قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / چاق‌سلامتی ترودو و ظریف، مخالفان و موافقان آن: آیا کانادا باید به ساز ناکوک ما برقصد؟
ایران و کانادا

چاق‌سلامتی ترودو و ظریف، مخالفان و موافقان آن: آیا کانادا باید به ساز ناکوک ما برقصد؟

بعد از اعتراف ایران به هدف‌گیری هواپیما، ترودو باز هم عقب ننشست و خواستار اجرای عدالت شد. او کمک‌های زیادی به بازماندگان داشت و بارها عنوان کرد که همه حق و حقوق کانادایی‌های ایرانی‌تبار را پیگری می‌کند. تا این‌جای کار تقریبا همگی از نخست‌وزیر کانادا راضی بودند، اما دیدار ترودو با ظریف، منتقدانی را علیه او برانگیخت.

جاستین ترودو این‌روزها هم ریش می‌گذارد و هم با وزیر امور خارجه ایران دیدار می‌کند. شاید کسی تاکنون از ریش گذاشتن ترودو انتقادی نکرده باشد و حتی سفید شدن ریش‌هایش را به رخ او نکشیده باشد، اما دیدار ترودو با محمدجواد ظریف انتقادهایی را در پی داشت.

این انتقاد هم از سوی برخی از رسانه‌های کانادایی مطرح شد و هم از سوی ایرانیان، چه آن‌هایی که در کانادا زندگی می‌کنند و چه آن‌هایی که در کشورهای دیگری ساکن شده‌اند. اما پیش از هر چیزی باید بدانیم در جلسه ترودو با ظریف چه گذشت. همچنین دیدار فرانسوا فیلیپ شامپاین، وزیر امور خارجه کانادا با ظریف، با چه پیامی از سوی کانادا همراه بوده و پاسخ ظریف چه بوده‌است.

قطعا ما نمی‌دانیم که در جلسه ترودو و ظریف چه گذشته است. تنها می‌توانیم به صحبت‌های نخست‌وزیر و وزیر امورخارجه کانادا استناد کنیم، نکاتی که به صورت رسمی از سوی ایران رد یا پذیرفته نشده است. ترودو می‌گوید که با وزیر امور خارجه ایران دیدار کرده تا به او بگوید همکاری با یکدیگر در زمینه بررسی سرنگونی هواپیمای مسافربری چقدر مهم است.

Aviron
Aviron

 

او همچنین از قولی که به خانواده‌های داغدار داده می‌گوید: «من به خانواده‌ها در کانادا قول داده‌ام که هر کاری را که می‌توانم انجام دهم تا مطمئن شوم آنها پاسخ می‌گیرند. ما باید درباره سرنگونی هواپیما تحقیقات تام و کامل داشته باشیم، تا دقیقا بدانیم که چه اتفاقی افتاد.»

فرانسوا فیلیپ شامپاین، وزیر امور خارجه کانادا، جزییاتی بیشتر را از دیدار ارایه می‌دهد. او می‌گوید که در دیدار با ظریف، از ایران خواسته‌اند تا جعبه سیاه هواپیمای اوکراینی را به فرانسه بفرستند: «بهترین راه این است که جعبه سیاه به فرانسه فرستاده شود تا در حضور مقام‌های ایران، فرانسه، کانادا، اوکراین و بقیه کشورها، اطلاعاتش را آنالیز کنند. همیشه گفته‌ام که بهترین راه مبارزه با بی‌اعتمادی، شفافیت است.»

منتقدان معتقدند دیدار یک مقام سیاسی کانادا با مقام سیاسی کشوری که اساسا به حقوق بشر پایبند نیست، درست نیست. آن‌ها معتقدند با مقام‌های سیاسی کشوری که مردمش را در خیابان به گلوله می‌بنند، به هواپیمای مسافربری حامل شهروندانش موشک شلیک می‌کند، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی به زندان انداخته است، نباید دست داد.

سیاستمدار
چرچیل می‌گوید که به دوستانت نزدیک باش و به دشمنات نزدیک‌تر. چه نکته‌ای در این گفته اوست؟

شامپِین همچنین می‌گوید: «ما به مردم ایران، کانادا، افغانستان و سوئد بدهکاریم و آن‌ها باید بدانند که این حادثه چگونه رخ داده است. ما باید بدانیم دقیقا چه روی داده و هدف این است که این اتفاقات دیگر روی ندهد. این یک حادثه داخلی نیست و باید مطابق استانداردهای بین‌المللی به آن رسیدگی شود.»

به گغته شامپاین، ایران یک ماه پیش درخواست داده تا برای خواندن جعبه سیاه هواپیمای اکراینی، به این کشور تکنولوژی فرستاده شود. اما نه کانادا و نه کشورهای دیگر توان انجام این کار را ندارند، چون برای بازیابی اطلاعات باید یک آزمایشگاه بزرگ به ایران ارسال شود و چنین کاری مقدور نیست.

این رفتار ترودو با انتقادهایی در جامعه ایرانیان همراه شد. ‏بعضی او را دو رو نامیدند و بعضی به او یادآوری ‌کردند که «با شیطان دست دادی اما به او اعتماد نکن». برخی هم رفتار نخست‌وزیر کانادا را ستودند که برای رسیدن به حقوق ایرانی‌های مقیم کانادا، حتی حاضر شده تا عرف دیپلماتیک را کنار بگذارد و با مقام پایین‌تر از خودش ملاقات کند.

منتقدان دیدار ظریف و ترودو چه می‌گویند؟

در روزهایی که کانادا بیشترین نقش را در ماجرای سقوط هواپیمای اوکراینی حامل ایرانی‌-کانادایی‌ها داشت، ترودو در حاشیه اجلاس مونیخ با ظریف دیدار کرد. شاید بررسی بیشتر صورت مساله به ما کمک کند تا متوجه انتقادهایی شویم که علیه نخست‌وزیر کانادا مطرح می‌شود.

جاستین ترودو یکی از برجسته‌ترین سیاستمداران جهان بود که در ماجرای هدف‌گیری هواپیمای اوکراینی، خواستار روشن‌شدن حقیقت شد و بسیاری معتقدند که اگر پیگیری او روی موضوع وجود نداشت، شاید هرگز ایران نمی‌پذیرفت که هواپیمای مسافربری توسط موشک‌های سپاه ‌پاسداران سقوط کرده است.

بعد از اعتراف ایران به هدف‌گیری هواپیما، ترودو باز هم عقب ننشست و خواستار اجرای عدالت شد. او کمک‌های زیادی به بازماندگان داشت و بارها عنوان کرد که همه حق و حقوق کانادایی‌های ایرانی‌تبار را پیگری می‌کند. تا این‌جای کار تقریبا همگی از نخست‌وزیر کانادا راضی بودند، اما دیدار ترودو با ظریف، منتقدانی را علیه او برانگیخت.

خواسته و باورهای منتقدان کاملا یکسان نیست، اما می‌توان به نکاتی کلی از آن اشاره کرد. منتقدان معتقدند دیدار یک مقام سیاسی کانادا با مقام سیاسی کشوری که اساسا به حقوق بشر پایبند نیست، درست نیست. آن‌ها معتقدند با مقام‌های سیاسی کشوری که مردمش را در خیابان به گلوله می‌بنند، به هواپیمای مسافربری حامل شهروندانش موشک شلیک می‌کند، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی به زندان انداخته است، نباید دست داد.

دسته‌ای دیگر می‌گویند با حکومت دیکتاتوری ایران نمی‌شود رابطه برابر گرفت و بهتر است کانادا از مکانیسم‌های فشار بین‌المللی مانند تحریم‌های اقتصادی استفاده کند و آن را با موضوع نقض حقوق بشر در ایران پیوند بزند. یعنی رابطه با ایران، حتی در سطح بسیار معدود، ممکن است به مشروعیت نظام کمک ‌کند.

آیا کشوری همچون کره شمالی، به مراتب منزوی‌تر از ایران نیست؟ آیا اقتصاد این کشور، حقوق بشر، حق زنان و آزادی بیان در کره شمالی در سال‌های متمادی در بدترین شکل خود قرار ندارد؟ اما با این همه، کمتر کسی است که احتمال یک انقلاب در این کشور را متصور شود.

گروهی از منتقدان بر این باورند که تحریم‌ها نظام سیاسی ایران را از رمق انداخته و باید در هرچه بیشتر منزوی کردن ایران کوشید، چرا که احتمال سقوط نظام بسیار است. منتقدان بر این باورند که دست‌کم باید به جامعه جهانی نشان داد که دولت فعلی ایران غیرقابل اعتماد است.

اما پرسش این‌جاست که آیا دست‌ندادن ترودو و ظریف در حاشیه یک اجلاس، می‌تواند به بیشتر منزوی شدن ایران بینجامد؟ آیا دولت ایران را مجاب می‌کند که زندانیان سیاسی را آزاد کند؟ به حقوق زنان توجه بیشتری داشته باشد؟ یا در فرضی دیگر، به سقوط جمهوری اسلامی بینجامد؟ آیا حتی به برداشته شدن قدم کوچکی خواهد انجامید؟

ما و سودایی که نمی‌دانیم

کشور منزوی
کره شمالی سال‌هاست کشوری منزوی است. آیا کسی می‌تواند از انقلابی قریب‌الوقوع در این کشور حرفی بزند؟

حالا بیاییم فرض‌ها را از زاویه‌ای دیگر ببنیم. مثلا بیاییم به بیشتر منزوی شدن ایران بپردازیم. یا درد کهنه توجه نداشتن به حقوق بشر در ایران، اقتصاد ویران، فقدان آزادی بیان، حقوق زنان و مدیریت نادرست و هزاران مورد دیگر.

آیا کشوری همچون کره شمالی، به مراتب منزوی‌تر از ایران نیست؟ آیا اقتصاد این کشور، حقوق بشر، حق زنان و آزادی بیان در کره شمالی در سال‌های متمادی در بدترین شکل خود قرار ندارد؟ اما با این همه، کمتر کسی است که احتمال یک انقلاب در این کشور را متصور شود. حتی افراد خوشبین هم به احتمالی مثل یک تظاهرات ساده خیابانی فکر نمی‌کنند.

طبق اطلاعات و داده‌های «امور جهانی کانادا»، اتاوا در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ نزدیک به دو میلیون دلار به کره شمالی کمک کرده که بخش عمده آن ماهیت بشردوستانه داشته است. این کمک‌ها در راستای درخواست سازمان ملل متحد بود، چرا که وضعیت مردم کره شمالی در شرایط بحرانی قرار داشته است. با این‌همه هرگز ترودو با رهبر کره شمالی دست نداده است و دولت دیکتاتوری کره شمالی هم فعلا قصد سقوط ندارد.

بیاییم فرض منتقدان را از زاویه دیگر نگاه کنیم. آیا دولت محمدرضا پهلوی، منزوی بود؟ آیا ایرانی‌ها با پاسپورت ایرانی خود نمی‌توانستند بدون ویزا به کشورهای بسیاری سفر کنند؟ با این همه شاه ایران سقوط کرد. حتی اگر بپذیریم که غربی‌ها، به دلیل گران‌شدن نفت خواهان سقوط شاه بودند، باز هم نمی‌توانیم انکار کنیم که شاه تقریبا با همه رابطه نسبتا خوبی داشت.

برخی از کارشناسان می‌گویند که روی کار آمدن جیمی کارتر در آمریکا و فشار دموکرات‌ها بر ایران سبب شد تا شاه آزادی‌های سیاسی‌ بیشتری به مخالفان بدهد و در نتیجه انقلاب شد. به سادگی می‌توان به این نتیجه رسید که شاید داشتن رابطه سیاسی با کشوری همچون ایران، حتی اگر سبب تغییر رژیم نشود، شاید به باز شدن دریچه‌هایی کمک کند.

انتقاد جالب دیگری که مطرح می‌شود این است که جاستین ترودو تنها به نفع کشور خودش است و به فکر ما نیست. آیا ما مردمان این کشور نیستیم؟ ممکن است ما خود را بخشی از جامعه ندانیم، اما ترودو ما را کانادایی می‌داند. اگر چنین نبود هرگز به رفتار ایران در ماجرای سقوط هواپیما متعرض نمی‌شد.

بیشتر بخوانید:

واقعیت‌ها و لبخندهایی در سطح

وینستون چرچیل، نخست‌وزیر و سیاستمدار برجسته انگلیسی جمله جالبی دارد که خیلی به درد ما می‌خورد. او معتقد است که دوستانت را نزدیک خودت نگه دار و دشمنانت را نزدیکتر. وقتی به دشمنانت نزدیک باشی، می‌دانی چه می‌کنند.

فرانسوا فیلیپ شامپاین، وزیر خارجه کانادا، از مطرح شدن خواسته‌های کانادا در دیدار با ظریف گفت: «‌ما به نمایندگی از سوی ملل سوگوار این تراژدی، با بیانی روشن به وزیر خارجه ظریف گفتیم که ایران باید گام‌هایی به سوی حل بسیاری از سوالات باقی‌مانده در ارتباط با واقعیات حادثه و مسائل قانونی بردارد.»

او همچنین گفت: «ما در زمینه نیاز به تحقیقات جامع، شفاف و معتبر در تبعیت کامل از کنوانسیون هوانوردی غیرنظامی بر ایران فشار آوردیم. البته این یعنی دادن اجازه انتقال جعبه‌های سیاه به مرکزی با ظرفیت لازم برای پیاده کردن و تحلیل صحیح داده‌های آن‌ها».

نتیجه این دیدار، اظهار نظر محمد اسلامی وزیر راه بود. او گفت احتمال دارد در صورتی که جمهوری اسلامی ایران نتواند جعبه سیاه هواپیمای سرنگون شده را استخراج کند، آن را به کشور ثالثی ارسال کند. وزیر راه گفته این کار با هماهنگی اوکراین انجام خواهد شد. با جستجوی ساده‌ای می‌توان دریافت که وزیر راه ایران تا هفته گذشته یکی از مخالفان تحویل جعبه سیاه هواپیمای مسافربری به کشور دیگری بود و شاید دیدار ظریف با ترودو سبب این تغییر دیدگاه شده باشد.

اتفاقی که پیش از این روی داد، معاف شدن موقت شرکت آمریکایی جنرال‌الکتریک از تحریم‌های آمریکا علیه ایران بود. این تعلیق تحریم به این شرکت کمک می‌کند تا در تحقیقات و واگشایی اطلاعات جعبه سیاه هواپیما با ایران همکاری کند.

برخی از کارشناسان می‌گویند که روی کار آمدن جیمی کارتر در آمریکا و فشار دموکرات‌ها بر ایران سبب شد تا شاه آزادی‌های سیاسی‌ بیشتری به مخالفان بدهد و در نتیجه انقلاب شد. به سادگی می‌توان به این نتیجه رسید که شاید داشتن رابطه سیاسی با کشوری همچون ایران، حتی اگر سبب تغییر رژیم نشود، شاید به باز شدن دریچه‌هایی کمک کند.

شاید احساساتی‌ها به بهشت بروند، اما در سیاست جایی ندارند‌

این‌که به دولت ایران انتقاد زیادی وارد است و سیاست‌هایش در عرصه‌های گوناگون رد می‌شود و گروه بزرگی حتی کلیت نظام را رد می‌کنند، نکته‌ای واضح است. حکومت ایران احساسات و زندگی بسیاری از ما را ویران کرده است. اما آیا باید در برخورد با حقایق، احساساتی عمل کنیم؟

آیا مذاکره ترودو با ظریف نمی‌تواند دست‌کم گره جعبه سیاه هواپیمای مسافربری را باز کند؟ آیا روشن شدن ابعاد ماجرا، ما را به سوی اجرای عدالت نمی‌برد؟ درست است که جان عزیزان ما در این پرواز خونین از دست رفت، اما دریافت غرامت ممکن نیست دست‌کم به برخی از خانواده‌ها که مشکل اقتصادی دارند کمک کند؟

شاید برای یک بار هم شده خوب است دست از رفتار احساساتی برداریم و اجازه دهیم تا مسیرهای دیگری را هم امتحان کنند. حتی اگر این شیوه به راه‌حلی نینجامید، دست کم تلاش خود را کرده‌ایم. شاید با باز شدن سفارت ایران در کانادا، عزیزان ما راحت‌تر بتوانند به دیدار ما بیایند. شاید اتفاق‌های خوبی روی داد.

نویسنده: سجاد صاحبان‌زند

من یک عکاس و روزنامه‌نگار حرفه‌ای هستم. تحصیلاتم را در عرصه سینما ( تولید فیلم- کارشناسی) در دانشکده صدا و سیما گذرانده‌ام. همچنین در کالج داسون مونترال عکاسی حرفه‌ای (DEC) خوانده‌ام. با نشریات بسیاری در ایران کار کرده‌ام که از جمله آن‌ها می‌توانم به چلچراغ، روزنامه شرق، خبرگزاری مهر، همشهری و خبرگزاری کتاب ایران اشاره کنم. سه کتاب منتشر کرده‌ام. هم اکنون مفتخرم که بخشی از خانواده هفته هستم.

مطلب پیشنهادی:

آزار جنسی در محل کار

آزار و اذیت روانی در محل کار؛ شکایات قربانیان و چالشهای کارفرمایان

در استان کبک قانون مربوط به معیارها و استانداردهای اشتغال شامل تدابیر و مقرراتی در خصوص مقابله با آزار و اذیت‌های روحی روانی یا جنسی در محل کار است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *