Fengye College Center
خانه / جامعه / محله عودلاجان، از کنیسه عزرا یعقوب تا حمام نواب | بازدید از محلات قدیمی تهران (2)

محله عودلاجان، از کنیسه عزرا یعقوب تا حمام نواب | بازدید از محلات قدیمی تهران (2)

بهناز کاوندی |

در شماره قبلی بازدید از محلات قدیمی تهران به نحوه تقسیم‌بندی محله‌های تهران در زمان قدیم پرداختیم. اولین تقسیم‌بندی محله‌ها به چهار بخش بود. در این مقاله هدف بررسی وضعیت فعلی محله عودلاجان پس از گذر سال‌هاست.

همانطور که گفته شد طهران قدیم از ۴ محله تشکیل شده بود:

  • سنگلج
  • اودلاجان(عودلاجان)
  • بازار
  • چاله‌میدان

«محله عودلاجان» که در منطقه‌بندی جدید شهری جزو منطقه 12 شهرداری‌ می‌‌باشد و هنوز هم با این نام پا برجاست.

عودلاجان
محله عودلاجان

محله عودلاجان

با همت شهرداری تهران و پیگیری سازمان میراث امروزه از یک کوچه، محله معمولی و ساده به یک شهر موزه تبدیل شده است. با همت شهرداری تلاش شده ساختمان‌های باقیمانده از گذشته و همچنین بافت شهری آن از هجوم ساخت وسازها در امان بماند و ساختمان‌های باقیمانده نیز مرمت شود.

منطقه 12 عودلاجان
تقشه منطقه 12-عودلاجان

 منطقه 12- عودلاجان

برای بار اول همراه یک تور تهرانگردی به بازدید از محله تاریخی عودلاجان رفتم. شروع تور ساعت 9 صبح تعیین شده بود که همه تیم سر کوچه جاویدی دور هم جمع شده و پای پیاده کوچه‌پس‌کوچه‌ها را قدم‌زنان طی کنیم. لیدر توضیحاتی از گذشته و رویدادهایی که در این کوچه‌‌ها طی سالیان سال رخ داده و گذشته است، داد. هنوز این کوچه‌پس‌کوچه‌ها رنگ و بوی قدیم را‌‌‌ می‌‌دهند. چقدر ساده و بی‌آلایش کنار هم و در نزدیکی هم خانه‌‌ها قرار دارند و زندگی جاری است. هنوز قسمتی از این کوچه دستخوش تغییرات و ساخت و ساز و تاراج خاطرات قرار نگرفته است. البته بعضی از قسمت‌ها متاسفانه تغییر کرده بود. مخصوصا در اینترنت عکس‌ها و تاریخچه این محله را جستجو کردم و دیدم، متوجه شدم که چه زیبایی‌هایی به تاراج رفته است. سعی می‌کنم بیشتر با تصاویر، زیبایی‌های این محله را با شما به اشتراک بگذارم و صد البته مرور خاطرات زیبای افرادی شوم که در این محله‌‌ها بزرگ شده‌اند.

خانه موتمن الاطبا تهران
خانه موتمن الاطبا

خانه موتمن الاطبا

شاید کمتر کسی با این نام خانه موتمن الاطبا را به یاد بیاورد. اما وقتی نام سریال شهرزاد به میان آید، بسیاری خانه موتمن الاطبا را به یاد خواهند آورد. خانه‌ایی قدیمی باز مانده از گذشته که در سریال شهرزاد قسمت‌های زیبایی از این خانه به نمایش گذاشته شد. تصاویر خانه پدری فرهاد دلداده شهرزاد قصه‌مان در این خانه فیلم‌برداری شده است. اما بازدید و راه رفتن در راه پله و اتاق‌های این خانه خالی از لطف نیست. خانه موتمن الاطبا زمان‌هایی برای بازدید عموم باز است، در بیشتر مواقع برای فیلم‌برداری و یا عکاسی مورد استفاده قرار‌‌‌ می‌‌گیرد که درب‌های آن برای عموم باز نخواهد بود. خوشبختانه ما توانستیم از این مکان زیبا دیدن کنیم. در یکی از اتاق‌‌ها هم این امکان فراهم شده است که بتوانید با لباس‌های قدیمی و بخشی از اتاق که به شکل و شمایل قدیمی تزیین شده است عکس‌هایی را ثبت کنید. کنار حوض بنشینیم همانند شهرزاد و عکس‌هایی ثبت کنیم انگار در آن زمان و لوکیشن حضور داریم.

دقیقا در کنار این عمارت زیبا ساختمان‌‌‌هایی ‌قد علم کرده‌اند که در کنار ‌آنها این خانه بازمانده از نسل قدیم تنها به چشم‌‌‌ می‌‌آید. ای کاش در حفظ و نگهداری این اماکن بیشتر دقت کنند تا برای آیندگان باقی بمانند. وقتی قدم‌زنان از کوچه خارج‌‌‌ می‌‌شدیم به خیابان پر از مغازه و بازار وارد شدیم و در انتهای آن به بازار عودلاجان وارد شدیم.

بازار
بازار عودلاجان

بازار عودلاجان

چه رفت و آمدهایی در بازار قدیمی عودلاجان (اما بازسازی شده) وجود دارد. بازار پر سرو صدا، تلاطم از خرید و فروش، در این بازار قدمی می‌زنیم و سریع وارد خیابان کناری‌‌‌ می‌‌شویم که برویم به سمت یک جای بسیار دیدنی و زیبا. البته قبلش به همه عزیزانی که به ایران خواهند آمد پیشنهاد می‌کنم که سری به این بازار زیبای جامانده از تهران قدیم بزنند.

کنیسه عزرا
کنیسه عزرا یعقوب

کنیسه عزرا یعقوب و انجمن کلیمیان تهران

باورم‌‌‌ نمی‌شود که در انتهای کوچه‌پس‌کوچه‌های بازار و پس از رد شدن از 2 مسجد به یک بن‌بستی برسیم که انتهای آن کوچه بسیار باریک، چنین عمارتی باقیمانده از گذشته‌‌ها باشد. در این ساختمان کنیسه عزرا یعقوب و انجمن کلیمیان تهران قرار دارد.

درب بسیار زیبایی که دیدنش برایم در آن بخش از منطقه بسیار جالب بود. وارد‌‌‌ می‌‌شویم یک حیاط بزرگ است، اجازه ورود به ساختمان اصلی را نداریم.

امامزاده تهران
امامزاده یحیی و محمد

 

امامزاده یحیی
درختی کهنسال در امامزاده یحیی و محمد

بیشتر بخوانید: 

امامزاده یحیی و محمد

دوباره کوچه‌پس‌کوچه‌های باریک که در آن خانه‌هایی بسیار نزدیک به هم وجود دارند را طی کردیم تارسیدیم به یک خیابان سنگ فرش شده، انگار این قسمت از محله بیشتر مورد توجه بوده است. در حال قدم زدن از بین مغازه‌‌ها چشممان به یک مسجد قدیمی‌‌‌ می‌‌افتد که از دور پیداست. کم کم نزدیکتر‌‌‌ می‌‌شویم.

همه هنوز هم با اذان پخش شده از این محل ظهر و شب دور هم جمع‌‌‌ می‌‌شوند. در داخل این مسجد یک درخت بسیار قدیمی و تنومند باقیمانده است که یکی از جاذبه‌های گردشگری در تهران و مخصوصا محله عودلاجان به حساب‌‌‌ می‌‌آید. این چنار که همچنان پابرجاست قدمت حدود 900 ساله دارد.

عکس‌هایمان را داخل مسجد و کنار درخت گرفتیم و راهی شدیم به سمت خانه قدیمی دیگر که در نزدیکی مسجد قرار دارد.

منطقه عودلاجان
نمای بیرونی خانه کاظمی ها

خانه کاظمی‌ها

عمارت کاظمی که همان سرای کاظمی است که امروزه به عنوان «خانه موزه تهران قدیم» معروف است. یکی از خانه‌های بازمانده قدیمی تهران است که در این محله پابرجا مانده است.

مرمت خانه کاظمی‌ها با همت شهرداری منطقه 12 از سال 1386 انجام شده است. بقدری این خانه زیبا و جذاب است که باید با چشمان خودتان این زیبایی را ببینید.

در طبقه زیرین «خانه کاظمی‌ها»، این عمارت پرشکوه با استفاده از ماکت‌ها و عروسک‌هایی مشاغل و آداب و رسوم مردم تهران طی 150 سال گذشته بازآفرینی شده است. با قدم زدن در این طبقه بسیاری از پیشه‌های قدیمی که شاید امروزه دیگر وجود نداشته باشند، به نمایش گذاشته شده است. عجب تاریخچه‌ایی و زیبایی‌‌‌هایی ‌که از گذشته به یادگار مانده است.

پس از طی این طبقه از درب پشتی وارد حیاط عقبی این عمارت‌‌‌ می‌‌شویم. در نمایی بسیار زیبا پنجره‌‌‌هایی ‌را‌‌‌ می‌‌بینیم که با رنگ‌های زیبا تزیین شده است. وقتی وارد طبقه اول عمارت شدیم این پنجره‌های بزرگ با شیشه‌‌‌های ‌رنگی زیبا، که زیر تابش خورشید داخل ساختمان را رنگارنگ کرده‌اند زیبایی را به نمایش گذاشتند.

واقعا «خانه کاظمی‌ها» به تنهایی خودش بخش بزرگی از تاریخ است. بسیار زیبا و جذاب در دل این منطقه قدیمی قرار داد. زمانی نداریم و باید هر چه سریعتر قدم‌زنان به بخش‌های دیگر این منطقه سر بزنیم. از کوچه خارج شده و در مسیر خیابان سنگفرش شده به سمت شمال خیابان حرکت‌‌‌ می‌‌کنیم، تا به چهار راه برسیم. مغازه‌های بسیار جالبی به چشممان خورد که با همان سبک و سیاق از گذشته باقی مانده‌اند. همیشه در فیلم‌های سیاه و سفید قدیمی‌‌‌ می‌‌دیدیم اما الان به چشم خودمان داریم‌‌‌ می‌‌بینیم چه حس زیبایی. پس از طی کوچه‌های زیبا و خاطره‌انگیز می‌رسیم به یک حمام قدیمی و معروف.

حمام نواب در تهران
حمام نواب

حمام نواب

اولین سوال ما این بود که چرا از بین این همه حمام قدیمی حمام نواب بسیار معروف است؟ دلیل اصلی شهرت حمام نواب لوکیشن‌های گرفته شده در این مکان برای فیلم قیصر است. مطمئنا علاقه‌مندان به سینما این حمام را بخاطر‌‌‌ می‌‌آورند.

حمام نواب نیز به همت شهرداری منطقه 12 در سال 1385 ثبت ملی گردیده، بازسازی و نوسازی انجام شده در این محل کمک شایانی کرده که به یکی از مکان‌های جذاب گردشگری تبدیل شود. تا آیندگان و همچنین گردشگران از راه و رسم حمام قدیم مطلع گردند.

بالای حمام نواب هم از گنبد‌های کوچکی ساخته شده که نوررسانی را به بخش‌های مختلف حمام بر عهده دارد. با بازسازی صورت گرفته این محل نیز امکان عکسبرداری را داشتیم که نشان دهنده معماری بسیار دقیق آن زمان برای حفظ گرمایش و نوررسانی به آن بوده است. با وجودی که هنوز قسمت‌هایی برای بازدیدمان باقی مانده است، اما در همینجا این بخش را تمام‌‌‌ می‌‌کنیم تا در فرصتی دیگر زیبایی بیشتری از این محله را با شما در میان بگذاریم.

حمام نواب عودلاجان
حمام نواب

 

درباره نویسنده:

بهناز کاوندی، کارشناس ارشد کارآفرینی– مربی و منتور کارآفرینی – در حال حاضر بصورت حرفه‌ایی برروی استارت‌آپ‌های حوزه گردشگری و سلامت فعال است. با توجه به علاقه شخصی به سفر و بازدید از مکان‌های جدید، دستی بر قلم دارد تا تجربیاتش از گردشگری را با دیگران به اشتراک بگذارد.

bkavandi@ut.ac.ir

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

طهران قدیم

می‌دانید نام سنگلج از کجا آمده؟ | بازدید از محلات قدیمی تهران (4)

فکر کنم قدیمی‌های تهران از این محله یک خاطره خوب داشته باشند و آن هم اولین پیتزا فروشی تهران به نام پیتزا داوود است

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *