Fengye College Center
خانه / عمومی / آریانا / اهمیت تاریخی شهر کابل

اهمیت تاریخی شهر کابل

کابل مهد رشد و تکامل کلیه فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی کشور محسوب می‌شود. کابل در ابعاد مختلف زمان شاهد رویدادهای تاریخی و واقعات پر نشیب و فراز بوده از نخستین مدنیت کابل شاهان تاکنون تعدادی از متجاوزان محارب و متعرض را در لابه‌لای خاک مقدس خود درهم فشرده و نابود کرده است.

کابل بعد از سقوط و انهدام مدنیت بلخ و غزنه تحسین‌‌برانگیزترین مهد پرورش دانشمندان، علما و راد مردان تاریخ بود. نور معارف آن گسترده، تابناک و محراق معرفت بوده که از همین شهر زیبا بر سایر شهرها پرتو افگنی کرده است. کابل مشعل راه دانش پژوهان، دانش‌‌آموزان و محققان بوده است.

 

Aviron
Elite College

 

کابل به حیث مرکز و پایتخت افغانستان از اهمیت شایانی برخوردار است. با گذشت زمان طی حکومت کابل شاهان، بالاحصار کابل با دیوارهای اطراف آن بالای کوه شیردروازه و آسمایی کابل انکشاف مزید یافت و به حیث یک شهر دفاعی و استراتیژیکی مرکز سیاسی حکومت کابل شاهان را تشکیل داد.

 

کابل در سال ۹۰ قبل از میلاد

از آن به بعد کابل بنابر ارزش‌های تجارتی، دفاعی و سیاسی بیشتر عطف توجه کرد و به صورت تدریجی راه انکشاف مثبت را دنبال نمود. طی قرون و اعصار به محدوه فعلی‌اش نایل آمد.

 

اقلیم کابل:

اقلیم شهر و ولایت کابل در یک ردیف مشابه قرار دارد. زیرا شهر کابل منحیث یک جزء در بین ولایت کابل موقعیت دارد. عوامل مؤثر در اقلیم کابل اول‌تر از همه موجودیت کوه‌های شیردروازه، آسمایی، کوه پغمان و کوه قروغ است. که تاثیر قابل ملاحظه بالای آب و هوای کابل دارد. ارتفاع از سطح بحر عامل دیگری است. کابل ۱۸۳متر و کوه پغمان ۴۷۰۰ متر و شیردروازه ۲۲۱۸٫۵متر از سطح بحر بلند واقع شده که اوایل بهار و زمستان برف‌گیر بوده باران‌های بهاری و یا خزانی آن بالای شهر کابل و دهکده‌های مجاور آن اثر قابل ملاحظه دارد.

وزش بادهای سرد زمستان که از صفحات شمال به سمت کابل می‌وزد، به خصوص بادهای سرد سایبریا با جبهه‌ی سرد ایام زمستان باعث ریزش برف و باران می‌گردد. در اوایل بهار جریانات مرطوب از سمت بحیره کسپین سبب بارنده‌گی‌های وقفه‌یی در ماه‌های حمل و ثور شده، به همین ترتیب در ایام تابستان هوای مرطوب خلیج فارس باعث بارنده‌گی‌های موقت در شهر و ولایت کابل می‌شود.

وزش بادهای موسمی از سمت شمال از استقامت چاریکار و ریگ روان در تابستان و بهار بالای محیط کابل و اطراف آن تاثیر زیادی دارد. هم چنین بادهای موضعی از سمت کوه پغمان به استقامت شهر کابل محسوس است. به خصوص در حصه گذرگاه بسیار سرد بوده بادهای شدید و کشنده را در قسمت پل آرتل و سینما پامیر به وجود می‌آورد.

بادهای موضعی دیگر در ایام تابستان، بعد از ظهرها از استقامت کوه‌های شینه و بگرامی جانب کابل می‌وزد که با گرد و خاک توأم است. رطوبت نسبتی در تابستان خیلی کم بوده و مقدار تبخیر دو سه مرتبه نظر به مقدار بارنده‌گی اضافه‌تر است.

درجه حرارت کابل نیز متغیر است، حد اعظمی حرارت ۳۴ الی ۴۰درجه سانتی گرید و حداقل آن ۱۰درجه و در زمستان به ۱۵درجه سانتی گرید نزول می‌نماید.

درجه حرارت در طول سال نظر به فصل‌های چهارگانه و هم‌نظر به زوایه‌ی تابش آفتاب همواره در حال تغییر و نوسان است. عامل موضوع سایه رخ و آفتاب رخ بودن نشیبی‌های کوهستانی است که بالای اقلیم کابل اثر مستقیم دارد. دوری از بحر، موقعیت آن در عرض البلدهای شمالی نیز بالای اقلیم کابل اثر مستقیم دارد. بنابر آن تابستان کابل گرم و خشک و زمستان آن سرد و قسما بارانی بوده، اقلیم بری تحت الستوایی را معرفی می‌نماید.

 

ساختار جیولوجیکی کابل:

وضع جیولوجیکی کابل در مقیاس شهر و ولایت کابل روی ساختارهای مشابه و همگون استوار است. زیرا اثرات جیولوجیکی ساحه‌ی وسیع را احتوا می‌کند. که حداقل شامل یک حوزه نسبتا بزرگ است. ولایت کابل به شمول شهر کابل یک میلیون سال قبل تا حصه‌ی تنگ غار و بحیره بزرگی را تشکیل می‌داد و در حصه گذرگاه هم سد بزرگی در برابر آب ساحه پغمان و للندر وجود داشت. در اواخر دوره یخچالی که سایر مناطق را یخچال‌ها پوشانیده بود بارنده‌گی‌های شدیدی به وقوع پیوست و این بحیره بزرگ از آب مملو گردید، رسوبات مختلف در سطح زمین آن به ضخامت ۲۰ الی ۲۵ متر تراکم کرد این بحیره بزرگ درحصه تنگی غارو مجرای خود را آهسته آهسته پیدا نموده تا حصه ماهیپر دره خوردی را تدریجا به عمق موجوده حفر و تخریبات فرسایشی را عملی کرد. از مجرای تنگی غارو آب به جریان افتاده در نتیجه بحیره‌یی که در ساحه ولایت کابل بود بتدریج پایین آمده تا آن که رسوبات تحتانی قاعده‌ی بحری رسید و این رسوبات در ساحات مختلف توأم با مجرای دریای للندر، لوگر، دریاچه‌ی پغمان (چمچه مست) توسط جریان مجموعی آب بریده شده در جاهایی که مجرای آب رسوبات نرم را از بین برده زمین هموار و یا بستر دریاهای فعلی و مجرای سیلاب‌های موسمی را تشکیل داد. جاهای که رسوبات سخت بود از سطح زمین بلندتر مانده تپه‌های مختلف را به وجود آورد، مثل تپه مرنجان، تپه شهرآرا (برکی )، تپه کلوله پشته، بی‌بی مهرو، قلعه بلند و تپه‌های نزدیک پلچرخی.

کابل در دوره وسطی جیولوجیکی تماما توسط آب بحر بزرگ به نام «تیتس» پوشانیده شده بود و در اخیر این دوره یک‌جا با سلسله‌های همالیا، آلپ و هندوکش در نتیجه‌ی حرکات صعود سلسله‌های موجوده را در کابل به وجود آورد.

این سلسله‌ها در اثنای حرکات صعودی به ارتفاع مختلف جابه‌جا گردید و بنابر شدت حرکات تخنیکی این کوه‌ها پیچ و تاب، انحنا و شکسته‌گی‌ها را بار آورد. بعضا تیغه‌های کوهستانی با احجار متحوله و ترکیب منرال‌های جداگانه تبارز کردند، سمت افتاده‌گی هر کدام این کوه‌ها جدا و میلان آن‌ها به زوایای جداگانه عرض وجود کرد. این سلسله کوه‌ها اکثرآ از شرق به غرب بوده و بعض شاخه‌های خورد آن استثناء سمت شمال و جنوب را داراست.

منبع، شهر کابل طی قرون، اثر مرحوم پوهاند غلام جیلانی عارض.

 

ادبیات افغان
حبیب عثمان

 

 

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

افغانستان

اظهارات ترامپ درباره افغانستان و واکنش‌های سیاسیون و مردم

نرگس هاشمی|   دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا  اخیرا در دیدار با عمران خان نخست وزیر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار