قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / هر روزتان نوروز؛ نوروزتان پیروز
نوروز در افغانستان

هر روزتان نوروز؛ نوروزتان پیروز

نرگس هاشمی |

نوروز است که پیام‌آور مهر و محبت و دوستی است و ما را وا می‌دارد تا دوست داشتن را بیاد آوریم و با دو کلمه زیبای (نوروزت مبارک) به همدیگر لبخند بدهیم.

نوروز جشنی است که از شمال چین گرفته تا مناطق کردنشین ترکیه و سوریه آن را گرامی می‌دارند و همه ساله از آن تجلیل می‌نمایند. نوروز نه تنها در افغانستان، ایران و تاجیکستان، بلکه در بسیاری ازکشورهای آسیای میانه و درغرب، بین آذری‌ها، کردها، ترک‌ها و قفقازی‌ها گرامی پنداشته می‌شود. در آذربایجان، عید نوروز و چهارشنبه‌سوری بیشتر ازجاهای دیگر اهمیت دارد. نوروز را در سمرقند باستان و بخارا و حومه آنها باشور و شوق جشن می‌گیرند و در پاکستان بگونه غیررسمی بعنوان «جشن بهاران» ازسوی برخی از اقلیت‌های ملی برگزار می‌شود.

در بین افغان‌ها و به خصوص در افغانستان؛ خانه‌تکانی، گردگیری در و دیوار، نو کردن اسباب خانه، پوشیدن لباس‌های نو، آماده کردن هفت‌سین، شیرینی‌ها و کلچه‌های نوروزی، سمنک و سبزی‌ها و برپا کردن میله‌ها و آیین‌های گوناگون درآستانه نوروز و روزهای بعد آن درمیان مردم فراگیر و معمول است و دارای ریشه کهن و پربار سنن تاریخی ماست.

Aviron
Aviron

 

نوروز در افغانستان از گذشته‌های دیرین بدینسو بعنوان یک جشن بزرگ مردمی که سیمای ملی و اسلامی دارد، بگونه رسمی برگزار می‌شود. بررغم اینکه در دوران‌های معین، تلاش‌های زیادی از سوی برخی از حکام فرهنگ‌ستیز کوشش بعمل آمد تا از شهرت، وسعت، اهمیت و هویت نوروز کاسته شود ،اما موفق نگردیدند بلکه به غنامندی آن افزوده شد.عید افغان

بارها، تلاش‌هایی صورت گرفت تا جشن نوروز به نام‌های دیگر از جمله: روزدهقان، روز نهالشانی و غیره تغییر نام و تبدیل ماهیت بدهد، اما مردم آگاهانه مقاومت کردند و آنرا «نوروز» گفتند. همه می‌دانند که ازسوی طالبان برگزاری نوروز ممنوع اعلام گردید، ولی این فرهنگ بزرگ مردمی کماکان زنده و پابرجا باقی مانده است.

درحال حاضر در افغانستان و در میان افغان‌ها در هر گوشه و کناری که استند، نوروز با تمام شکوه آن جشن گرفته می‌شود و در بخش‌های مختلف کشور بگونه‌های گوناگون برگزار می‌شود. در مزارشریف ده‌ها هزار تن از مردم محل و ولایات مختلف کشور بشمول سران و رهبران دولتی در مراسم برافراشتن جنده، در روضه مبارک شاه ولایت ماب حضرت علی کرملا وجه شرکت می‌ورزند و جنده با پارچه‌های نو آراسته می‌شود و تا چهل روز برافراشته باقی می‌ماند و مردم آنرا زیارت می‌کنند. طی این چهل روز میله‌های گل سرخ (گل لاله) برپا است و مسابقات بزکشی، کشتی‌گیری و بازی‌های دیگر انجام می‌شود.

درهرات، نوروز حال و هوای دیگری دارد و مردم با آمادگی‌های بیشتر به استقبال نوروز می‌روند، خانواده‌ها آتش روشن می‌کنند و کوزه پر آب را از پشت‌بام به برون پرتاب می‌نمایند، یعنی به اینگونه روشنی درخانه می‌آورند و کدورت زمستان را با آب می‌شویند.

درکابل، نوروز در دامنه‌های کوه‌های آسمایی یا کارته سخی در جوار مزار سخی برگزار می‌شود. درمندوی کابل، در زیارت خواجه صفا، شاه شهید، تپه مرنجان، استالف، کاریز میر و درگل تبه چاریکار نوروز به مراسم خاصی و با تجمع گروهای زیادی جشن گرفته می‌شود.

همچنان در بخش‌ها و مناطق دیگر افغانستان مانند ننگرهار و قندهار، نوروز با خصوصیات و عنعنات ملی و مردمی درمی‌آمیزد و جشن گرفته می‌شود.

بدینگونه، نوروز که جشن باشکوه مردم ما است از هزاران سال بدینسو، زنده و پایدار باقی مانده است و بعنوان یکی از سنن و میراث‌های بزرگ فرهنگی ما پیوسته ماندگار خواهد ماند.نوروز باستان

گاهی ما انسان‌ها فراموش می‌کنیم که عشق دلیل زنده ماندن است و گاهی هم فراموش می‌نماییم که نوروز آمدنی است و یگانه دلیل عشق ما با طبعیت و انسان می‌باشد.

با فرارسیدن بهار نیروی شگفتی به روح و روان انسان تزریق می‌شود و گرفتگی و ملال زمستان را از جسم و جان او می‏زداید.

بهار این جشن بزرگ، تأثیر شگرفی بر ادبیات زبان فارسی و افغانستان بر جای گذاشته به طوری که شاعران افغان در اشعار خود اشاره مستقیم به نوروز و بهار داشته‌اند و در آثار خود سخن از گل و بلبل که نمادهایی از بهار هستند را بارها تکرار کردند.

«نبی عشقری» یکی از شعرای معاصر افغانستان که بیشتر به زبان محلی شعر می‌گفت در وصف بهار چنین گفته است:

نوروز و روز عید و گل سرخ نو بهار

یکجا رسیده است ز الطاف کردگار

بر احترام جنده سلطان اولیا

عزمم بود که باز روم جانب مزار

همچنان «عشقری» در مورد تجلیل از نوروز چنین گفته است:

سر هر سال گردد جنده بالا

بود روز نو و نوروز دنیا

تمام عرض خود را با تولا

مرا آنجا همین باشد تمنا

«سید اسماعیل بلخی» در وصف بهار چنین شعر سراییده است:

نوروز شد و گشت همه روی زمین سبز

گسترد طبیعت به زمین، فرش نگین سبز

تبریک رسید از طرف مام مشیت

بر مام طبیعت که تو را گشت جنین سبز

«خلیل الله خلیلی» شاعر با سیاست افغانستان که در آن روزگار از سیاست به تنگ آمده است درباره نوروز چنین نوشته است:

گویید به نوروز که امسال نیاید

در کشور خونین‌ کفنان ره نگشاید

بلبل به چمن نغمه شادی نسراید

ماتم زدگان را لب پرخنده نشاید

«کاظم کاظمی» شاعر معاصر و مهاجر افغان چنین لب به سخن آورده است:

گفتی قطار خرم نوروز می‌رسد

نوروز را نداده کسی راه در قطار

نوروز، گرم کوره و نوروز پشت چرخ‌

نوروز مانده آن طرف سیم خاردار

بیشتر بخوانید:

همچنین «نجیب برید» از دیگر شعرای افغان در غزل نوروزی خود، رابطه نوروز و شکفتن طبیعت را این طور به تصویر می‌کشد:

تا یار مددگار است نـوروز مبارک باد

تا سبزه پدیدار اسـت نوروز مبارک

ای عقل امانم ده دیوانه و سرمستم

امشب شب دیدار است نوروز مبــارک باد

«قهار عاصی» شاعر شهید افغانستان نیز در شعری که به سبک سپید سروده چنین اشاره کرده است:

بابه نوروزی پیر!

سرزمینم را از یاد مبر

وقتی از اطلس مرجانی خواب،

جامه آرامش به تنت می‌کردی

وقتی از باغ سفر می‌کردی

وقتی از ماهی و مهتاب، از هود قصه می‌آوردی…

«لطیف ناظمی» هم رنج افغان‌های مهاجر را با نوروز این گونه در آمیخته است:

بسی بهار گذشت و هنوز خانه به دوشیم

بهار می‌رسد از راه و ما بهار نداریم

شادروان «نادیا انجمن» شاعر جوان و ناکام افغان نیز می‌سراید:

دانم ای دل که بهاران بود و موسم عشرت

من پربسته چه سازم که پریدن نتوانم

«محبوبه ابراهیمی» دیگر شاعر زن افغان هم می‌گوید:

باز هم بهار شد پرنده‌ها

با خبر که باز جنگ می‌شود

کوه‌ها و دشت‌های دهکده

باز لانه تفنگ می‌شود

«فایقه جواد مهاجر» از بهار می‌خواهد که با خاطرات کهنه‌اش به کابل بیاید:

از راه دشت‌ها پر از گل بیا بهار

با خاطرات کهنه به کابل بیا بهار

شهزادگان شهر مرا یاد دار و باز

با دختران غم ‌زده کاکل بیا بهار

منابع شعر شاعران: از گنجینه ادب فارسی و خبرگزاری فارس

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

داستان کوتاه

داستان کوتاه؛ مکتب فروشی

جمیله با حالت مشوش و دل پریشان کلید را به قفل دروازه‌ای بزرگ آهنی که صدایش همسایه‌ها را از خواب می‌پراند، چرخاند. در به صدایی بلند و کریی باز شد و دل از دل خانه‌ای زن تنها کشید. صدای بلند و شیطنت‌آمیز شاگردان به گوش‌هایش پیچید و تااندازه‌ای ترسش را مهار کرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *