قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری
Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / دانش و اندیشه / ساحتِ طبیعت در نزد آگوستین قدیس
Augustine- آگوستین

ساحتِ طبیعت در نزد آگوستین قدیس

بخش دوم و پایانی

نوشته: فرانسیسکو مارزوا

تاثیری که گسترش دین مسیح بر روی فهم از علم گذاشت در ارتباط تنگاتنگ بود با نگاه جدیدی که  مردان و زنان دوران پایان عهد باستان به جهان داشتند. جهان به زعم آنها محصول خلق از هیچ، توسطِ یک خدای شخصی واحد، دانا و توانا به همه چیز بود، و قوانین طبیعت تابع اوامر خدا بودند: خدا به اراده خود می‌توانست معجزاتی انجام دهد و یا بلایای طبیعی نازل کند، و این بلایا باید به عنوان مجازاتی از سوی خدا قلمداد می‌شدند. در واقع، طبیعت را عقلی متعالی ایجاد کرده بود و به آن نظم بخشیده و برای آن هدفی تعیین کرده بود. طبیعت از سر حادثه ایجاد نشده است و هماهنگی و نظمی که در آن می‌توان مشاهده کرد، محصول مشیت الاهی و نیکی خالق است. به این ترتیب، وقتی یک موجود زنده برای مثال یک انسان یا یک حیوان را بررسی می‌کنیم، جای تعجبی ندارد که اعضای بدن آنها به خوبی در کنار هم قرار گرفته اند و ارگان های مختلف آن منطبق با یکدیگر کار می‌کنند.

هماهنگی و شکوه طبیعت بیانگر قدرت خالق آن است، که نظم همیشگی چیزها را تضمین می‌کند. این نظم خواست خدا بوده؛ این اوست که موجودات را بر اساس سلسله مراتبی بر پایه ذات خود آنها و توانایی های شان نظم بخشیده است. اما آنچه که به انسان مربوط می‌شود، حقیقت ساده دریافت حیات یا داشتن حس و عقل نیست، عقلی که باعث جایگاه بلندمرتبه او در این نظام الاهی می‌شود: آنچه که او را از دیگر موجودات زنده این جهان متمایز می‌کند، روح نامیرای اوست که انسان را به خدا نزدیک می‌کند. بشر با داشتن یک جسم و یک روح دارای دو ذات همزمان مادی و روحانی است، که او را مافوق دیگر مخلوقات زمینی قرار می‌دهد. دیگر مخلوقات ناتوان از درک خدا و گردن نهادن به اراده او هستند.

 نقش انسان

سلسله مراتب موجودات که آگوستین قدیس به آن اشاره می‌کند، به نظر مبتنی بر تفسیر کتاب مقدس است. در واقع، در روایت آفرینش جهان در شش روز در کتاب مقدس، خدا اولین زوج انسانی را متبرک می‌کند – این زوج پس از تمامی مخلوقات دیگر آفریده شدند – و به آنها گفت: «بارور و کثیر شوید، زمین را پُر سازید و بر آن تسلط یابید؛ بر ماهیان دریا، پرندگان آسمان و هر جنبنده ای بر روی زمین مسلط شوید. (سفر پیدایش، یک، ۲۸)» این بخش از کتاب مقدس، که موضوع تفسیرهای بسیاری بوده، می‌تواند به اشکال مختلفی تفسیر شود. برخی در آن مفهومی انسان محور از طبیعت می‌بینند که انسان را مالک و ارباب بی چون و چرای منابع طبیعی می‌داند، و او می‌تواند به میل خود و بدون پاسخگویی به کسی آن را تصاحب کند. اما برخی دیگر نیز معتقدند که گرچه خدا به انسان قدرت تسلط بر دیگر موجودات زنده را داده است، بر او وظایف و مسئولیت هایی نیز تحمیل کرده است، زیرا به واسطه اینکه طبیعت مخلوق خداست باید مورد احترام قرار گیرد.

پس، همانطور که آگوستین قدیس معتقد است، انسان تمایل دارد تا قبل از هر چیز در جستجوی منفعت خود باشد، و برای این کار، از اینکه نه تنها طبیعت بلکه همنوع خود را نیز وسیله ای در خدمت خود قرار دهد، ابایی ندارد. با این همه، نقشی که بشر گمان می‌کند در اختیار دارد و اهداف کمتر نوع دوستانه ای که او معمولا پیگیری می‌کند، ضرورتا با اراده پروردگار انطباق ندارد. به زعم آگوستین قدیس، هر موجودی هر چند هم برای ما مضر و بی معنی به نظر برسد، در نظمی که اراده خدا بوده دارای نقشی است که اغلب در فهم ما نمی گنجد. حرص و به طور کلی وابستگی به مادیات این جهان دیدگاهی غلط به ما ارائه می‌کند : خُردی انسان باعث می‌شود تا ارزش هایی را که در ورای او قرار دارند، درک نکند. این وضعیت می‌تواند ما را در مورد مشیت الاهی به تردید افکند، اما همانطور که آگوستین قدیس می‌گوید، «قضاوت کردن در مورد جهانی که ساز و کار آن قابل رویت نیست، کاری بس جسورانه است.»

آگوستین قدیس در ساحت طبیعت، اهمیت به سزایی برای مشیت الاهی قائل بود. او نوشته های متعددی در باب ارتباط ایمان و شناخت طبیعت و همچنین رفتار انسان در برابر دیگر موجودات دارد. / پایان

نویسنده: رضا داودی

مطلب پیشنهادی:

آگوستین و خدا

آگوستین و خدا

نوشته میشل مسلن تمامی تفکر آگوستین قدیس طبیعتا متوجه و متمایل به خدا است. اما …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *