Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / سیاست و اقتصاد / کتابخانه‌ای برای وصال| آقای رئیس جمهور لطفا اینجا دیوار نکشید!
یک مرد ایرانی، دانشجوی در حال تحصیل در ایالات متحده، در کتابخانه‌ی هسکل و خانه‌ی اپرا در حال وداع با مادرش، وی را در آغوش می‌گیرد، مرز میان آمریکا و کانادا در شهر استن‌ستد، کبک و در داربی‌لاین، ورمونت آمریکا، سوم نوامبر 2018 / عکس یگانه تربتی، رویترز

کتابخانه‌ای برای وصال| آقای رئیس جمهور لطفا اینجا دیوار نکشید!

چهار دهه تاریخ روابط تنش آمیز امپراتوری آمریکا با دولت «ضداستکبار» جمهوری اسلامی تبعات مختلفی برای دو کشور، منطقه خاورمیانه، و حتی جهان داشته است. اما از زمانی که آقای ترامپ ساکن کاخ سفید شد فشارهای امپراتور به سطحی جدید ارتقاع پیدا کرده تا این حد که ایرانیان ساکن آمریکا از ترس عدم امکان بازگشت به محل تحصیل خود، آمریکا را ترک نمی کنند حتی برای دیدار عزیزانشان. از سوی دیگر امکان گرفتن ویزا برای بسیاری از خانواده ها محدودتر شده است. در این میان «کتابخانه و سالن اپرای هسکل» محلی برای دیدار این گونه خانواده ها شده است.

داستان زیر که توسط خبرگزاری رویترز حکایت شده است واقعیت‌های ترسناک دنیایِ سیاستمداران را قابل لمس می‌کند.

 

در طول سفر، تمام شش ساعتی را که سوار بر ماشین در حال حرکت از نیویورک به ‌سمت شهر کوچکی در شمال ورمونت است به این فکر می‌کرد که قرار است پدرش را برای اولین بار پس از گذشت سه سال ملاقات کند و اشک می‌ریخت. پدر شیرین بعد از آخرین ملاقاتشان دچار حمله قلبی شده بود و او جرأت نکرده بود برای قوت قلب دادن به پدرش، آمریکا را ترک کند. ولی در این حین که او به سوی شمال سفر می‌کرد، قادر نبود تا جلوی نگرانی خود را بگیرد. چه خواهد شد اگر خروجی مد نظر را رد کرده و اشتباهی از مرز میان دو کشور آمریکا-کانادا عبور کند؟

شیرین استهبناتی، همانند بسیاری از دانشجویان ایرانی در آمریکا، روادید با اعتبار یک بار ورود دریافت کرده و بدون ریسکِ از دست دادنِ اجا‌زه‌یِ بازگشت، قادر به خروج از کشور نیست. والدین او به عنوان شهروندان ایرانی و بنابر قوانین منع مهاجرتی ریئس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، قادر به ملاقات او در آمریکا نیستند. پس او به هیچ وجه نمی‌خواهد مقصدش را گم کند: «کتابخانه‌ و سالن اپرای هسکل».

برخی از ایرانی‌ها می‌گویند ماموران مرزبانی آنان را، دستکم برای چند ساعت، بازداشت کرده و سعی بر آن داشتند تا از ورودشان به کتابخانه جلوگیری شود، به آنها گفته شده نباید با یکدیگر دیدار کنند و یا اینکه باید ملاقات‌هایشان را به چند دقیقه محدود کنند.

این دانشجوی 31 ساله خودرواش را پارک کرده، در حالی که با هیجان و اضطراب درونی به سختی مبارزه می‌کند، به سوی درب ورودی ساختمان ویکتوریا می‌رود. ولی پس از گذشت دو ساعت، هنوز والدین و خواهرش از طرف کانادایی دیده نمی‌شوند و تماس با تلفن همراه خواهرش همچنان بدون پاسخ مانده است.

سرانجام آنها را می‌بیند. به خاطر ساخت‌وساز جاری در اطراف کتابخانه، دستگاه جی.پی.اس. خانواده را به ورودی آمریکایی مرز هدایت کرده بود و به جهت نداشتن ویزا توسط مرزبانی آمریکا دستگیر و بازداشت شده بودند. پس از گذشت دو ساعت آزاد شده و امکان یافتند تا به دخترشان، شیرین استهبناتی، در کتابخانه ملحق شوند.

هنگامی که یکدیگر را در آغوش کشیدند، به نظرش آمد که پدر تحلیل رفته و دچار ضعف شده است. پدر او را در آغوش فشرده و می‌گوید: «دلم هوای عطر و بوی تو را داشت.»

یک خانواده‌ی ایرانی بار دیگر گرد هم می‌آیند: در کتابخانه‌ی هسکل و خانه‌ی اپرا، جایی در مرز میان آمریکا و کانادا در استن‌ستد، کبک و نیز در دربی‌لاین، ورمونت آمریکا، سوم نوامبر 2018 // عکس یگانه تربتی، رویترز

یادآوری آن لحظه باعث می‌شود تا لبخند بر لبانش بنشیند و دیگر اشک نریزد. «زمانی که پدر و مادرم را در آغوش کشیدم، در ذهنم فقط یک خیال داشتم: ای کاش می‌توانستم تمام ساعت‌های جهان را متوقف کنم».

در سال ‌جاری، هنگامی که خانواده‌های مهاجر آمریکای لاتین در مرزهای جنوبی آمریکا تار‌ومار و کودکان خردسال از مادران خود جدا شدند، حقیقنی پویاتر در مرزهای شمالی آن کشور با کانادا جلوه‌گر شد. در این‌جا، شمار بسیاری از خانواده‌های ایرانی در «کتابخانه‌ی هسکل» با یکدیگر پیوند یافتند. آنان با کسب اطلاعات از طریق دهان به دهان و شبکه‌های اجتماعی کتابخانه مرزی واقع در منطقه‌ی خاکستری در مرز آمریکا و کبک را پیدا کردند. کتابخانه هسکل در روستایی که سمت کانادایی آن استن‌ستد و سمت آمریکایی آن «دربی لاین» نام دارد.

خانواده‌های ایرانی سفرهای پرهزینه و گرانی را به‌جان خریدند تا شانس دیدار مجدد ولو برای چندین ساعت در محوطه‌ی کتابخانه را به‌دست آورند.

با آنکه چند نفر از ایرانی‌ها می‌گویند مسئولان اموران مهاجرتی در اینجا مانعی برایشان ایجاد نکردند، عده دیگری می‌گویند ماموران مرزبانی بارها آنان را دستکم برای چند ساعت بازداشت کرده و سعی بر آن داشتند تا از ورودشان به کتابخانه جلوگیری شود، به آنها گفته شده نباید با یکدیگر دیدار کنند و یا اینکه باید ملاقات‌هایشان را به چند دقیقه محدود کنند. یکی از کارکنان کتابخانه می‌گوید مقام‌های آمریکا و کانادا تهدید کرده‌اند که ممکن است به دلیل این دیدارها کتابخانه را تعطیل کنند «این یک منطقه بی‌طرف است و دولتمردان آمریکایی این موقعیت را نپذیرفته و فشار زیادی را بر ما روا می‌دارند» این سخنان سینا دادستان، یک ایرانی مقیم کانادا می‌باشد که همزمان با استهبناتی برای دیدار خواهرش به محل کتابخانه سفر کرده بود.

دولت ترامپ ایجاد ممنوعیت سفر را در راستای حفاظت از ایالات متحده ضروری دانسته و ادعا دارد کشورهای مدنظر چون ایران، لیبی، کره شمالی، سومالی، سوریه، یمن و نیز تا حدود اندکی ونزوئلا اطلاعات کافی از شهروندان خود ارائه نمی‌دهند تا مشخص شود که آیا آنان تهدید به حساب نیامده و یا اینکه منبع تهدیدات تروریستی هستند.

 

یکی از کارکنان کتابخانه می‌گوید مقام‌های آمریکا و کانادا تهدید کرده‌اند که ممکن است به دلیل این دیدارها کتابخانه را تعطیل کنند: «این یک منطقه بی‌طرف است و دولتمردان آمریکایی این موقعیت را نپذیرفته و فشار زیادی را بر ما روا می‌دارند»

مقامات اداره گمرکات و مرزبانی که نظارت بر گشت مرزی را عهده دارند، تقاضای انجام مصاحبه درباره کتابخانه را رد کرده‌اند. یک سخنگو به نام مک‌کارتی از اظهار نظر درباره‌ی صحبت‌های خانواده‌ها پیرامون تهدیدات مقامات دو طرف درباره تعطیلی کتابخانه خودداری نمود. «گشت مرزی ایالات متحده همکاری تنگاتنگی با همتایان کانادایی و نیز جامعه‌ی محلی در راستای جلوگیری از فعالیت‌های مرزی دارند». این بخشی از بیانات مک‌کارتی بود.

اریک گاس، سخن‌گوی پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا، آژانس مجری قوانین فدرال کانادا، تهدیدات آژانس مبنی بر تعطیلی کتابخانه را رد کرد. «این شیوه‌ی گفتمان ما نیست، ما این کار را نمی‌کنیم». وی تاکید نمود، RCMP (پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا) منطقه را بصورت منظم بررسی نکرده و فقط در مواقع لزوم حضور می‌یابد. وی افزود: «ما هیچ‌گونه مشکلی با کتابخانه نداریم».

مهسا ایزدمهر، دانشجوی دکترای مهندسی دانشگاه ایلینوی شیکاگو هفت سال از دیدن خواهرش که مقیم سوئیس است محروم بوده است. اواخر ماه سپتامبر گذشته آنان در کتابخانه دیدار کردند.

اما زمانی که آنان در مرز به یکدیگر نزدیک شدند، یک مامور گشت مرزی آمریکایی به‌سرعت از خودرویی که در آنجا پارک شده بود پیاده شد. او گفت: «تقریبا یک ماه می‌شود که ما اینجا را تعطیل کرده‌ایم؛ ما به هیچکس اجازه نمی‌دهیم تا در اینجا ملاقات کنند». ایزدمهر گفت: «من از او خواهش کردم که حداقل اجازه دهید تا خواهرم را در آغوش بگیرم». مامور موافقت کرد تا آنان یکدیگر را بغل کنند ولی از تبادل هدایا بین آنها از جمله لباس، شکلات‌های سوئیسی و ساعت ممانعت کرده و به دقت آنها را زیر نظر گرفت.

در نهایت با پیشنهاد یکی از کارکنان کتابخانه آنان وارد آنجا شدند اما پس از آن نیروی مرزبانی، کارمند کتابخانه را مواخذه کرد.

مک‌کارتی از اظهار نظر در مورد این حادثه خودداری نمود. ریچارد کریسر، ریاست شورای روستایی دربی‌لاین گفت: علت نگرانی مقامات مرزی درباره این دیدارهای خانوادگی را درک می‌کند زیرا ایرانیان برای ورود می‌بایست وارد خاک آمریکا شوند. وی افزود: «من می‌توانم ببینم که کجای این موضوع به مشکلی تبدیل خواهد شد».

 

درگاه ورودی کتابخانه هسکل و خانه‌ی اپرا، مرز میان کشورهای آمریکا و کانادا استن‌ستد، کبک، کانادا و دربی‌لاین، ورمونت، ایالات متحده آمریکا، دوم نوامبر 2018 / عکس یگانه تربتی، رویترز

پس از یک دوره جدال و کشمکش قانونی، تابستان امسال قوانین ضد مهاجرتی ترامپ توسط دادگاه عالی کشور تایید شد. از مردمانی که متاثر از تصویب این قانون شدند ایرانیان هستند که غالبا در آمریکا مشغول به تحصیل بوده و از قشر متوسط جامعه‌اند که به راحتی توان تامین هزینه سفرهای بین‌المللی را دارند.

چند تن از ایرانیان به رویترز گفتند که آنها نیز طی ماه‌های اخیر در پارک پیس‌آرچ که در میان دو ایالت آمریکایی واشنگتن و بریتیش کلمبیایی کانادا و در ساحل غربی آمریکای شمالی قرار دارد ملاقات کردند. اما برای خانواده‌های پرجمعیت و ساکن در شهرهای شرقی آمریکا، هزینه‌های عبور از قاره سرسام‌آور بوده و کتابخانه هسکل را تنها شانس خود می‌دانند.

سخن‌گوی پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا، تهدیدات آژانس مبنی بر تعطیلی کتابخانه را رد کرده و می گوید: «این شیوه‌ی گفتمان ما نیست، ما این کار را نمی‌کنیم». و می‌افزاید: «ما هیچ‌گونه مشکلی با کتابخانه نداریم».

به همین منوال، سینا دادستان یک دانشجوی دیگر ایرانی و خواهرش به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که برای دیدار ده ساعته طی دو روز در کتابخانه هسکل مجبور به پرداخت 1600 دلار شده‌اند که این مبلغ شامل هزینه‌های پرواز و اخذ روادید خانواده‌هایشان در سفر از ایران هم نمی‌شود.

این کتابخانه در برابر فشار وارده از سوی مقامات، آسیب‌پذیر است زیرا با این که ساختمان آن در هر دو سرزمین آمریکا و کانادا بر زمین نشسته ولی درب ورودی آن سمت ایالات متحده واقع گردیده است. مقامات مسئول آمریکایی به کارکنان و بازدیدکنندگان کانادا اجازه می‌دهد تا چند متری بدون عبور از مبانی گمرکی مرزبانی جهت ورود به کتابخانه تردد نمایند.

جوئل کر، کتابدار ارشد در مصاحبه‌ای کوتاه در اوایل ماه نوامبر روزی که دو خانواده ایرانی در این کتابخانه دیدار داشتند گفت: «اغلب با RCMP یا امنیت مرزی آمریکایی اختلاقاتی وجود دارد». «آنان بیشتر مایه آزارمان هستند و مدام ما را تهدید به بستن کتابخانه می‌کنند».

جوئل کر، که در ماه اکتبر در مقام فعلی در کتابخانه قرار گرفته، می‌گوید که قادر نیست تا جزئیاتی درباره‌ی چگونگی تهدید نهادها نسبت به تعطیلی کتابخانه ارائه دهد. اعضای هیئت امنای کتابخانه که اخیرا سیاستی در‌‌خصوص ایجاد محدودیت نسبت به بازدیدها پیشه کرده‌اند به درخواست‌ها پاسخی نداده و در نهایت، ابراز هر گونه دیدگاهی را مردود دانستند.

یادمانی از دوران قدیم

این کتابخانه یادگار دورانی‌ست که آمریکایی‌ها و کانادایی‌ها می‌توانستند به سادگی تمام از مرز گذر کنند. این هدیه‌ایی از طرف یک خانواده محلی بود که در اولین دهه‌ی قرن بیستم برای خدمت‌رسانی به جوامع کانادایی/ آمریکایی ارائه گردید. سوزان گرنفورز، یکی از اعضای سابق هیئت مدیره کتابخانه گفت: «آنچه که برای ما مایه افتخار است این است که کتابخانه صرفاً یک درب ورودی دارد. برای مراجعه به کتابخانه نیازی به گذرنامه ندارید. شما در سمت خود پارک می‌کنید و من نیز در طرف خودم ولی هر دو به سوی یک درب ورودی حرکت می‌کنیم.

اما پس از حملات یازده سپتامبر، سخت‌گیری‌ها در مرز شمالی شدت گرفت به طوریکه حضور چشم‌گیر نیروهای انتظامی بلافاصله در منطقه قابل رویت شد. و در ماه سپتامبر یک مرد کانادایی به دلیل قاچاق بیش از یکصد قبضه سلاح به کانادا، به 51 ماه حبس محکوم شد که برخی از آنها از طریق کتابخانه هسکل منتقل شده بودتد.

مهسا ایزدمهر، دانشجوی دکترای مهندسی دانشگاه ایلینوی شیکاگو هفت سال از دیدن خواهرش که مقیم سوئیس است محروم بوده است. اواخر ماه سپتامبر گذشته آنان در کتابخانه دیدار کردند. زمانی که آنان در مرز به یکدیگر نزدیک شدند، یک مامور گشت مرزی آمریکایی به‌سرعت از خودرویی که در آنجا پارک شده بود پیاده شد. او گفت: «تقریبا یک ماه می‌شود که ما اینجا را تعطیل کرده‌ایم؛ ما به هیچکس اجازه نمی‌دهیم تا در اینجا ملاقات کنند».

و همچنان، نمای داخلی ساختمان (به‌وسیله‌ی پنل‌های چوبی و شیشه‌های رنگی و در سمت کانادایی با یک سر گوزن) به سبکهای کهن مزین شده است که معمولا شیوه‌های قدیمی غالب هستند. مراجعین و کارکنان آزادانه از یک مرز بین‌المللی عبور می‌کنند، مرزی که به‌وسیله‌ی یک خط باریک سیاه‌رنگ در امتداد اتاق مطالعه‌ی کودکان و راهروی اصلی بر زمین نقش بسته است.

در صبح روز 14 آگوست استهبناتی ماشین خود را در محوطه‌ی کوچک کتابخانه پارک کرد و به‌سمت ورودی به ‌رنگ خاکستری گرانیتی به‌راه افتاد. این‌جا مکانی است که او سینا دادستان و والدین خود را حوالی ساعت یازده بامداد ملاقات کرد. هنگامی که سینا و خواهرش صبا، دانشجوی ایرانی مقیم پنسیلوانیا هم‌زمان وارد کتابخانه شدند.

وقتی خانواده‌ی دادستان از جهت مقابل مرزی وارد کتابخانه شدند، استهبناتی اشک‌ریزان سراغ خانواده‌ی خود را از آنان گرفت. کسی آنها را ندیده بود.

ولی با مواجهه و دیدار خانواده‌ی استهبناتی مشکلات آن‌ روز خانواده‌ها پایان نیافت. اجرای عملیات عمرانی در آن حوالی موجب قطعی آب شده و به ناچار به تعطیلی کتابخانه انجامید. یکی از کارکنان کتابخانه مجوز کتبی به‌منظور انجام ملاقات‌ها در محوطه‌ی کتابخانه را صادر کرد ولی ماموران مرزبانی با انجام این امر مخالفت کردند.

استهبناتی گفت: «این واقعا استرس‌زا بود، چون من فقط می‌خواستم با والدینم باشم». او از ماموران خواهش کرد تا فقط بیست دقیقه در خارج از ساختمان کتابخانه با هم دیدار کنند. زمان بیست دقیقه سپری شد و هرچند که ماموران از نزدیک نظاره‌گر این ملاقات بودند ولی به خانواده‌ها اجازه دادند تا چندین ساعت در کنار هم باشند.

در روز دوم هم خانواده‌های استهبناتی و دادستان (بنابر گفته‌ی ایشان) در کتابخانه ملاقات داشتند. برخی از مادران برای لذت بیشتر فرزندان‌شان غذاهای ایرانی آماده کرده بودند.

یک مرد ایرانی، دانشجویی در ایالت متحده، پدرش را به هنگام وداع در آغوش می‌گیرد.
«کتابخانه هسکل خانه‌ی اپرا» مرز میان آمریکا و کانادا در شهر استن‌ستد، کبک و در داربی‌لاین، ورمونت آمریکا، سوم نوامبر 2018 / عکس یگانه تربتی، رویترز

استهبناتی از مادرش خواست تا غذای مورد علاقه‌ی دوران کودکی‌اش، ته‌چین بپزد. مادرش برای پخت غذا مقداری زعفران از ایران به‌همراه آورده بود.

«او خوشحال بود که می‌تواند برای من آشپزی کند» استهبناتی گفت: «و من هم خشنود بودم که می‌توانستم دستپخت مادرم را بچشم».

دورهمی خانوادگی ممنوع است

به‌سختی می‌توان تعداد دقیق خانواده‌هایی را که در کتابخانه ملاقات داشتند را شمرد ولی یک کتاب امضاء در نزدیکی درب ورودی قرار دارد که 12 نام مشخصاً ایرانی در فاصله‌ی زمانی بین ماه‌های مارس و نوامبر در آن ثبت شده‌اند. خبرگزاری رویترز، هفت خانواده‌ی دیگر ایرانی را شناسایی کرد که در کتابخانه ملاقات داشته و یا در صدد انجام آن در سال‌جاری هستند.

افرادی که ارتباط نزدیکی با کتابخانه دارند، تمایلی به صحبت درباره‌ی ملاقات‌ها ندارند زیرا آنان نگرانند که انتشار این‌گونه اخبار موجب جذب خانواده‌های بیشتر و در نتیجه اعمال فشار بیشتر از سوی مقامات و یا هر دو خواهد شد.

پاتریسیا هانت، عضو هیئت مدیره فعلی طی یک مصاحبه‌ی تلفنی کوتاه اعلام کرد: «ما سعی می‌کنیم بی‌طرف باشیم». او از هرگونه اظهارنظر بیشتری در این باره خودداری نمود.

کر، کتاب‌دار کتابخانه گفت که وی قصد دارد ترتیب یک دیدار بین مقامات کتابخانه و مسئولین از کشورهای دو طرف را بدهد تا راهی برای برنامه‌ریزی ملاقات‌های خانواده‌ها پیدا کنند.

کر افزود: «الزاماً نمی‌خواهیم آن‌ را منع کنیم ولی نیاز داریم به‌نحوی کنترل کنیم که کتابخانه باز بماند. اساساً کشورهای دو طرف می‌بایست اوضاع را ساماندهی کنند زیرا به‌لحاظ اصولی چنین رویدادی مجاز نیست».

برای برخی از خانواده‌های ایرانی که به‌دلیل صدور حکم منع سفر دولت ترامپ از یکدیگر جدا شده‌اند، این کتابخانه‌ی مرزی لحظات کوتاه دیدار مجدد و دورهمی را فراهم می‌آورد.

یک روز شنبه در اوایل ماه نوامبر، دو خانواده‌ی ایرانی در کتابخانه ملاقات کرده و در دو اتاق مطالعه مشغول گپ ‌و ‌گفت بودند. روال عادی کتابخانه نیز هم‌زمان در جریان بود: والدین و کودکان برای دریافت و ارایه‌ی کتاب در رفت ‌و ‌آمد بودند. نوجوانان با کامپیوترهای کتابخانه به اینترنت دسترسی داشتند و یا DVDهای مجموعه‌ها را به جای خود برمی‌گرداندند.

ایرانی‌ها به تابلویی که به زبان‌های انگلیسی و فرانسوی و بنا به‌دستور هیئت امنای کتابخانه نصب شده بود، توجه کردند: «دورهمی خانوادگی ممنوع!»

جوئل کر می‌گوید که تابلو را یک هفته پیش نصب کرده‌اند.

نویسنده: هفته.

مطلب پیشنهادی:

انتخابات میان دوره‌ای آمریکا، آینه قدرت زنان |موفقیت زنان افغان و ایرانی‌تبارِ ایالات متحده در انتخابات

نفیسه حقیقت‌جوان/ نتایج انتخابات میان دوره‌ای پارلمان‌های ایالتی و مجلس نمایندگان آمریکا، شاید از جنبه‌های …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *