Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / دیدگاه / یادداشت / یادداشت: آینه‌ی تمام‌‌‌‌نمای جامعه‌ی ایرانی به دور از هیاهو

یادداشت: آینه‌ی تمام‌‌‌‌نمای جامعه‌ی ایرانی به دور از هیاهو

علی اسماعیلی، کارگردان سینما و تئاتر

محمد ارژنگ، فیلم‌ساز ایرانی مقیم کانادا، چندی است که عرصه‌ی فعالیت‌‌‌‌های خود در مونترال را گسترش داده و در این راستا نمایش فیلم‌‌‌‌های کوتاه سینمای ایران را که مروری است بر چند فیلم انجمن فیلم کوتاه ایران در سینماتک مونترال به نمایش درآورده است. این که وضعیت اجتماعی و فرهنگی و حتی اقتصادی یک جامعه را با عنایت به سینمای آن کشور بشناسیم، کاری معمول و معقول است. از این رو هجوم فیلم دست پایین و به اصطلاح طنز به سینمای کشور و نمایش آن توسط دلال‌‌‌‌های دست پایین در مونترال، فرصت خوبی است تا نیم نگاهی به وضعی بغرنج جامعه‌ی ایران بیندازید. شوخی‌‌‌‌های دست‌‌‌ پایین جنسی و و چهره‌‌‌‌های فاسد اقتصادی و کم و بیش اجتماعی (متأسفانه).

اما سینمای هنری ایران در وادی آگاهانه‌‌‌‌تری حرکت می‌‌‌‌کند. بازتاب لایه‌‌‌‌های زیرین جامعه ایران که توأم با نکته‌‌‌‌بینی و ظرافت است، شاخصه‌ی فیلم‌‌‌‌های کوتاه است. البته قابل تعمیم نیست و در همین فیلم‌‌‌‌های کوتاه هم ردی از بی‌‌‌‌اندیشگی و بی‌‌‌‌انگیزگی جریان دارد. اما در مجموع نگاه قابل مداقه‌‌‌‌ای در فیلم‌‌‌ کوتاه ایران جریان دارد. از این رو در این یادداشت کوتاه، به دو نکته در پیرامون این سینما خواهم پرداخت:

Elite College
Aviron

 

ابتدا این که، سینمای کوتاه ایران، بزرگ و پرافتخار است. در جشنواره‌ی فیلم کوتاه تهران در سال گذشته، پنج‌‌‌ هزار فیلم حضور داشته‌‌‌ است. اگر فیلم‌‌‌‌های رد شده را نادیده بگیریم، باز هم رقم قابل توجهی است. اگر هر فیلم با حداقل پنج نفر ساخته شده باشد، در عمل بیست و پنج هزار ایرانی به صورت مستقیم با سینمای صاحب اندیشه و آگاه در تماس است. باید در نگاه جهانی، عدد قابل توجهی باشد. این روزها این جمله را در محافل سینمایی بارها به کار می‌‌‌‌برم که سینما در ایران، مثل فوتبال در برزیل است و این سینما که البته به لحاظ جشنواره‌‌‌ای دچار همان بی-‌عدالتی همیشگی است و گاهی فیلم‌‌‌‌هایی دیده‌‌‌ می‌‌‌‌شوند و جایزه می‌‌‌‌گیرند که تنها پشت به دیوار محکمی دارند و کارای علمی‌‌‌‌تر و هنری‌‌‌‌تر کم‌تر به چشم می‌‌‌‌آیند، در درون خود پتانسیلی بی‌‌‌‌نظیر دارند چند نام مهم و چند اثر درخشان‌ که اثر خود ارژنگ هم در بین آن‌‌‌‌ها است، در این مجموعه به نمایش درآمد و فرصت و امکان آشنایی با سینمای جدی و محکم را برای آنان‌‌‌ که دور از وطن زندگی می‌‌‌‌کنند، و حتی جامعه‌ی مونترالی که کم تعداد هم نبودند، فراهم آورد.

دوم این که فشارهای مستقیم اقتصادی و سیاسی، فیلم‌سازان را ناگزیر به انتخاب لوکیشن‌‌‌‌های دم دست و محدود کرده‌‌‌‌است. در واقع در ایران سبکی به سینما اضافه شده به نام سبک آپارتمانی. فیلم‌ساز برای پرهیز از مواجه شدن با هجوم مردم و یا حتی تلاش‌‌‌‌های سخت برای گرفتن مجوز فیلم‌برداری از نهادهای مسئول، به سمت ساخت فیلم در محیط‌‌‌‌های محدود آپارتمان یا ویلای اقوام و یا حتی محله‌‌‌‌های خلوت و شهرستان، تمایل پیدا می‌‌‌‌کند. در حقیقت، نوعی سانسور که نه منتج از ایدئولوژی و مذهب است، بلکه زاده‌ی شرایط سخت فیلم‌سازی است. به نوعی اگر فیلم‌ساز بخواهد، فیلمی با مضمون تاریخی بسازد، برای گرفتن مجوزهای انتظامی و همچنین محیط‌‌‌‌های تاریخی مورد نظر چنان دچار بحران می‌‌‌‌شود که ترجیح می‌‌‌‌دهد در شرایط نامتعارف و یا حتی با تغییر تکنیک کار به موضوع بپردازد.

آخر این که، رویداد پخش آثار فیلم کوتاه، فرصت مناسبی است تا جامعه‌ی ایرانی ساکن خارج از کشور، به دور از هیاهوی جایزه بگیران حرفه‌‌‌‌ای، چهره‌‌‌‌های تلویزیونی محبوب! دلال‌‌‌‌های محلی و کاسب‌‌‌‌های تازه به دوران رسیده و رسانه‌‌‌‌های بی‌‌‌‌سواد، یک شبه، در آینه‌‌‌‌ای تمام‌نما به خود بنگرد. به کاستی‌‌‌‌ها و افزودنی‌‌‌‌هایش، به غصه‌‌‌‌ها و قصه‌‌‌‌هایش. به آرزوها و آرمان‌‌‌‌هایش و حتی به اخلاق و ارزش‌‌‌‌های رایج جامعه‌‌‌‌اش که تا چه حد قلب وتلخ شده‌‌‌ است. کاش این حرکت محمد ارژنگ ادامه پیدا کند و به همین ختم نشود.

 

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

طوفان مونترال

طوفان مونترال و کبک؛ خرابی‌های گسترده، قطع برق، درختان شکسته، ماشین‌های تخریب‌شده

صبح روز پنجشنبه هفدهم اکتبر دگرگونی شرایط جوی و وزش باد شدید در جنوب و شرق استان کبک نزدیک به یکصد و چهل هزار نفر از مشتریان شرکت هیدرو کبک را عمدتا در مونترال و مونته رژی از برق محروم کرد زندگی آنها را برای ساعاتی هم که شده تحت تاثیر قرار داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *