیت‌‌ می‌کرد که اهالی قریه ده دانا در رفت و آمد به شهر کابل از آن استفاده‌‌ می‌نمودند.

در دوران پادشاهی محمد ظاهر شاه یک مکتب ابتدائیه بنام ابتدائیه چهلستون در جوار سرک ده دانا اعمار افتتاح و به فعالیت آغاز کرد و سال‌های بعد مکتب نسوان ده دانا در قسمت جنوب سرک ده دانا اعمار و تاسیس گردید.

ده دانا در اداره شاروالی به ناحیه بیست وی کم و بعداً به ناحیه هفتم مسمی شد.

از نگاه امنیتی در منطقه حوزه هفتم پولیس جاگزین شد در همین موقع دوغ آباد، قلعه میرشکار و قلعه جعفر از ساحه ده دانا جدا و وکلای گذر جدید را انتخاب کردند. این زمان است که قریه ‌داری به وکیل گذر تغییر اسم کرد و ده دانای جدید هم وکیل گذر برایشان انتخاب نمودند.

منابع: صفحات اجتماعی و اجماع چهاردهی نشینان

نویسنده: هفته

هفته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *