قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / نئوفاشیسم پایان عصر نئولیبرالیسم را اعلام کرد | ترامپ در کاخ سفید تراژدی و مضحکه (18)
تراژدی و مضحکه

نئوفاشیسم پایان عصر نئولیبرالیسم را اعلام کرد | ترامپ در کاخ سفید تراژدی و مضحکه (18)

مترجم: علیرضا جباری (آذرنگ)

نویسنده: جان بلامی فاستر

کُرنِل وست اعلام کرد: «عصر نئولیبرالیسم در ایالات متحده با برخاستن صدای انفجار نئوفاشیستی به پایان رسید». نولیبرالیسم، خود پاسخ طبقۀ حاکم آمریکا به ژرفش رکود اقتصادی سرمایه‌داری، پس از خاتمۀ بیش از ربع قرن رفاه اقتصادی، از سال‌های پایانی دهۀ 1940 تا سال‌های آغازین دهۀ 1970 بود. اقتصاد ایالات متحده که در دورۀ ریاست جمهوری ریگان نیازمند محرک بود، نخست به افزایش هزینه‌‌های نظامی و کاهش مالیات روی آورد. اما به‌زودی، به گونه‌ای بنیانی‌تر، کاهش بلند مدت نرخ بهره (یا به اصطلاح خط گرینس‌پَن(1)) را در پیش گرفت که دوره‌ای از گسترش وسیع وام و بدهی و به‌قول پُل سوئیزی «فرآیند مالی سازی انباشت سرمایه» را در پی داشت. نتیجۀ این اقدام، رشد اقتصاد حبابی بود که تا دورۀ ریاست جمهوری کلینتون و جرج بوش دوام آورد و در سال‌های 2007–2009 به ناگهان پایان یافت. تریلیون‌ها دلار پول در کوشش برای نجات مؤسسه‌‌های مالی نکول کننده، و شرکت‌های غیر مالی با بدهی سنگین، به صندوق آن‌ها ریخته شد. بهبود وضع اقتصادی پس از این اقدام، همان طور که پیش از این گفته شد، با رشد کند یا رکود دیرپا مواجه بوده و دوره‌ای با «بحران بی پایان»(2) را پشت سرگذاشته است.

نئولیبرالیسم در همه جا مدافع خط مشی‌‌های ریاضتی، سفته‌بازی مالی، جهانی‌سازی، تشدید شکاف درآمد‌ها و باندبازی بوده، و وضعیتی را پدید آورده که مایکل یِیتس آن را «نابرابری بزرگ» نامیده است. مایکل جِیکوبز و ماریانا مازوکاتو نوشتند: «در سراسر کشور‌های پیشرفته، سهم کارگران از تولید ناخالص ملی (GDP)، از سال 1980 تا سال 2007، 9 درصد کاهش یافت…. در ایالات متحده، از سال 1975 تا سال 2016، 1 درصد بالایی جمعیت نزدیک به 47 درصد از افزایش درآمد کل را از آن خویش ساخت»، و نابرابری ثروت‌ها افزایشی سریع‌تر از این داشت. در سال 1963، ثروت خانواده‌‌های صدک(3) نود و نهم جمعیت در ایالات متحده، 6 برابر بیشتر از صاحبان ثروت در صدک پنجاهم جمعیت بود؛ در حالی‌که این نسبت در سال 2013 به 12 برابر رسید.

 همۀ این اوضاع با زوال سلطۀ ایالات متحده بر اقتصاد جهان، رشد امپریالیسم نو بر پایۀ انتقال جهانی کار (از راه بهره برداری از تفاوت دستمزد‌ها در شمال و جنوب جهان)، نقش متغیر تولید و سرمایه گذاری در شرایط انقلاب دیجیتالی، و هجوم‌های نولیبرالی به نیروی کار همراه شده است. این عوامل وضعیت کارگران در ایالات متحده را به تباهی شدید کشانده و هم‌زمان بهره‌کشی از آن را در جنوب جهان گسترش داده است. آن‌چه زمانی (در دوران شکوفایی سلطه و بهروزی ایالات متحده) به گونه‌ای اغراق آمیز «قرارداد اجتماعی» بین کار و سرمایه به حساب می‌آمد، اکنون به طور کامل دچار فروپاشی شده است. همراه با آن، آن‌چه زمانی «اشرافیت کارگری» نام داشت و اقلیتی از کارگران کمابیش ممتاز را دربرمی‌گرفت که به‌گونه‌ای گسترده در اتحادیه‌‌های کارگری کشور‌های پیشرفتۀ سرمایه‌داری متمرکز شده بود و به‌طور غیرمستقیم از سلطۀ بی‌رقیب امپریالیستی ایالات متحده و جذب سود از جنوب جهان بهره‌مند بود، از میان رفته است. اکنون سرمایه‌داری مالی-انحصاری، آزادانه تولید را از شمال جهان به جنوب آن انتقال داده است. و این در زمانی رخ می‌دهد که عصری نو برای امپریالیسم به‌شمار می‌رود و ویژگی آن، مبارزۀ کارگران فرودست در سراسر اقتصاد جهانی است.

مبارزۀ سوسیال دمکراتیک برنی ساندرز در انتخابات سال 2016 نشان داد که توان بالقوۀ توده‌‌های مردم در شرایطی این‌چنین غلیان می‌کند، و این موضوع، مایۀ اصلی هراس طبقۀ حاکم است. اما سردم‌داران حزب دمکرات مبارزۀ انتخاباتی شگفت انگیز ساندرز را که نمایش‌گر روی‌کردی بی‌تردید راهبر به پیروزی، از راه نزدیکی بسیارگسترده به طبقۀ کارگر بود، متوقف ساختند. این سردم‌داران حزبی، از مدت‌ها پیش از این، نظام هیأت عالی حزب دمکرات(4) و ساختار نظارت از طریق «کمیتۀ دمکراتیک ملی» را آشکارا با هدف جلوگیری از به قدرت رسیدن لیبرال دمکرات‌ها یا سوسیال دمکرات‌‌های چپ در حزب پدید آورده‌اند. بدین سان، راه برای ترامپ باز ماند. در وضعیتی این‌چنین، تردیدی در بارۀ سرچشمۀ موفقیت ترامپ وجود ندارد. او رأی درخشان 77 درصدی کسانی را جلب کرد که می‌گفتند وضعیت مالی‌شان از دورۀ چهار سالۀ پیشین بدتر شده است.

کمتر کسی این تغییرات اقتصادی فراگیر را بهتر از بَنِن (دارندۀ اندیشه‌‌های راهبردی نهفته در ورای مبارزۀ انتخاباتی ترامپ) می‌شناخت. او پیش از اینکه به ‌هالی‌وود برود و فیلم‌های سیاسی جناح راست افراطی را بسازد؛ روح زمان را دریابد و سرانجام برِیت بارت را اشغال کند، در جایگاه بانکدار سرمایه‌گذار در وال استریت کارکرده بود. بَنِن در شرایطی که محافل نولیبرال، از واقع‌بینی بی‌بهره بودند گفت: «من گمان نمی‌کنم تردیدی در این موضوع وجود داشته باشد که جهان مرحله‌ای بحرانی را آغاز می‌کند که نمی‌تواند از آن بپرهیزد». هم او با هجوم بر لیبرال‌ها گفت: چپ‌گرایان باورمند به جهانی شدن، «طبقۀ کارگر آمریکا را به تباهی کشاندند…. مسئلۀ امروز آن‌است که آمریکاییان نمی‌خواهند بیش از این به نکبت کشانده شوند.

سخنان ترامپ دربارۀ موضوع «سلاخی» اقتصاد ایالات متحده، در سخنرانی مراسم تحلیف ریاست جمهوری (که بَنِن و استفن میلر -همکارش در برِیت بارت که هم اکنون رایزن ویژۀ ترامپ است- آن را نوشته بودند)، ادعا‌های او دربارۀ اینکه ایالات متحده می‌بایست نفت عراق را به عنوان بهای سرنگونی صدام حسین دریافت می‌کرد؛ و «اغراق‌گویی‌‌های صادقانه»ی او، به‌گمان خودش، در بارۀ آمار‌های کارگری (که او مدعی شد آهنگ بیکاری در سال 2016، 35 درصد یا بیشتر از آن، بوده است)، همه جزئی از همین راه‌برد بود. این راه‌برد همچنین حملۀ او به نامنصفانه بودن شرایط کسب و کار (که آن را از مجموعۀ راه‌برد‌ها و برنامه‌‌های چپ‌گرایان برگرفته است)، تأکید او بر حمایت از امنیت اجتماعی، طرح او برای کاستن از قیمت دارو‌های نسخه‌ای از راه فراخواندن دست اندرکاران به رقابت، و قول تریلیون دلاری او دربارۀ صرف هزینه‌‌های زیربنایی را دربرمی‌گرفت. همۀ این اقدام‌ها به منظور جلب حمایت مزدبگیرانی طراحی شده بود که دمکرات‌ها به حال خود ر‌هایشان کرده بودند.

توضیحات:

  1. مدیر عامل وقت بانک فدرال رزرو ایالات متحد.
  2. اشاره به کتابی به‌همین نام، نوشتۀ جان بلامی فاستر و رابرت مک چسنی، ترجمۀ خسرو کلانتری.
  3. برای دقت بیشتر، به‌جای «دهک»، از «صدک» استفاده شده است.
  4. Superdeligate مجمعی از نخبگان حزب دمکرات که اعضای آن، کاندیدای ریاست جمهوری از حزب دمکرات را تعیین می‌کنند.

صفحه قبل

صفحه بعد

علیرضا جباری

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

صنعت آلومینیوم آمریکا

ترامپ برای کانادا و کبک محدودیت اقتصادی جدید اعلام کرد

ترودو در پیام توئیتری خود تاکید کرد: «در پاسخ به تعرفه‌های آمریکا که ترامپ به آن اشاره کرده است، کانادا نیز تدابیر تنبیهی مشابهی به اجرا خواهد گذاشت. ما همواره از حقوق کارگران صنعت آلومینیوم خود دفاع خواهیم کرد همان گونه که سال ۲۰۱۸ این کار را کردیم.»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *