قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سلامت تن و روان / بررسی و شناخت اهمال‌کاری و تنبلی در افراد و راه‌های غلبه بر آن / بخش اول
اهمال‌کاری

بررسی و شناخت اهمال‌کاری و تنبلی در افراد و راه‌های غلبه بر آن / بخش اول

تعریف اهمال‌کاری: از نقطه نظر آلبرت الیس، روانشناس شناختی – رفتاری، اهمال‌کاری این است که کاری را که تصمیم به اجرای آن داریم به آینده موکول کنیم.

به زبانی دیگر، اهمال‌کاری یعنی این‌ که کارهای ضروری‌ را عقب بیندازیم و یا هدف‌هایی که به دلیل نداشتن تلاش کافی به آن‌ها نرسیده‌ایم را حذف کنیم و ترجیح دهیم که به سراغ کارهایی با ضرورت کمتر برویم. در این مواقع ما ترجیح می‌دهیم کارهایی که لذت انجام‌شان بیشتر یا رنج انجام‌ دادن‌شان کمتر است را در فهرست فعالیت‌های خود در اولویت قرار دهیم.

 

Aviron

 

به تعویق انداختن، تعلل ورزیدن، سبک گرفتن، نداشتن خودکنترلی، سهل‌انگاری و پشت گوش انداختن کارها نیز اهمال‌کاری محسوب می‌شود که اگر ادامه داشته و تکرار شود، در افراد به صورت عادت درآمده و درنهایت باید گفت که عادت‌ها به سختی تغییر کرده و حتی گاهی به صورت اختلالات عادتی بروز می‌یابند. تا هنگامی که اهمال‌کاری به شکل اعتیاد در نیامده، درمان‌پذیر است، اما هنگامی که اهمال‌کاری عادت شد، درمان آن بسیار دشوار می‌شود.

به این مثال‌ها توجه کنید:
  • از فردا تصمیم من این است که فلان برنامه را داشته باشم
  • از هفته بعد به باشگاه ورزشی خواهم رفت
  • آخر ماه بالاخره تکلیفم را با رئیسم مشخص می‌کنم
  • از امسال می‌خواهم شغلم را تغییر دهم
 به این موقعیت‌ها  توجه کنید:
  • زمان‌هایی وجود دارد که حس می‌کنید بیش ازحد، کاری را پشت گوش می‌اندازید.
  • اغلب، قبل از یک کار مهم، احساس خستگی می‌کنید.
  • در انجام کارهایی که دوست‌شان ندارید و یا از نظر شما سخت هستند، تنبلی می‌کنید.
شما جزء کدام دسته‌بندی قرار دارید؟

شاید بتوان یکی از ریشه‌های اهمال‌کاری را همان چیزی دانست که فروید، اصل لذت نامید. این‌که انسان‌ها به جای این‌که به اثرات بلندمدت تصمیم‌ها و رفتارهای خود فکر کنند، به صورت کاملا غریزی ترجیح می‌دهند رفتارهای لذت‌آفرین در لحظه را انجام داده و از رفتارهای رنج‌آور دوری کنند. به بیانی دیگر، مغز انسان به پاداش‌های نقد بیشتر بها می‌دهد تا پاداش‌های نسیه و طولانی مدت.

به تعویق انداختن لذت‌های آنی، نشانه بزرگی برای موفقیت‌های پیش روست. اگر تمرین کنیم و یاد بگیریم که گاهی و نه همیشه، در بابر لذت‌های آنی مقاومت کنیم، پلی می‌شود بین آن‌چه اکنون هستیم و آن‌چه می‌خواهیم بشویم. 

اهمال‌کاری و به تعویق انداختن را زمانی می‌توان به عنوان یک اختلال رفتاری مورد توجه جدی قرار داد که سه ویژگی زیر را داشته باشد:

  • موجب کاهش کارایی شود.
  • در کارها و فعالیت‌های ضروری هم وجود داشته باشد.
  • در کل موجب تاخیر در انجام فعالیت‌ها شود.

اگر اهمال‌کاری و تنبلی به صورت اختلال در بیاید، بیماری مسری می‌شود که از حالتی به حالت دیگر تغییر پیدا می‌کند.

افراد اهمال‌کار:
  • برخی اهمال‌کاران اصلا توجهی به رفتار به تعویق انداختن خود ندارند. در واقع، به نوعی درغفلت بسر می‌برند و باید در انتظار یک بیداری از طرف خود یا دیگری باشند.
  • گروهی دیگر به این رفتار خود اعتراف داشته ولی قضاوتی درباره آن ندارند و نهایتا در لحظه‌های آخر، مسائل را با استرس زیادی جمع می‌کنند.
  • گروهی از اهمال‌کاری خود آگاهی داشته، ولی آن را بد نمی‌شمارند و حتی این برچسب را به خود می‌پذیرند و بسیار بی‌خیال برخورد کرده و اکثر کارهای‌شان را نیمه‌کاره رها می‌کنند.
  • افرادی که به این مشکل توجه پیدا کرده و خود را سرزنش و ملامت می‌کنند، اما راهکار درمان و برخورد مناسب با آن را نمی‌دانند.
چند نمونه از اهمال‌‌کاری و تنبلی متداول:

كه در آن «تعلل ورزی» بسیار سهل‌تر از «عمل» است عبارتند از:

  • ادامه دادن به شغلی كه امكانی برای رشد و پیشرفت ندارد.
  • اصرار بر حفظ روابطی كه نابسامان شده است.
  • امتناع از كوشش در حل مشكلاتی كه وجود دارند، مانند: درمان نکردن مشکلات جسمی یا روحی خود
  • طفره رفتن از مواجهه با دیگران مثلا یك شخص مهم کاری یا یك دوست
  • تصمیم به شروع، مثل رژیم‌های غذایی
  • به تعویق انداختن كارها به بهانه خواب یا خستگی (احساس كسالت و ملال و مریضی، شیوه‌های عالی برای تعلل ورزیدن هستند).
آثار و نتایج اهمال‌کاری:

وقت‌کشی، پشیمانی، از دست دادن فرصت‌های مهم زندگی، خود سرزنشی، ناراحتی، پوچی و بی‌ارزشی، کاهش کیفیت عملکرد، کاهش اعتماد به‌نفس، استرس و اضطراب بالا، عصبی بودن و خشم، افسردگی، ترس و احساس گناه.

علت‌های اهمال‌کاری:

ریشه اهمال‌كاری و تنبلی‌كردن را می‌توان در خود فریبی و فرار از قبول مسئولیت دانست. علت‌های زیادی برای اهمال‌کاری وجود دارد، ولی عمده‌ترین‌ها عبارتند از: عزت نفس پایین، اضطراب بالا، افسردگی‌ها، کمال‌طلبی، بی‌انگیزگی، ترس از اشتباه و خطا کردن، ضعف در برنامه‌ریزی و انضباط شخصی.

  • در بسیاری از اوقات، افسردگی خفیف و بی‌انرژی بودن می‌تواند باعث اهمال‌کاری و تنبلی ‌شود. فرد اهمال‌کار توان انجام کار را دارد، ولی انجام نمی‌دهد؛ در حالی‌که فرد افسرده و بی‌انرژی، توان انجام کار را ندارد. در برخی افراد، افسردگی خفیف موجب کاهش سطح انرژی و نهایتا تنبلی می‌شود. انرژی کم موجب می‌شود فرد در جهت ذخیره سطح اندک انرژی خود برآید و نهایتا انجام بسیاری از کارها را به‌تعویق انداخته و یا از انجام آن اجتناب کند.

اهمال‌کاری ناشی از اضطراب:

اهمال‌کاری ناشی از اضطراب از ترس از شکست، ترس از موفقیت، تردید در مورد توانمندی‌های خود و کمال‌گرایی حاصل می‌شــود.

در ترس از موفقیت، اهمال‌کاری شکلی از خود ویرانی در افرادی است که باور ندارند شایسته موفقیت هســتند. اکثر اوقات، به تعویق انداختن و اجتناب کردن ناشی از تضاد بین برداشت فرد از موفقیت و نوع نگاه او به خود و محیطش است.

صفات شخصیتی فرد هم می‌تواند در ایجاد اهمال‌کاری موثر باشد. مثلا فردی که از ضرر و زیان می‌ترسد و یا اصلا برایش مهم نیست، بنابراین در کارها و تصمیم‌گیری‌ها اجتناب می‌کند. و یا فردی که وابستگی بالایی به پاداش‌های فوری و زودهنگام دارد و به دنبال نتیجه فوری و آنی بوده و رنج و زحمت نتیجه‌گیری‌های بلندمدت را تحمل نمی‌کند. گاهی اوقات فرد خودش را با کارهای معمولی و پیش پاافتاده سرگرم می‌کند و به خیال این‌که به انجام کاری مشغول است، از کارهای جدی‌تر و با اهداف بالاتر اجتناب می‌کند. 

فرار از مسئولیت و تغییر: تا زمانی كه به تعلل ورزی خویش ادامه می دهید می توانید پیوسته همانگونه كه هستید باقی بمانید. در انجام کارهای مهم و رسیدن به اهداف بالاتر بایستی مسئولیت پذیر بوده، تغییرات را بپذیرید و انرژی کافی داشته باشید. حال آنکه در اهمالکاری، مسئولیت را از دوش خود برداشته و متوجه مسائل بیرونی همچون بیماریها، خستگی، مسائل خانوادگی، مشکلات شغلی و غیره میكنید. 

کمال‌گرایی: فرد کمال‌گرا به‌جهت استانداردهای بالایی که برای هر کاری در نظر می‌گیرد، باید برای شروع هر کاری انرژی زیادی بگذارد تا به استاندارد مطلوب خود دست یابد و از آن‌جایی که چنین انرژی در خود سراغ ندارد و یا دستیابی به چنین استانداردی نامعقول است، انجام کار را تا زمان نامعلومی به تعویق می‌اندازد. به طور مثال، برای فرد کمال‌طلب، مطالعه یعنی خواندن چندین نوع مختلف کتاب در حوزه‌های مختلف با نت‌برداری و غیره، در حالی‌که برای فردی که کمال‌گرا نیست، خواندن شبی یک‌ساعت کتاب ولی به طور دائم و پیوسته لذت‌‌بخش‌تر است.

ترس از شکســت: فکر این‌که تلاش کنید و باز هم شکســت بخوردید، شما را مضطرب می‌کند. از این رو، به جای تلاش کردن و شکست خوردن، شما اجتناب‌کردن را انتخاب می‌کنید. ممکن اســت ترس‌تان بیشتر بابت سرزنش‌های دیگران باشد و احساس کنید که هر چه قدر هم کار کرده باشید، آن‌ها تلاش‌تان را نمی‌بینند. 

ترس از موفقیت: فکر این‌که کاری را به بهترین نحو  انجام دهید، شما را مضطرب و هراسان می‌کند. شــما از انتظارات بالاتر، مسئولیت‌های بیشــتر، تعریف و تمجیدی که فکر می‌کنید استحقاقش را ندارید، می‌ترسید و این ترس‌ها شما را به سمت اهمال‌کاری سوق می‌دهد.

اعتماد به‌نفس پایین: به طور کلی خود را ناتوان می‌بینید. احســاس می‌کنید به اندازه کافی خوب نیســتید و ویژگی‌هایی را که دیگران دارند شما ندارید و نداشتن این ویژگی‌ها باعث می‌شود کارهای‌تان را به درستی انجام ندهید.

خودکارآمدی پایین: احســاس می‌کنید نمی‌توانید از عهده‌ی پیچیدگی‌های یک کار برآیید و به اندازه کافی مهارت و توانمندی ندارید. 

مشکل داشــتن با عدم قطعیت: روبه‌رو شدن با مجهولات برای‌تان سخت است و فکر می‌کنید باید قبل از شروع هر کاری، همه چیز را بدانید.

مشکل در تصمیم‌گیری: شما به جای این که واقعا تصمیم‌گیری کنید، بیشتر تمرکزتان روی جمع‌آوری اطلاعات است. این نوع اهمال‌کاری رابطه‌ی نزدیکی با کمال‌گرایی دارد، چرا که فکر کنید باید هر چیزی را که از به روز اشتباه جلوگیری می‌کند، از پیش بررسی کنید.

بیزاری از کار: شما همیشه به قسمت‌های ناخوشایند یک کار فکر کنید. به جای این‌که بر روی نتیجه یا شــادمانی پس از انجام یک کار تمرکز کنید، تنها به مشــکلات کار توجه می‌کنید. تا زمانی که بر این باور باشــید که انجام کاری واقعا وحشــتناک است از انجام آن اجتناب می‌کنید.

این متغیرها روی هر فرد به روشی متفاوت و با ترکیبی خاص تأثیر می‌گذارند، اما نتیجه نهایی مشــابه و یکسان است: اضطراب، نگرانی و اجتناب که به بهره‌وری آســیب رسانده و مانع دسترسی افراد به اهداف‌شان می‌شود./ ادامه دارد.

 

بیشتر بخوانید:

قسمت دوم

قسمت سوم

رواندرمانگر
الهام گرامی

 

نویسنده: هفته

هفته

مطلب پیشنهادی:

اضطراب

نتایج یک نظرسنجی نشان می‌دهد که نزدیک به نیمی از ساکنان استان کبک دچار اضطراب و استرس هستند

نتایج نظرسنجی جدیدی که توسط شرکت افکار سنجی لژه Léger نشان داد که چهل‌وهفت درصد از ساکنان استان کبک از اضطراب رنج می‌برند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *