Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / فرهنگ و هنر / «پنبه تا آتش»، روایت زندگی حاجی‌بابا، صنعت‌گر نخبه ایرانی
فیلم پنبه تا آتش

«پنبه تا آتش»، روایت زندگی حاجی‌بابا، صنعت‌گر نخبه ایرانی

عباس محرابیان|

 

زمان برنامه جمعه هفتم ژوئن ساعت ۷:۳۰ شب و مکانش اتاق EV 1.615 طبقهٔ هم‌کف دانشگاه کنکوردیا، ۱۵۱۵ سنت‌کاترین غربی است و ورودی آن ۵ دلار است. زبان مستند فارسی است و زیرنویس انگلیسی دارد. مدت آن ۵۲ دقیقه است.

 

فیلم مستند «پنبه تا آتش» به روایت زندگی و کارِ صنعت‌گر و کارآفرینی نخبهٔ کشور «علی‌اصغر حاجی‌بابا» می‌پردازد. او که کار خود را از دوران کودکی و با شغل لحاف‌دوزی آغاز کرده، در جریان زندگی پرتلاطم و پر از فرازونشیب خود توانسته راه کسب و کار مستقل و شخصی خود را در صنعت پیدا کرده و حرفهٔ خود را به همراه خانواده توسعه دهد. این فیلم روایت هشتادوچهار سال زندگی و تلاش بی‌وقفهٔ علی‌اصغر حاجی‌بابا در کوران کار، مبارزات سیاسی، مشکلات اقتصادی و موانع اجتماعی گوناگون از زبان خود ایشان، نزدیکان و همکارانش است.

نشان دادن موضوع و مسائل اقتصادی در سینمای ایران خلاصه شده در نشان دادن فقر و دویدن‌ها و به هیچ جا نرسیدن‌ها. نهایت ابتکار این فیلم‌ها برای خروج از کلیشه، نشان دادن از عرش به فرش آمدن و ورشکستگی مردم بوده است. تصویرهایی که شاید مخاطبان با دیدن آن‌ها به وضع اقتصادی خود «امیدوار» شوند و خدایشان را شکر گویند که هستند افرادی به مراتب نیازمندتر و گرفتارتر از آن‌ها. اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ آن سوی ماجرا جوانانی هستند که با دیدن نرسیدن‌های افراد امثال خودشان به خوشبختی و رفاه مالی در فیلم‌ها، مأیوس‌تر از قبل می‌شوند و بی هیچ انگیزه و امیدی به فعالیت‌هایشان ادامه می‌دهند.

آن‌چه سینمای ایران کم دارد، حکایت و روایت آدم‌های عادی مثل خود ماست؛ آدم‌هایی که تلاش در زندگی آن‌ها محور اصلی بوده،  کسانی که حرمت کار کردن را رعایت کردند و در نهایت نوعی منفعت اجتماعی را برای مردم‌شان به ارمغان آوردند. واژهٔ کارآفرین واژه‌ای آشناست که برای توصیف این افراد مناسب است.

جای این کارآفرینان و زندگی آن‌ها تاکنون در سینمای ایران خالی بوده است و به جز برخی گزارش‌های مختصر تلویزیونی، تصویر و حکایتی از آن‌ها در تاریخ سینمای ایران ثبت نشده است. همان‌هایی که اگر نشان داده شود تصویرشان و تشریح شود کارهایشان، می‌تواند نویدبخش و الگودهنده باشد برای جوانانی که چشم به عرصهٔ سینما دوخته‌اند تا کسانی مانند خودشان را در آن‌ها پیدا کنند. کسانی مانند خودشان، یعنی کسانی که بدون حمایت و پشتوانهٔ مالی توانستند خود و جامعه‌شان را منتفع سازند.

 

فیلم پنبه تا آتش

 

کارستان همان مجموعه فیلم‌هایی است که می‌خواهد تصویر این افراد را در تاریخ سینمای ایران ثبت کند. سری فیلم‌های مستند کارستان با موضوع فضای کارآفرینی در ایران حدود پنج سال پیش با ایدهٔ رخشان بنی‌اعتماد، کارگردان بنام کشور شروع شده و بنیاد توسعهٔ کارآفرینی زنان و جوانان، مدیریت پژوهش آن را به عهده دارد. این مجموعه با حمایت بخش خصوصی و از شهریور 94 وارد مرحلهٔ تولید شد.

قرار است 26 فیلم مستند در این مجموعه تولید شود که تاکنون ۷ تا از آن‌ها تولید شده و چهار تا از آن‌ها یعنی شاعران زندگی، مادرزمین، بنیان‌گذار محک و پازلی‌ها در داکیونایت پخش شده‌اند. «پنبه تا آتش» نام فیلم دیگری از این مجموعه است که به نویسندگی و کارگردانی بهرام عظیم‌پور و تهیه‌کنندگی مجتبا میرتهماسب سال ۱۳۹۵ تولید شده و به روایتی از زندگی و کار علی‌اصغر حاجی‌بابا، بنیان‌گذار صنعت ریخته‌گری و فروآلیاژها پرداخته است. مدیریت پژوهش این فیلم را فیروزه صابر و زهرا عمرانی از بنیاد کارآفرینی زنان برعهده داشته‌اند.

یادداشت کارگردان. هر بار که قرار است فیلم تازه‌ای را شروع کنم، به دنبال راهی برای برداشتن یا کم‌رنگ کردن مرزهای فردی خود با موضوع انتخابی فیلم می‌گردم؛ و این سؤال همیشگی که فیلم چه می‌خواهد بگوید و از کجا آغاز می‌شود. وجوه مختلف و تنوع جنبه‌های گوناگون زندگی علی‌اصغر حاجی‌بابا، شکل ساختار فیلم، انتخاب و خط روایت را دشوار می‌کرد که درنهایت با توجه به زمان‌بندی فیلم‌های مجموعهٔ کارستان، تصمیم گرفتیم روایت خود را در سه زمینهٔ صنعت کلان ملی، اقتصاد خانوادگی و نیز فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی ایشان دسته‌بندی و بیان کنیم. تلاش من این بوده که بدون دور شدن از محورهای کارآفرینی (که هدف اصلی پروژه کارستان است) این سه وجه به مخاطب منتقل شود.

شاید تأثیرپذیری هنرمند از موضوعی که در دست ساخت دارد، بیش از هر هنری در سینمای مستند تبلور داشته باشد. ویژگی‌های کم‌نظیر و برجستهٔ علی‌اصغر حاجی‌بابا در روند تولید فیلم، تأثیری ماندگار در اعضای گروه ما به‌جا گذاشت. نگاه ملی، آینده‌نگری حرفه‌ای، نظم مثال‌زدنی و منش انسان‌دوستانه‌اش برای ما دستآوردی بیش از یک تجربهٔ کاری داشت.

همراهی و ثبت تلاش‌های کسی که از ناملایمات و دشواری‌های ناتمام صنعت خسته نمی‌شود. قصهٔ رنج‌ها، شکست‌ها و پیروزهای انسانی ستودنی که در سیر پرفرازونشیب زندگی خود، از پنبه به آتش رسید و ما را نیز با خود همراه کرد.

تریلر: https://vimeo.com/196797044

 

دربارهٔ داکیونایت. در برنامه‌های داکیونایت (شبِ مستند) که از ژانویهٔ ۲۰۱۴ به همت احمد کیارستمی و گروهی داوطلب آغاز شد، هر ماه یک مستند که در ایران یا دربارهٔ ایران ساخته شده است را در بیش از بیست شهر دنیا با زیرنویس انگلیسی به نمایش می‌گذاریم. این مستندها یک پنجرهٔ واقعی به آن چه در ایران می‌گذرد به روی من و شمایی که سال‌ها از ایران دور بوده‌ایم، و به روی دوستان غیرایرانی ما، که ایران را فقط از نگاه سیاسی رسانه‌ها دیده‌اند، باز می‌کنند.

 

این برنامه‌ فرصت منحصربه‌فردی ایجاد می‌کند تا مستندهایی را ببینیم که معمولاً جای دیگری امکان دیدنش را نخواهیم یافت. برای آگاهی از برنامه‌های آینده در شهر مونترال، در گروه تلگرامی docunightMontreal عضو شوید یا به abbas.mehrabian@gmail.com ای‌میل بزنید.

 

 

نویسنده: هفته

مطلب پیشنهادی:

جاستین ترودو

ترودو بار دیگر قول داد نظارت بر سلاح گرم را تشدید کند

جاستین ترودو نخست‌وزیر کانادا یکشنبه 15 سپتامبر 2019 اعلام کرد اگر دولت او دوباره در انتخابات رأی بیاورد، قصد دارد تدابیر جدیدی برای نظارت بهتر بر سلاح گرم اتخاذ کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار