قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / ارتباط موثر چیست و چرا شما به این مهارت نیاز دارید؟
ارتباط موثر

ارتباط موثر چیست و چرا شما به این مهارت نیاز دارید؟

دکتر الهام گرامی |

از آنجایی که ما انسان‌ها به شکل گروهی زندگی ‌می‌کنیم، دائماً در حال برقراری ارتباط با دیگران هستیم. كیفیت زندگی هركس بستگی به كیفیت ارتباطات او با دیگران دارد. همه اعمال ما نوعی ارتباط به حساب می‌آیند. تکان دادن سر، روی برگرداندن، اشارات چشمی‌ یا بدنی، هر یک می‌توانند پیامی را به دنبال داشته و در برگیرنده انواع ارتباطات و تعامل با دیگران باشند. حتی سکوت نیز در برخی مواقع می‌تواند نشانه‌های ارتباطی مختلفی را در برداشته باشد. در ثانی، ارتباطات زمانی کارآمد خواهند بود که به شیوه مثبت و سازنده برقرار شوند و در غیر این صورت دردسر آفرین خواهند شد. برخی افراد از برقراری ارتباط موثر ناتوان هستند، چرا که عناصر ارتباط و عوامل موثر بر آن و نیز موانع ارتباط صحیح را نمی‌شناسند.

البته بحث مهارت ارتباط موثر موضوع گسترده تری است که ما در این مقاله تنها به جنبه هایی از آن می‌پردازیم. در شماره‌های آینده مجله هفته مهارت ارتباط موثر بازهم موضوع بحث ما خواهد بود.

Aviron

 

یكی از ویژگی‌های انسان سالم و موفق، مهارت و توانایی برقراری ارتباط مؤثر و سازنده با دیگران است.

این مهارت به فرد كمك می‌كند تا بتواند كلامی و غیركلامی و مناسب با فرهنگ و جامعه و شرایط، خود را بیان كند. به این صورت كه فرد بتواند نظرها، عقاید، خواسته‌ها، نیازها و هیجانات خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران درخواست كمك و راهنمایی كند.

همه ما در زندگی روزمره به شیوه‌های مختلف با دیگران ارتباط برقرار ‌می‌کنیم  و به تبادل افکار، احساسات و تمایلات خود می‌پردازیم. ارتباط در اشکال مختلف کلامی ‌و غیرکلامی ‌محور اصلی زندگی ما را تشکیل می‌دهد و از اهمیت بسیاری برخوردار است.

در این زمینه هر یک از ما بدون دانش خاصی می‌توانیم اشخاصی را که به لحاظ ارتباطی موفق‌ترند شناسایی کنیم. این افراد آنهایی هستند که دیگران معمولا تمایل خود را برای ارتباط با آنها ابراز می‌کنند. چنین اشخاصی براحتی با دیگران رابطه برقرار کرده، به طور اثر بخشی صحبت می‌کنند، اخبار و پیام‌های خود را به وضوح در طول صحبت منتقل میکنند و تماس خود با دیگران را با برجا گذاشتن یک احساس مثبت پایان می‌بخشند.

البته باید اذعان داشت که اشخاص زیادی در زمینه برقراری ارتباط با دیگران با مشکل روبه‌رو هستند. مثلا، در یک اداره بسیاری از همکارها مشکلات ارتباطی با بقیه دارند و یا اعضای یک خانواده اغلب به روش درست مسائل خود را حل و فصل نمی‌کنند و یا زوجها از طرز برقراری ارتباط موثر با یکدیگر بی‌اطلاع‌اند، حال آنکه عامل صمیمیت، دوستی و موفقیت در جنبه‌های مختلف زندگی بستگی به این دارد که با دیگران چگونه برخورد ‌می‌کنیم  و بدون تردید، برقراری یک ارتباط موثر و سازنده با دیگران، بخصوص در زمانی که با آنها اختلاف داریم نقشی مهم در موفقیت‌های اجتماعی و احساس رضایت ما از زندگی دارد.

ضرورت مهارت ارتباط موثر

برای کلیه فعالیت‌های اجتماعی از جمله دوست‌یابی، ازدواج، تحصیل، اشتغال، برطرف کردن نیازهای روزانه و غیره نیازمند برقراری ارتباط موثر با دیگران هستیم و اگر این مهارت را به خوبی نیاموخته باشیم در اغلب فعالیت‌های اجتماعی، آنگونه که می‌خواهیم پیش نرفته و رضایت ما تأمین نخواهد شد. به عنوان مثال اگر شما نتوانید با همسر، فرزند، والدین یا رئیس‌تان به طور موثر ارتباط برقرار کنید، تعامل صحیحی بین شما شکل نمی‌گیرد و نمی‌توانید صحبت یا ایده‌های یکدیگر را درک کنید.

عدم توانایی برقراری ارتباط موثر، باعث شکل‌گیری تعارضات بین فردی و در نهایت انزوا و تنهایی افراد خواهد شد. اما خوشبختانه یکی از اصول مهارت‌های زندگی از جمله «ارتباط موثر» آن است که قابل یادگیری بوده و همه می‌توانند با فراگیری و تمرین آن عملکرد موثرتری در تعامل با دیگران داشته باشند.

كسب این مهارت مهم و ضروری در زندگی اجتماعی خیلی مشكل نیست. فقط باید بخواهید و تمرین كنید.

 

ارتباط چیست؟

ارتباط عبارت است از فرآیند ارسال و دریافت پیام.

برقراری ارتباط، عبارت است از «ارسال پیام» از یک شخص به شخصی دیگر از طریق یک کانال ارتباطی کلامی‌ یا غیرکلامی، به طوری که آنچه منظور فرستنده است گیرنده همان را دریافت و درک می‌کند.

فرستنده: پیام را ایجاد و آن را منتقل می‌کند.

گیرنده: فرد یا گروهی است که پیام را دریافت و به آن پاسخ می‌گوید.

 پیام: شامل اطلاعات فرستنده + تفسیر گیرنده از آن است.

کانال ارتباطی: شیوه‌ای است که فرستنده از آن طریق پیام خود را به گیرنده منتقل می‌کند که ممکن است به صورت کلامی ‌یا غیرکلامی ‌(با استفاده از زبان بدن مثل اشارات و یا نوشتاری) باشد.

بازخورد: اطلاعاتی است که فرستنده پیام از گیرنده پیام، به روشهای مختلف دریافت می‌کند.

ارتباط ضعیف می‌تواند از هر گونه نارسایی در الگوی ارتباطی زیر حاصل شود :

  • فرستنده نتواند یک پیام روشن ارسال کند.
  • گیرنده به دقت گوش ندهد و نتواند پیام را به درستی دریافت کند.
  • گیرنده نتواند توسط یک بازخورد صحیح، پیام را برای فرستنده روشن نماید و فرستنده نتواند بازخورد را تصدیق و یا به آن پاسخ گوید.

اهمیت ارتباط بین فردی موثر

  • اثر مستقیم روی سلامت روانی فرد دارد.
  • به رشد شخصی کمک می‌کند.
  • بهره‌وری شغلی و موفقیت را افزایش می‌دهد.
  • کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد.
  • تندرستی و سلامت جسمی ‌به همراه دارد.
  • سازگاری فرد را افزایش می‌دهد.
  • باعث مقابله سازنده با استرس می‌شود.

ارتباط موثر

  • وسیله انتقال اطلاعات بین افراد است.
  • راه نشان دادن احساسات به دیگران است.
  • بهترین راه تصحیح سوء تفاهم‌ها است.
  • پیش شرط هر نوع آموزش موثر، است.
  • لازمه رشد یک اجتماع است.

ارتباط ناموثر

  • باعث ایجاد سوء تفاهم می‌شود.
  • منجر به نارضایتی، احساس تنهایی و تعارض در افراد خانواده و جامعه می‌گردد.
  • در طول زمان می‌تواند اعتمادبه‌نفس فرد را مختل کند.
  • احساس درماندگی و در نتیجه آسیب‌های اجتماعی و روانی ایجاد نماید.
  • توانایی فرد برای مقابله با مشکلات زندگی را کاهش دهد.

انواع ارتباط

کلامی‌: شامل آن وجهی از ارتباط است که به طور اختصاصی محتوی کلام و فرآیند بیان کلامی ‌از قبیل چگونگی شروع صحبت و نحوه جمله‌بندی را دربرمی‌گیرد.

غیرکلامی‌: به جنبه‌هایی غیر از محتوای کلامی‌ مربوط می‌شوند. در این مقوله می‌توان تن صدا، آهنگ صدا، تماس چشمی، حالات چهره‌ای، ژست‌ها، حالات بدنی و گوش دادن را نام برد.

روند برقراری ارتباط موثر

یک گام مهم در برقراری ارتباط بهینه آن است که شما موانع موجود در هر یک از مراحل فوق و اجزای تشکیل‌دهنده ارتباط را به خوبی شناسایی و برطرف کنید. به عنوان مثال اگر پیام شما طولانی، سازمان نایافته و همراه با خطاهای متعدد باشد، نباید انتظار داشته باشید که پیام‌تان به خوبی درک یا تفسیر شود. استفاده نابجا از کلمات و یا زبان بدن و در نظر نگرفتن شرایط گیرندگان پیام و موقعیتی که پیام در آن منتقل می‌گردد، می‌تواند مفهوم پیام را مختل ساخته و مانع برقراری ارتباط موثر شود.

موانع برقراری ارتباط :

برخی از موانع ارتباط موثر عبارتند از:

  1. گوش ندادن.
  2. مسخره کردن.
  3. فریاد زدن یا با صدای بلند سخن گفتن.
  4. انتقاد یا تحقیر کردن افراد.
  5. خشمگین شدن.
  6. احساس خود را صادقانه بیان نکردن.
  7. پیام‌های منفی غیرکلامی‌(مثل بی‌اعتنایی، عدم توجه و حالت تدافعی)
  8. اخم کردن یا روی درهم کشیدن.
  9. حرف دیگری را قطع کردن.
  10. دروغ گفتن.
  11. تهدید کردن.
  12. متهم کردن یا مقصر شناختن.
  13. ارزیابی‌های شتابزده و نتیجه‌گیری‌های عجولانه.
  14. پیش داوری و نگرش سوگیرانه.
  15. تعصبات و تفکرات قالبی و خشک.

راهکارهای برقراری یک ارتباط موثر

1) شنونده خوبی برای آنچه طرف تعامل شما می‌گوید باشید. اغلب ما آنچنان درگیر افکار و احساسات خود هستیم که واقعاً به آنچه دیگران می‌گویند گوش نمی‌دهیم.

2) به فرستنده بفهمانید که به او گوش می‌دهید (از طریق زبان بدن یا اصوات دلگرم کننده مثل«آها»).

3) تکرار و انعکاس آنچه که سخنگو می‌گوید.

4) انتخاب زمان مناسب برای صحبت.

5) برقراری ارتباط غیر کلامی مانند: تکان دادن سر، تماس چشمی خوب و حالات چهره‌ای خوشایند.

6) سعی در پی بردن به احساس دیگران.

7) ارائه راه‌ حل‌های احتمالی.

8) ادا کردن آنچه که گفته شد تا مطمئن شوید منظور را به درستی فهمیده‌اید.

9) ارائه فیدبک یا بازخورد دلگرم کننده همراه با تحسین.

10) مثبت‌نگر باشید، حتی اگر با چهره انتقادی یا خشک از طرف مقابل‌تان روبرو شدید، به موقعیت و برقراری ارتباط با دیدی مثبت بنگرید.

11) راحت و آرام باشید، چون داشتن احساساتی مثل اضطراب و ناراحتی، این برداشت را به طرف مقابلتان القا خواهد کرد که شما از اعتماد به نفس یا دانش کافی برخوردار نیستید.

12) خودتان باشید و از گرفتن نقش‌ها یا ژست‌های مصنوعی که گمان می‌کنید جلوه‌ بهتری از شما ارائه می‌دهد، اجتناب کنید.

13) رفتاری همراه با فروتنی و ادب داشته باشید و از کوچک شمردن، بی‌اهمیت دانستن و تمسخر بحث با طرف مقابل‌تان اجتناب نمایید.

در شماره‌های آینده به جنبه های دیگری از ارتباط موثر می‌پردازیم.

الهام گرامی
دکتر الهام گرامی

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

اخبار مونترال کانادا خانواده سالم و خانواده ناسالم

چگونه خانواده خود را به محل آرامش، رشد و سلامتی تبدیل کنیم؟

خانواده نقش مهمی در رشد شخصیت و تأمین بهداشت روانی افراد دارد. اغلب افرادی که فاقد سلامت روانی هستند از خانواده‌های ناسالم برخواسته‌اند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *