قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / جنگ آشکار میان آمریکا و ایران؟ تحلیل 5 کارشناس و فعال صلح‌طلب مونترالی

جنگ آشکار میان آمریکا و ایران؟ تحلیل 5 کارشناس و فعال صلح‌طلب مونترالی

در اولین روزهای 2020 تنش‌ها میان ایران و ایالات متحده باردیگر اوج گرفت. بسیاری از ناظران سیاسی و تحلیلگران امور خاورمیانه بر این نظر هستند که این تنش‌ها، خواسته یا ناخواسته، می‌تواند به جنگی غیرقابل کنترل فراروید، که قربانیان و خرابی‌های بی‌حد به دنبال دارد. در چنین شرایطی فعالان صلح بویژه در آمریکای شمالی و اروپا به مخالفت با روند جنگ‌طلبی برخاستند. در راستای این تحولات صلح‌دوستانِ مونترال در تاریخ های 5 و 25 ژانویه دو تظاهرات سازمان دادند. مقاله زیر توسط یکی از کارگروه‌های «ائتلاف ضدجنگ» Collectif Échec à la guerre، از سازماندهندگان تظاهرات 25 ژانویه، نوشته شده است.

نویسندگان این مقاله عبارتند از: رمی بلاشان Rémi Bachand، جودیت برلین Judith Berlyn، مارتین الوی Martine Eloy، ریموند لوگو Raymond Legault، و سوزان لوازل Suzanne Loiselle. این مقاله توسط تیم ترجمه هفته از فرانسه به فارسی ترجمه شده است. / تحریریه هفته

رمی بشان
رمی بشان، Rémi Bachand، استاد دانشگاه یوکام در رشته مطالعات بین‌الملل، یکی از نویسندگان مقاله حاضر

آیا به سمت یک جنگ آشکار میان آمریکا و ایران پیش می‌رویم؟

سوم ژانویه گذشته ترور ژنرال قاسم سلیمانی در حمله پهپادی نیروهای آمریکایی در خاک عراق، آن هم به دستور مستقیم دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، سیاست آمریکا در قبال ایران را وارد مرحله متفاوتی کرد که واقعا نگران‌کننده است. به این ترتیب به کارزار گسترده‌ای که آمریکا برای اهریمن جلوه دادن ایران در پیش گرفته بود و به تحریم‌های اقتصادی سنگینی بر ضد این کشور به اجرا گذاشته بود، یک اقدام جنگی عامدانه بر ضد یکی از چهره‌های متنفذ و برجسته رژیم ایران که البته ناقض بند 2.4 منشور سازمان ملل متحد (بند مربوط به تهدید یا استفاده از زور در روابط بین‌المللی) اضافه شد. هفتم ژانویه یعنی چهار روز پس از ترور قاسم سلیمانی در فرودگاه بغداد توسط آمریکایی‌ها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران برای گرفتن انتقام خون این افسر بلندپایه ایرانی که فرماندهی عملیات برون‌مرزی سپاه پاسداران را برعهده داشت، در اقدامی تلافی‌جویانه حدود بیست موشک بالستیک بر ضد پایگاه‌های نظامی آمریکا و نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضدداعش در عراق شلیک کرد اما ظاهرا این حملات هیچ‌گونه تلفاتی برجا نگذاشت.

هر چند رئیس‌جمهور آمریکا در واکنش به این حمله موشکی ایران هیچ تصمیمی که منجر به تشدید تنش‌های موجود شود اتخاذ نکرد و در کنفرانس مطبوعاتی خود در هشتم ژانویه نیز تهدیدهای نظامی دیگری را بر ضد ایران مطرح نکرد، هر چند باز هم لفاظی‌‌های دروغین خود را بر ضد ایران تکرار کرد. در عین حال همچنان این خطر بسیار جدی وجود دارد که در هفته‌‌‌ها یا ماه‌های آینده یک حمله نظامی بسیار گسترده از طرف آمریکا بر ضد ایران صورت گیرد و کل منطقه را به آتش بکشد.

Aviron

ترور ژنرال سلیمانی: توجیه‌‌های توخالی و تهدیدهای غیرقانونی

ضدجنگ مونترال
ریموند لوگو Raymond Legault، سخنگوی «ائتلاف ضدجنگ»، یکی از نویسندگان مقاله حاضر

بلافاصله پس از ترور ژنرال قاسم سلیمانی، رئیس‌جمهور آمریکا و اعضای دولت وی، برای توجیه این اقدام جنگ‌طلبانه خود دلایل متعدد غالبا نامعقولی مطرح کردند که مهم‌ترینشان عبارتند از: جلوگیری از جنگ، خطر حملات قریب‌الوقوعی که سلیمانی در حال تدارک آن بر ضد نیروهای آمریکایی و خارجی مستقر در منطقه بود، مرگ هزاران نظامی آمریکایی در گذشته که سلیمانی در آنها دست داشته است یا حتی خلاص کردن ملت ایران از شر یک «هیولا».

به همه اینها باید اضافه کرد ادعاهای بی‌اساس و پوچ دیگری که برخی مقامات واشنگتن برای توجیه ترور سلیمانی مطرح کردند. به عنوان مثال مایک پنس معاون رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد که سلیمانی در حملات تروریستی به برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در سال 2001 دست داشته است یا این که دونالد ترامپ ادعا کرد که سلیمانی حتی در حمله بنغازی در سال 2012 بر ضد دیپلمات‌های سازمان ملل متحد دخیل بوده است.

در ادامه دونالد ترامپ در لفاظی‌ها و تهدیدهای خود از این هم فراتر رفت و یکی از هشدارهای تحریک‌آمیزی را که البته ما به شنیدن آنها از زبان رئیس‌جمهور آمریکا عادت کرده‌ایم، مطرح کرد هر چند طولی نکشید که ترامپ گفته خود را انکار کرد. ترامپ تهدید کرد اگر ایران برای انتقام گرفتن خون سلیمانی به پرسنل یا تاسیسات نظامی آمریکا در عراق یا در منطقه حمله کند، ارتش آمریکا بلافاصله در پاسخی قاطع و تلافی‌جویانه که شاید حتی «غیرمتناسب» هم باشد پنجاه و دو مرکز در داخل ایران را که برخی از آنها از اهمیت فرهنگی بالایی هم برخوردار هستند، هدف قرار خواهد داد. این اقدام نیز نقض فاحش حقوق بین‌الملل و حتی قوانین رایج در آمریکا خواهد بود.

امپراطوری آمریکا: جنگ‌ها، اقدامات غیرقانونی و دروغ‌های بی‌پایان

مارتین الوی Martine Eloy، فعال صلح
مارتین الوی Martine Eloy، فعال صلح و یکی از نویسندگان مقاله حاضر

به رغم جو واقعیت‌نمای پوچی که دونالد ترامپ و مقامات دولت وی در آن غرق شده‌اند، رسانه‌‌های جمعی با اتخاذ رویکردی اشتباه بر مواضع وی اصرار ورزیدند این در حالی است که دولت ترامپ نیز در واقع استمرار همان ماهیت دروغین، جنگ‌طلبانه و سرکش سیاست خارجی به اصطلاح «مبارزه با تروریسم» واشنگتن در دو دهه اخیر است.

در واقع دروغ‌های دونالد ترامپ و همدستانش دنباله همان اکاذیبی است که دولت آمریکا در سال 2003 در رابطه با وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق و روابط صدام حسین دیکتاتور وقت عراق با شبکه القاعده مطرح کرد. علاوه بر این ادعاهای بی‌اساس دولت‌های جرج دبلیو بوش، باراک اوباما و همین دونالد ترامپ درباره «پیشرفت‌های حاصل‌شده» در جنگ افغانستان را نیز باید در زمره دروغ‌های دولتمردان آمریکایی طی دو دهه اخیر قرار داد، ‌‌‌دروغ‌هایی که البته واشنگتن‌پست در اقدامی که اصلا هم جای تعجب نداشت در تاریخ نهم دسامبر گذشته در مطلبی تحت عنوان «اسناد افغانستان» مهر تایید بر آنها زد.

به همین ترتیب ماهیت غیرقانونی اقدامات و تهدیدهای جنگ‌طلبانه کنونی دونالد ترامپ نیز کاملا مشابه با اقدام غیرقانونی آمریکا در تهاجم نظامی به عراق در سال 2003، شکنجه‌‌های گسترده و ساختارمند توسط آمریکا در سال‌های 2001 و 2008، سرنگونی دولت لیبی در سال 2011 و هزاران سوء قصد و قتل فراقضایی دیگر (از جمله هزاران غیرنظامی) در حملات پهپادی ارتش آمریکا در آفریقا، خاورمیانه و آسیای میانه است.

نهایتا این که دونالد ترامپ بیهوده در مبارزات انتخاباتی خود به مردم آمریکا قول داد که به جنگ‌های بی‌پایان آمریکا در جهان پایان خواهد داد چرا که در دوره ریاست‌جمهوری وی بودجه وزارت دفاع آمریکا با رشد قابل توجه 21 درصدی طی سه سال از 610 میلیارد دلار به 738 میلیارد دلار رسید. از مه سال گذشته نزدیک به بیست و یک هزار نظامی آمریکایی در منطقه خاورمیانه مستقر شده‌اند. این افزایش بودجه نظامی و افزایش شمار نظامیان آمریکایی در منطقه را می‌توان نشانه روشنی از اراده دولت ترامپ برای دست‌کم مرعوب کردن ایران و شاید هم تهاجم علنی به این کشور در آینده‌ای نه چندان دور دانست، سیاستی که در حقیقت استمرار آشکار و تداوم کامل جنگ‌هایی است که اسلاف ترامپ در جهان به راه انداختند.

انتخابات آینده آمریکا و سخنرانی هشتم ژانویه ترامپ

تظاهرات ضدجنگ علیه مونترال
تظاهرات ضدجنگ در مونترال 25 ژانویه2020 / عکس از عاظفه آرانی

همان‌گونه که Collectif (جمعیت مخالفت با جنگ) پیش از این نوشت، بیش از چهل سال است که ایران در تیررس آمریکا قرار دارد. بنابراین اقدامات تهاجمی آمریکا در قبال ایران (خروج یکجانبه واشنگتن از توافق‌نامه هسته‌ای ایران، اعمال مجدد تحریم‌های تجاری شدید بر ضد ایران و ترور ژنرال قاسم سلیمانی) هر چند با سال‌های ریاست‌جمهوری باراک اوباما رئیس‌جمهور دموکرات پیشین آمریکا به ظاهر تضاد دارد، چندان تعجب‌برانگیز نیست. این اقدام تهاجمی دولت ترامپ با منافع یک مجموعه نظامی- صنعتی تشنه سوداندوزی هر چه بیشتر، یک دولت نومحافظه‌کار که در جستجوی جنگ با ایران است و همچنین یک رئیس‌جمهور متفرعن و خودشیفته که ظاهرا تمایل اساسی و اراده محوری‌اش ایجاد شرایطی است که به پیروزی مجدد وی در انتخابات ریاست‌جمهوری آتی آمریکا منجر شود، کاملا جور در می‌آید. با توجه به این مسئله می‌توان گفت که رویدادهای روزهای اخیر را می‌توان تلاش دولت ترامپ برای منحرف کردن انظار و افکار از روند برکناری وی توسط کنگره قلمداد کرد.

اما مسئله خیلی فراتر از این حرف‌هاست. تبلیغ و انعکاس چهره یک رئیس‌جمهور قدرتمند در برابر یک ایران «اهریمنی»، یک رئیس‌جمهور که به دنبال جنگ نیست اما «در صورت لزوم» برای روشن کردن شعله‌های یک جنگ ویرانگر حتی لحظه‌ای هم تردید به خود راه نخواهد داد، می‌تواند برای ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده یک برگ برنده باشد.

بریتنی کایسر کارمند پیشین موسسه کمبریج آنالیتیکا که پیشتر برخی سیاست‌های دولت آمریکا را افشا کرده بود، می‌گوید این موسسه و همچنین مرکز تحقیقاتی جمهوری‌خواه آمه ریکا رایزینگ نظرسنجی‌هایی انجام داده‌‌‌‌اند تا ضمن ارزیابی افکار عمومی آمریکا در رابطه با حمایت یا عدم حمایت شهروندان آمریکایی از جنگ احتمالی با ایران دریابند که چه تعداد از  آمریکایی‌ها در این خصوص مردد هستند، چه ابزارها و چه تبلیغات خاصی برای جلب حمایت آنها از جنگ احتمالی با ایران لازم است و آیا این کار می‌تواند نتایج انتخاباتی موردنظر را به همراه داشته باشد.

درست همین موضوع بود که دونالد ترامپ در سخنرانی خود در هشتم ژانویه یعنی یک روز پس از حملات موشکی ایران به دو پایگاه آمریکایی در عراق، انگشت روی آن گذاشت و بار دیگر تاکید کرد که قاسم سلیمانی اصلی‌ترین عامل تروریسم در منطقه و در واقع  تروریست شماره یک جهان بود، که ایران با سیاست‌ها و اقدامات مداخله‌جویانه خود در عراق، سوریه، افغانستان و لبنان یک جهنم درست کرده بود و این که اراده ایران برای دستیابی به سلاح اتمی جهان متمدن را به خطر انداخته است.

بیشتر بخوانید:

علاوه بر این ترامپ قطعا از این موضع آگاه است که آغاز یک جنگ سریع که در کوتاه‌مدت خون‌های زیادی خواهد ریخت، ممکن است در نهایت به ضرر خودش تمام شود. به همین علت، ترامپ بر خلاف برخی نومحافظه‌کاران تندرو و جنگ‌طلب که اطراف او را گرفته‌اند، برای به راه انداختن جنگ علنی و گسترده با ایران خیلی هم عجله ندارد.

دیگر آثار فوری و منفی

تظاهرات ضدجنگ مونترال 2020
تظاهرات ضدجنگ در مونترال 25 ژانویه2020 / عکس از عاظفه آرانی

هر چند فعلا خطر تشدید تنش‌ها و احتمال وقوع جنگ میان آمریکا و ایران کاهش یافته است، اقدامات جنگی تحریک‌آمیز احتمالی آمریکا در هفته‌‌‌ها و ماه‌های بعد همچنان نگران‌کننده است. در عین حال ترور ژنرال سلیمانی می‌تواند پیامدهای منفی وخیم دیگری هم در ایران، عراق و حتی همین‌جا داشته باشد.

ترور ژنرال سلیمانی و پیامدهای آن موجب شد جنبش‌های اعتراض‌آمیز مردمی در واکنش به افزایش هزینه‌‌های زندگی در ایران، سرکوب شدید معترضان و بحث‌های داغ اجتماعی درباره این مسایل به سرعت از فهرست عناوین اصلی اخبار روز این کشور خارج شوند. در شرایط فعلی و در حالی که ایران با خطر واقعی تهاجم دشمن دیرینه‌اش یعنی آمریکا روبرو است، رژیم این کشور برای خفه کردن هر گونه صدای اعتراض با شدت و حدت عمل خواهد کرد. این وضعیت می‌تواند در عرصه سیاسی ایران به تقویت هر چه بیشتر جریان‌های محافظه‌کار در انتخابات پارلمانی فوریه آینده منجر شود.

در عراق نیز قیام بی‌سابقه مردم این کشور که تا کنون بیش از پانصد کشته و بیست و پنج هزار زخمی بر جا گذاشته است از سه ماه پیش ادامه دارد و معترضان عراقی بی‌وقفه و به طور خستگی‌ناپذیر ضمن محکوم کردن فساد ریشه‌دار در میان نخبگان سیاسی کشورشان و دخالت‌های خارجی (ایران و آمریکا) در سیاست‌های بغداد، بر ضرورت میهن‌پرستی فارغ از همه گرایش‌های حزبی و نژادی تاکید می‌کنند.

اقدام تجاوزگرانه آمریکا در خاک عراق فرصتی برای نخبگان سیاسی بی‌اعتبار این کشور فراهم کرد تا بر اراده خود برای دفاع از حاکمیت عراق، بیرون راندن نیروهای آمریکایی و جلوگیری از تبدیل خاک عراق به میدان جنگ میان آمریکا و ایران (مطالباتی که مسلما با خواسته‌‌های مردم عراق در این زمینه‌‌‌ها کاملا مطابقت می‌کند) تاکید کنند. برخی گروه‌های شبه‌نظامی عراقی که در سرکوب جنبش اعتراض‌آمیز مردمی کشورشان مشارکت داشتند و به نوعی نزد افکار عمومی بی‌اعتبار شده بودند، با توجه به این که یکی از افسران بلندپایه آنها و چند مبارز دیگر عراقی در حمله پهپادی آمریکا در تاریخ سوم ژانویه به اتفاق قاسم سلیمانی جان خود را از دست دادند، اکنون تا اندازه‌ای چهره خود را ترمیم کرده‌اند.

اینجا نیز طی روزهای گذشته ده‌ها تن از اتباع ایران یا آنهایی که تابعیت دوگانه دارند، در مرز کانادا و آمریکا ساعت‌ها توسط ماموران گمرک آمریکا مورد بازجویی قرار گرفته‌اند.

آیا سیاست دولت ترامپ در قبال ایران، در حال ایجاد یک دوره پر از فشار و آزار و اذیت بر ضد این جامعه ایرانی در غربت است؟

آیا کانادا هم دخیل است؟

ضدجنگ علیه ایران در مونترال
تظاهرات ضدجنگ در مونترال 25 ژانویه2020 / عکس از عاظفه آرانی

همان‌گونه که پیش از این نیز گفتیم دولت کانادا خیلی کم در مسئله ایران اظهارنظر می‌کند. اتاوا پس از آن که از خروج یکجانبه آمریکا از توافق‌نامه هسته‌ای ایران در سال 2018 ابراز تاسف کرد، خیلی زود از برنامه هسته‌ای ایران نیز ابراز نگرانی کرد و از تهران خواست به تعهدات خود در قبال این توافق‌نامه عمل کند. جاستن ترودو نخست‌وزیر کانادا نیز به جای این که به طور آشکار و صریح ماهیت غیرقانونی و تحریک‌آمیز اقدام آمریکا در ترور ژنرال سلیمانی در خاک عراق را محکوم کند، ترجیح داد در این‌باره چیزی نگوید این در حالی بود که فرانسوآ- فیلیپ شامپانی وزیر امور خارجه وی نیز به یک اظهارنظر کوتاه 95 واژه‌ای در این‌باره بسنده کرد و همه طرف‌ها را به خویشتن‌داری و تلاش برای کاهش تنش‌ها فراخواند. وزیر خارجه کانادا همچنین افزود کانادا از مدت‌ها پیش نگران فعالیت‌های نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران تحت فرمان قاسم سلیمانی بوده است چرا که به گفته وی، اقدامات تهاجمی این نیرو تاثیری بی‌ثبات کننده در منطقه و فراتر از آن دارد.

نتیجه‌گیری

استوارت میوو Stuart Myiow، یکی از رهبران بومیان کبک
استوارت میوو Stuart Myiow، یکی از رهبران بومیان کبک در تظاهرات ضدجنگ در مونترال 25 ژانویه2020

در این شرایط ما از اعضا و طرفداران و همچنین ساکنان استان کبک دعوت می‌کنیم با پروژه جنگ‌افروزی آمریکا بر ضد ایران مخالفت کنند و در خصوص مواضعی هم که دولت کانادا در این زمینه اتخاذ می‌کند، کاملا هوشیار باشند.

در راستای درخواست‌ها و فراخوان‌های متعدد از جامعه بین‌المللی برای جلوگیری از تحقق پروژه جنگ‌افروزی آمریکا بر ضد ایران، ما از همه شما دعوت می‌کنیم در تظاهرات گسترده‌ای که قرار است شنبه بیست و پنجم ژانویه در مونترال برگزار شود شرکت کنید تا بار دیگر یکصدا مخالفت قاطع خود را با جنگ‌طلبی‌های آمریکا بر ضد ایران اعلام کنیم و  همچنین در حمایت از جنبش مردمی عراق که خواستار پایان دخالت‌های خارجی در کشورشان هستند، خروج همه نظامیان کانادایی را از این کشور و کل منطقه خواستار شویم.

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

جاستین ترودو جو بایدن آمریکا کانادا

استقبال سیاستمداران کانادایی از روی کار آمدن بایدن

نخست وزیر کانادا برای ارسال پیام تبریک برای جو بایدن رئیس جمهور آمریکا که روز چهارشنبه جای دونالد ترامپ را در کاخ سفید گرفت، به هیچ وجه تعلل نکرد...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *