قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / راهکارهای گسترش تفکر خلاق (بخش 3 از 3)
تفکر خلاق

راهکارهای گسترش تفکر خلاق (بخش 3 از 3)

دکتر الهام گرامی|

مهارت‌های زندگی، تفکر خلاق|

 

بیشتر بخوانید: مهارت تفکر خلاق از دسته مهارت‌های زندگی (بخش 1 از 3)

مهارت تفکر خلاق از دسته مهارت‌های زندگی (بخش 2 از 3)

 

– اطلاعات و تجارب خود را در موقعیت‌های مختلف گسترش دهیم.

– از دیگران و کودکان سؤال‌هایی را بپرسیم که پاسخ‌های متعدد داشته باشد.

– اگر سؤال‌های غیرمعمولی از سوی دیگران مطرح می‌شود، سعی کنیم تا با همکاری خودشان پاسخ‌های جدید و نو را کشف کنیم.

– رفتارها و الگوهای افراد خلاق را سرمشق زندگی قرار دهیم.

 

Aviron

 

– از فنون ویژه تفکر خلاق مانند « بارش فکری » به‌خوبی استفاده کنیم. (حمله ذهنی به یک موضوع و بررسی آن موضوع از جهات مختلف را بارش فکری می‌گویند).

– تصورات ذهنی خود و دیگران را تقویت کنیم، زیرا تصویرسازی کمک می‌کند تا اطلاعات در حافظه بلندمدت بیشتر ذخیره شوند، برای مثال اگر فرزندمان داستانی از دایناسورها را می‌خواند، از او بخواهیم تصور کند که میان جنگل قرار دارد، به صدای آنان گوش دهد، بزرگی جثه‌اش را در نظر بگیرد، صدای پای آنان را بشنود و…

– در نوشتن داستان یا کشیدن نقاشی و… به‌جای استفاده از نمونه، از طرح‌های خلاق ذهن خود استفاده کنیم.

– هر چه را که می‌خوانیم، می‌بینیم و یا می‌شنویم، مهم‌ترین نکات آن را یادداشت کنیم.

– هر فکر جدیدی که به ذهن ما می‌رسد، بنویسیم.

– بازی‌های فکری، ساخت اشیا با گِل، مجسمه‌سازی، نقاشی و داستان‌نویسی موجب شکوفایی ذهن و خلاقیت می‌شوند.

– اجازه دهیم هر سؤالی را از ما بپرسند و سؤالات آنان را جدی بگیریم.

– طرح سؤال‌های باز و تکمیل جملات و داستان‌های ناتمام در رشد تفکر خلاق مؤثر است.

– به عقاید دیگران احترام بگذاریم و اجازه دهیم که تا حدّ ممکن کارهایشان را باذوق و سلیقه خود انجام دهند.

– ابتکار و تخیل را باور داشته باشیم تا زمینه بروز فعالیت‌های خلاق در جامعه فراهم شود.

– سعی کنیم پاسخ‌های ما در مقابل سؤالات دیگران به‌گونه‌ای باشد که او را به سؤال‌های جدیدتری هدایت کنیم.

– فرصت ابتکار و نوآوری را در خانواده و مدرسه و محل کار به دیگران بدهیم.

– از موقعیت‌هایی مانند مسافرت، بازدید از موزه‌ها و رفتن به مکان‌های تفریحی و فرهنگی برای آموزش تفکر خلاق استفاده کنیم.

– احساس امنیت، شادی و آرامش از عوامل شکوفایی تفکر خلاق است، آن عوامل را از خود و دیگران دریغ نکنیم.

– هوش، استعداد، مهارت و تلاش جدی، بخشی از عوامل رشد خلاقیت به شمار می‌رود، امّا ضروری است به ایجاد انگیزه نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

– توانایی دیگران حتی کودکان را بپذیریم و باور داشته باشیم که هر فرد موجودی منحصربه‌فرد است و مثل و مانندی ندارد.

– وقتی کار و فکر جدید و خلاقانه‌ای را از دیگران مشاهده کردیم، با تشویق، خوشحالی و شادی خود را ابراز کنیم.

تقویت تفكر خلاق ما را در تصمیم‌گیری بهتر و حل مسئله كمك می‌كند و ما را از بن‌بست‌های زندگی خارج می‌نماید، تفكر خلاق نه‌تنها شخص را قادر می‌سازد كه از تجربیات قبلی خود استفاده نماید و آن را با موفقیت‌های تازه ارتباط دهد، بلكه قادر خواهد بود ارتباط بین چیزهایی كه قبلاً باهم بی‌ارتباط بوده‌اند را پیدا كند كه ازنظر خودِ فرد تازه و معنادار هست، همچنین می‌تواند از روش‌های غیر سنتی برای حل مسئله استفاده كند و فراتر از اطلاعات گام بردارد.

 

شرایط ابراز تفكر خلاق

1- داشتن آزادی در ابراز عقیده: فرد باید بتواند به‌راحتی و بدون هیچ اضطراب و ترسی عقاید خود را بیان كند.

2- داشتن اعتماد به دانش و مهارت‌های شخصی: شخص بتواند با تكیه و اعتماد به آموخته‌های خود چیزهای منحصربه‌فرد بیافریند، ولی نباید انتظار كشف عجیب و بزرگ را داشته باشد.

3- داشتن فرصت و زمان كافی: محدودیت زمانی می‌تواند فشاری ایجاد كند كه مانع از تقویت تفكر خلاق شود. چراکه زمان فقط برای یادگیریِ اهدافِ از قبل تعیین‌شده، مشخص گردیده است.

4- مهم دانستن اشتباهات: خود اشتباهات نیز مهم‌اند، چراکه تفكر را به جلو هدایت می‌كنند و برای پرورش فكر، حیاتی هستند.

5- كسب موفقیت: به دست آوردن موفقیت‌های جدید باعث یادگیری راه‌های تازه شده و به پرورش اعتمادبه‌نفس شخص و بروز احساس توانائی (من می‌توانم) كمك می‌کند.

 

والدین در پرورش تفکر خلاق در فرزندانشان نقشی بس مهم دارند، به همین جهت با توصیه‌های عملی به والدین جهت پرورش تفكر خلاق کودکان می‌توان آگاهی آنان را نسبت به موضوع افزایش داد توصیه‌هایی مانند:

1- طرح سوالاتی كه كودك را به حدس زدن و ایجاد تفكر در مورد علل و معلول‌ها تشویق كند: مثلاً وقتی خورشید به گیاه نمی‌تابد چه اتفاقی می‌افتد؟

2- كمك گرفتن از كودك دریافتن پاسخ سؤالات: مثلاً با كودك به جستجوی جواب در بین کتاب‌ها بپردازیم.

3- ایجاد زمینه گفتگو و نظرخواهی از كودك در خصوصِ بعضی تصمیمات ساده: مثلاً برای رفتن به خرید از كودك بپرسیم بهتر است با چه وسیله‌ای (ماشین شخصی، پیاده یا وسیله نقلیه عمومی) به آنجا برویم ؟ و دلیل جوابش را هم بپرسیم.

4- جدی گرفتن ایده‌های كودكان و عمل كردن توسط خود كودك: به تمام افكار كودك گوش‌داده و آن‌ها را مهم بدانیم و خود كودك را به عملی كردن افكارش تشویق كنیم.

5- همراه كردن كودك در فعالیت‌های ساده و روزمره: مانند خرید رفتن، كار در آشپزخانه و یا باغچه و ….

6- طرح بازی‌های معماگونه برای كودك: بین خلاقیت و بازی ارتباط بسیاری وجود دارد. چراکه در هر دو توانائی نگاه كردن به مسئله از راه‌های مختلف، توانائی جستجو در مفاهیم تازه، توانائی نگاه كردن به مسئله از راه‌های مختلف، توانائی جستجو در مفاهیم تازه، توانائی آفرینش و بازآفرینی، انتخاب و گزینش بین راه‌های مختلف، وجود دارد.

7- استفاده از تشویق‌های كلامی: مثلاً به كودك بگوییم: چه فكر خوبی، تو همیشه ایده‌های تازه‌ای داری و ….

8- ایجادِ فرصت كافی برای اندیشیدن و پرورش فكر كودك: مثلاً چراغ‌قوه‌ای را بازکنید و بعد با دادن فرصت كافی از كودك بخواهید كه آن را دوباره به شكل اول درآورد.

9- صحبت از تجارب خود: تجارب بزرگ‌ها برای كودكان آموزنده و مفید هست. آن‌ها می‌توانند با كسب این تجارب مهارت‌ها و راه‌های تازه‌ای جهت حل مسئله پیدا كنند.

10- آشنا ساختن با خصوصیات فرهنگی و مأنوس ساختن كودك با محیط اجتماعی: با ایجاد علاقه و آشنای كودك نسبت به داستان‌های آموزنده و مراسم خاص و همچنین چگونگی درست كردن انواع صنایع‌دستی می‌توان ضمن آشنایی كودك بافرهنگ و محیط اجتماعی، باعث باز شدن فكر و یادگیری بهتر او شد.

11- سعی کنیم پاسخ‌های ما در مقابل سؤالات دیگران به‌گونه‌ای باشد که او را به سؤال‌های جدیدتری هدایت کنیم.

12- فرصت ابتکار و نوآوری را در خانواده و مدرسه و محل کار به دیگران بدهیم.

13- از موقعیت‌هایی مانند مسافرت، بازدید از موزه‌ها، رفتن به مکان‌های تفریحی و فرهنگی جهت آموزش تفکر خلاق استفاده کنیم.

14- احساس امنیت، شادی و آرامش از عوامل شکوفایی تفکر خلاق است، آن عوامل را از خود و دیگران دریغ نکنیم.

15- هوش، استعداد، مهارت و تلاش جدی، بخشی از عوامل رشد خلاقیت است، اما ضروری است به ایجاد انگیزه نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.

16- توانایی دیگران، حتی کودکان را بپذیریم و باور داشته باشیم که هر فرد موجودی منحصربه‌فرد است و مثل و مانندی ندارد.

17- وقتی کار و فکر جدید خلاقانه‌ای را از دیگران مشاهده کردیم، با تشویق و خوشحالی، شادیِ خود را ابراز کنیم.

رواندرمانگر
الهام گرامی

 

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

میسا شکیب نصرالله

کارگاه سلامت روان در کرونا با میسا

انجمن دانشجویان ایرانی دانشگاه مک‌گیل (میسا) با توجه به آثار روانی ناشی از پاندمی کرونا، یک کارگاه روانشناسی در این خصوص برگزار می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *