Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / حبیب الرحمن حبیبی؛ کارتونیست شجاع و باتجربه در مطبوعات افغانستان
حبیبی افغانستان

حبیب الرحمن حبیبی؛ کارتونیست شجاع و باتجربه در مطبوعات افغانستان

نرگس هاشمی |

کارتئنیست افغان
حبیب الرحمن حبیبی

حبیب الرحمن حبیبی یکی از شخصیت‌های آرام، اما پرتلاش و با استعداد افغان است که در بخش رسامی و خطاطی از استعداد سرشاری برخوردار است. از همان اوایل نشر مجله کلید و مرسل در افغانستان با ما همکار بود  و یا صبر و حوصله فراوان سال‌های متمادی به کارش ادامه‌ می‌داد. آقای حبیبی با در نظرداشت شرایط سیاسی و اجتماعی در قالب کارتون کاستی‌های جامعه‌اش را بیان داشته و بدون هیچگونه ترس و هراس به فعالیت‌های هنری‌اش پرداخته است.

همکاری مطبوعاتی حبیبی در بخش کارتون، بر‌می‌گردد به گذشته‌های دور. به گفته خودش، وی در دوران ریاست جمهوری داکتر نجیب برای جریده «نگاه» کارتون رسامی‌ می‌کرد. او‌ می‌گوید: «اول با جریده نگاه قرارداد همکاری بستم، به مرور زمان همکاری‌ام را با رسانه‌های دیگر مانند مجله سباوون و شوخک نیز آغاز کردم. «حبیبی در جریان جنگ‌های تنظیمی به فعالیت‌هایش همچنان ادامه داده است و در زمان طالبان در کنار این که کارمند ریاست خانه‌سازی در وزارت شهرسازی بود خطاطی هم‌ می‌نمود و مخارج زندگی خود و خانواده‌اش را بدست می‌آورد.»  

Elite College
Aviron
Aviron

                                                                               

حبیبی در کنار این که مهارت خوبی در هنر رسامی دارد،‌ می‌گوید هنر خطاطی نیز در زندگی وی بسیار مفید واقع شده است: «در دوران طالبان به سرای‌های موتر‌ می‌رفتم و کار‌ می‌کردم و در موترها، خطاطی‌ می‌کردم.»

‎حبیب الرحمن حبیبی فرزند یک صاحب منصب نظامی است که پدرش را در دوران کودکی از دست داد و تا مدت زیادی مسوولیت تهیه مخارج زندگی یک خانواده پنج نفـره را به دوش داشت. اما اكنون وی‌ می‌گوید که خودش پدر چهار فرزند است و برادرانش بزرگ شده‌اند.حبیبی

‎این کارتونیست چیره دست در سال ۱۳۴۸ خورشیدی در شاه شهید کابل به دنیا آمد و با خانواده‌اش مدتی در کارته نو کابل و مدتی هم در قصبه زندگی کرده است. وی در مکتب «رحمن مینه» تا صنف هفتم درس خوانده و متباقی آموزش‌های دوره مکتب را تا صنف دوازدهم در «مکتب قصبه» سپری کرده است.

حبیب الرحمن حبیبی کــه استعداد ویژه در هنر رسامی دارد، در کنار آموزش‌های مکتب، خطاطی را نزد استادان و پیشکسوتان این هنر نیز دنبال کرده است. وی استاد اسماعیل صدیقی را به عنوان استادش در خطاطی یاد‌ می‌کند که مدتی را نزد وی آموزش دیده است. همچنان او مدت دو سال در انستیتوت غلام محمد میمنگی، هنر نقاشی را آموزش دیده است.حبیبی

آقای حبیبی زمانی که در افغانستان؛ جوانان مسوولیت خدمات عسکری را به عهده داشتند او برای دفاع از میهنش در حالی که سن قانونی عسکری را هم تکمیل نکرده بود عسکر گردید تا بعد از اتمام دوره عسکری به خاطر آرام به تحصیلاتش ادامه بدهد. او دلیل این تصمیم خود را چنین توضیح‌ می‌دهد: «افرادی که اول تحصیلاتشان را سپری کرده و بعد عسکری‌ می‌کردند، آموخته‌های‌شان از یادشان رفته و خوب فعالیت نمی‌توانستند. از این رو من خواستم اول عسکری را تمام کنم بعد با اعصاب آرام درس بخوانم.»

حبیبی

حبیبی در دوران سه ساله عسکری اش در فرقه ۸ قرغه، مدتی منحیث یک سرباز عادی مصروف گزمه و تعلیم و تربیه نظامی بوده است، اما بعد از آن که صاحب منصبان متوجه هنر وی شدند او را منحیث خـطاط فرقه معرفی کردند. بعد از سه سال عسکری، حبیبی شامل امتحان کانکور شده و بدین‌ترتیب در فاکولته ساینس پوهنتون کابل کامیاب شد از اینکه رشته دلخواه‌اش حقوق و یا ژورنالیزم بود و از سوی دیگر با مشکلات خانوادگی و اقتصادی سردچار بود نتوانست به تحصیلاتش ادامه بدهد.

حبیب الرحمن حبیبی، بعد از ترک تحصیل، مدتی در وزارت کار و امور اجتماعی و مدتی هم در وزارت شهرسازی کار کرد و در کنار این وظایف، او همکاری با مطبوعات را نیز دنبال می‌کرد. به بیان خودش، وی در سال ۱۳۶۸ از عسکری فارغ شد، درست زمانی که داکتر نجیب‏الله رییس جمهور بود و برای مطبوعات نیز آزادی قایل شده بود. در آن زمان وی همکاری با رسانه‌ها را آغاز کرده و تاکنون در این بخش به پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای نایل آمده است.حبیبی

تجارب رسانه‌ای در رابطه به بیان مفکوره و انتقاد از طریق کارتون و کاریکاتور؛ حبیب الرحمن حبيبی را به این نتیجه رسانیده است که حتی در زمان داکتر نجیب که ادعا بر آزادی بیان‌ می‌کرد فضای مناسبی برای ابراز نظر وجود نداشته است. او‌ می‌گوید : «در آن زمان در جریده نگاه یکی از کارتون‌های خالقیار صدراعظم افغانستان را به چاپ رساندم و با این کارم دولت وقت به من هشدار داد و مدتی نمی‌توانستم به دفتر این جریده بروم و با نشر چنین کارتون‌‌ها ‌حتی اداره خاد (استخبارات) آن زمان مرا تعقیب‌ می‌کرد.»

حبیبی

بعد از روی کار آمدن دولت موقت و در زمان حکومت حامد کرزی نشر کارتون‌های حیببی نیز جنجال برانگیز شد چنانچه بعد از نشر کارتونی توسط او در مورد عملکرد حکومت ایران در مقابل مهاجران افغان و پس از نشر آن از سوی مجله کلید، سفارت ایران از طریق امنیت ملی افغانستان ؛دفتر کلید گروپ را تحت فشار قرار داد و همچنان زمانی که کارتونی را درباره کشتار افراد ملکی توسط نظامیان آمریکایی به نشر رساند از طرف سفارت امریکا و از طریق حکومت افغانستان، وی را تحت فشار قرار داده‌اند.

با توجه به این که کارتونیست‌‌ها ‌در هر کشوری، به خاطر انتقادات تند و زننده‌شان مورد تهدید و ارعاب قرار دارند، حبیبی نیز انکار نمی‌کند که گاهی هشدارهایی از سوی گروه‌های مسلح مخالف دولت، به خصوص طالبان، نیز دریافت کرده است، زیرا وی کارتون‌هایی را در مورد چگونگی فعالیت‌های این گروه‌‌ها ‌نیز به چاپ رسانیده است. اما به گفته خودش، وی تاکنون این گونه تهدیدات را جدی نگرفته و به کارش ادامه‌ می‌دهد.حبیبی

این کارتونیست شجاع و با تجربه افغان، سیاست حکومت کنونی (حکومت وحدت ملی) را در راستای آزادی بیان و افکار امیدوارکننده‌‌ نمی‌داند و اما‌ می‌گوید سوء استفاده کردن شماری از افراد از آزادی بیان، نباید موجب سلب آزادی کسانی شود که از آزادی به گونه منطقی استفاده‌ می‌کنند. او‌ می‌گوید آزادی بیان یک نعمت است و از این نعمت باید به گونه معقول استفاده کرد.

این کارتونیست موفق که دردهای فراوان از نابسامانی‌های روزگــار در دل دارد، از دردهایش چنین یادآور‌ می‌شود: «ما در دورانی بزرگ شدیم که تمام سختی‌‌ها ‌بر سر جوانان بود و جوانان آن دوره نسل سوخته جنگ هستند. ما حتا‌‌ نمی‌توانستیم آموزش خود را به پایان برسانیم.»

البته دردهای روزگار برای حبیبی تبدیل به انگیزهای خوبی برای نقد حرفه‌یی شده و بالاخره وی برای بیان عقایــد و مفکوره انتقادی‌اش به رسم کردن کارتون روی آورده است.

‎او به این نظر است که برای رسم کردن کارتون، تنها داشتن انگیزه و مفکوره انتقادی کفایت‌‌ نمی‌کند، بلکه در کنار آن اطلاعات کافی در مورد شرایط سیاسی و اجتماعی و تشخیص خوب و بد نیز بسیار مهم است. او‌ می‌گوید: «به اخبار بیشتر گوش‌ می‌دهم و موضوعات گوناگون را در ذهنم تحلیل و به تصویر‌ می‌کشم. مطالعه‌ می‌کنم و بیشتر کتاب‌های تاریخی می‌خوانم .»‎

اکنون این هنرمند و کارتونیست، تصمیم دارد از کارتون‌هایش کلکسیونی را ترتیب داده و با فراهم شدن زمینه، آن را در نمایشگاه‌‌ها ‌به نمایش بگذارد و یا از آن به گونه مسلسل کتابی را ترتیب دهد که مبین دوره‌های مختلف تاریخی باشد چون او بیشتر از ۲۷ سال است که برای رسانه‌‌ها ‌کارتون رسم‌ می‌کند و این خـود‌ می‌تواند بیانگر واقعات عینی دوره‌های مختلف تاریخی باشد.

تذکر:

نرگس هاشمی: این معرفی با استفاده از وب‌سایت کلید گروپ، صفحه اجتماعی حبیب الرحمن حبیبی و تجارب کاری‌ام با وی تهیه شده است.

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

من، شقایق، کارتونیست هستم!

آزاده مقدم /   شقایق معظمی را اولین بار در کافه آنجا با توکا نیستانی …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *