Fengye College Center
خانه / عمومی / اخبار کانادا / «وصایا»ی نورسیدهٔ عُلیاجناب آتوود، حادثه‌ای تازه در دنیای کتاب
مارگارت آتوود

«وصایا»ی نورسیدهٔ عُلیاجناب آتوود، حادثه‌ای تازه در دنیای کتاب

مونترال/ گروه ادبیات «هفته» 

امروز سه‌شنبه ۱۹ شهریور، رمان نورسیدهٔ مارگارت آتوود به نام «وصایا» (با عنوان انگلیسی The Testaments)، با حضور جمعیتی کم‌سابقه که از نیمه‌شب منتظر بازگشایی کتاب‌فروشی واتر-استونز در لندن بودند، رونمایی شد و این هجوم شبانگاهیِ مشتاقان لندن‌نشینِ خانم آتوود که می‌خواستند از اولین خریداران رمان تازهٔ او باشند، به نظرم اتفاقی تازه را شکل داد چراکه چنین اتفاقی پیش‌تر فقط برای مجموعه‌رمان‌های هری پاتر روی داده بود ولی هفتهٔ گذشته این قلمرو، کتابی تازه از پل مک‌کارتنی (خواننده و آهنگساز گروه بیتلز) را نیز پذیرفت و بامداد سه‌شنبه در اختیار رمان «وصایا» نیز قرار گرفت که در حقیقت دنباله‌ای برای رمان پرفروش، کلاسیک و جهانگیرِ «سرگذشت ندیمه» محسوب می‌شود.

«سرگذشت ندیمه» مهم‌ترین اثر آتوود (شاعر، داستان‌نویس، منتقد ادبی، فعال سیاسی و فمینیست سرشناس کانادایی، آبان سال جاری ۸۰ ساله می‌شود)، اول‌بار در سال ۱۹۸۵ منتشر شد و کمی بعدتر، به سال ۱۹۹۰، دستمایهٔ ساخت فیلمی سینمایی قرار گرفت و سپس در سال ۲۰۰۰ یک اپرا بر اساس آن اجرا شد و دو سال پیش (در سال ۲۰۱۷)، وقتی مجموعه‌ای تلویزیونی بر پایهٔ آن ساخته شد، باز بر سر زبان‌ها افتاد.

منبعِ الهامِ مارگارت آتوود در نگارشِ «سرگذشت ندیمه»، «ظهور مسیحیان دست‌راستیِ امریکا در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، همچنین انقلاب ۵۷ ایران و نیز تاریخ امریکا در قرن هفدهم میلادی» بوده است و کمی پیش‌تر دربارهٔ منبع الهامش برای رمان «وصایا»، به جهانِ آشفتهٔ امروز اشاره کرده و گفته بود: «منبع الهامی دیگر [برای من]، همین دنیایی است که در آن زندگی می‌کنیم.»

بدین‌ترتیب طی ماجرای رمان «وصایا»، که ۱۵ سال پس از صحنهٔ فرجامین «سرگذشت ندیمه» می‌گذرد و آتوود سه سال وقت صرف نگاشتنش کرده، او در راه پاسخ به پرسش‌هایی کوشیده که در طول ۳۵ سالِ گذشته از سوی خوانندگانش با او در میان گذاشته شده است. فرآیندی به‌موازاتِ آنچه، بنا به گفتهٔ خودش نشان می‌دهد که: «طی این زمان طولانی، جامعه دچار تغییرات فراوان شده و همهٔ کشورها، ازجمله امریکا، در قیاس با سه ‌دهه قبل، زیرِ فشارهای افزون‌تری قرار گرفته‌اند.»

اشارهٔ آتوود انگار تغییرات اجتماعی و سیاسی گسترده‌ای است که به‌خصوص در عرصه‌های مرتبط با زنان رخ داده است و یکی از تجلیات آن، تحت تأثیر رمان «سرگذشت ندیمه» را، می‌توان در لباس‌های سرخ و کلاه‌های سفیدی یافت که به نمادی از کنش‌های فمینیستی بدیل شد.

به‌ویژه در امریکا، این نوع پوشش به نماد و نمودی برای کارزارِ عالم‌گیرِ #MeToo و نیز عَلَمِ اعتراض به برخی سیاست‌های ضدمهاجر، نژادمحور و زن‌ستیزِ دانالد ترامپ است. این اثرگذاری تا آنجا پیش رفت که شماری از مشتاقانِ این کارِ تازه، با همین پوشش در صف نخستین‌خریداران رمان او حضور یافتند.

در اهمیت «وصایا» همین‌بس که می‌توان به نامزدی این اثر برای دریافت جایزهٔ ادبی «بوکر» پیش از انتشار اشاره کرد: دو ماه قبل از انتشار آن، هیئت‌گزینش جایزهٔ بوکر ۲۰۱۹، این اثر را با وصف «ترس‌آور و شوق‌انگیز» به‌عنوان یکی از نامزدهای این جایزهٔ ۵۰ هزار پوندی معرفی کرده است.

از حواشیِ بامزهٔ این رمان نیز یکی آن است که دوستداران عُلیاجناب، بودند کسانی که براثر یک اشتباه فنی عجیب از سویِ آمازون (بزرگ‌ترین عرضه‌کنندهٔ این کتاب)، رمان جدید او را چهار روز زودتر از تاریخ انتشار دریافت کردند.

سرآخر باید پس از خواندن این رمان باید نشست و نظاره کرد رمان مارگارت آتوود که پیش‌تر (در سال ۲۰۰۰)، جایزهٔ ادبی بوکر را به‌خاطر رمان «آدمکش کور» دریافت کرده بود و اکنون ششمین بار است که نامزد مهم‌ترین جایزهٔ ادبی انگلستان می‌شود، در رقابت با لیست نامزدهای نهایی بوکر ۲۰۱۹ چه می‌کند. آثاری چون: «کیشات» (بر پایه نام کیشوت) نوشتهٔ سلمان رشدی و «۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه» نوشتهٔ الیف شافاک (شفق) به‌قلم ترکیه‌ای، از دیگر نامزدهای بوکر ۲۰۱۹ هستند و برگزیدهٔ نهایی آن در مراسمی در اواخر مهرماه در لندن اعلام خواهد شد.

 

نویسنده: فرشید سادات شریفی

همینک (آوریل ۲۰۱۹) محقق دانشگاه مک‌گیل هستم. دکتری‌ام را در زمینه زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه شیراز دریافت کردم و در آن مقطع بر روی ابعاد وجودی شعر معاصر فارسی کار می‌کردم.

مطلب پیشنهادی:

جایزه ادبی

حاشیه‌های بوکر 2019: ماگارت اتوود و برنادین اواریستو برنده شدند؛ هیئت امنا به شدت مخالف بود

مارگارت آتوود، نویسنده کانادایی و برناردین اواریستو نویسنده بریتانیایی، روز دوشنبه جایزه بوکر را مشترکا برنده شدند. این برد مشترک یک رخداد مهم در تاریخ بوکر پرایز است که همواره طبق مقررارتش جایزه را فقط به یک نویسنده اهدا کرده است. اما امسال هیئت داوری کتاب قانون را کنار گذاشت و از نام بردن فقط یک برنده برای این جایزه معتبر خودداری کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *