Fengye College Center
خانه / عمومی / مقاله ها / دانش و اندیشه / قند یا چربی، کدام یک منبع بهتری برای تامین انرژی است؟

قند یا چربی، کدام یک منبع بهتری برای تامین انرژی است؟

ترانه ناظری/ در بیش از پنجاه سال گذشته باور عمومی بر این اساس شکل گرفته است که گلوکز بهتر از چربی می‌تواند سوخت بدن انسان را تامین کند و ضرر کمتری برای سلامتی انسان داشته باشد. در نتیجه بسیاری از مردم برنامه غذایی خود را چنان تنظیم کرده‌اند که بخش عمده انرژی خود را از کربوهیدرات‌ها تامین کرده و از مصرف چربی احتراز کنند. عده دیگری هم به رژیم‌های پر از پروتئین روی آورده‌اند که ممکن است از بعضی جهات از رژیم‌های پر از کربوهیدرات هم خطرناک‌تر باشد. مطالعات جدیدتر نشان داده است که چربی‌های مفید بهترین سوخت برای متابولیسم انسان هستند و شیوع چاقی، دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان که در نتیجه اختلال در عملکرد میتوکندری سلولی بوجود می‌آیند با حذف چربی‌های مفید از رژیم غذایی ارتباط دارد.

گزارش مشترکی که براساس 43 مطالعه توسط دو موسسه تحقیقاتی NOF و PHC در سال گذشته منتشر شد از نتایج فاجعه‌بار رژیم‌های کم‌چربی بر روی سلامت مردم پرده برداشت. براساس همین گزارش برای مبارزه با چاقی بهتر است که به‌جای وعده‌های غذایی متعدد متکی بر کربوهیدرات باید تعداد وعده‌های غذایی را کاهش داده و در عوض چربی‌های خوب را به رژیم غذایی افزود.

در این گزارش به چند نکته اصلی اشاره شده است:

  1. رژیم‌هایی که متکی به چربی بیشتر و کربوهیدرات کمتر هستند در کاهش وزن موثرتر از رژیم‌های کم‌چرب عمل می‌کنند.
  2. چربی‌های اشباع شده برای سلامتی مفید هستند و موجب بیماری قلبی نمی‌شوند. خودداری از مصرف چربی‌های اشباع شده چند پیوندی و غذاهای حاوی کلسترول تاثیری در کاهش بیماری قلبی یا مرگ ناشی از بیماری قلبی ندارد.
  3. شمارش کالری راه مناسبی برای کاهش وزن نیست. کالری‌ها یکسان عمل نمی‌کنند و بنا به نوع منبع تامین‌کننده کالری تاثیرات متابولیک مختلفی دارند. به جای شمردن کالری‌ها باید تعداد وعده‌های غذایی را کاهش داد.
  4. ورزش نمی‌تواند تاثیرات رژیم بد غذایی را جبران کند و چاقی را از میان بردارد. چاقی در اثر متابولیسم بد که منتهی به توزیع غیرعادی انرژی در بدن می‌شود بوجود می‌آید.

رژیم پر چربی سلامتی متابولیسم شما را افزایش می‌دهد

بدن شما برای تامین انرژی به هر دو گروه چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها احتیاج دارد. ارزش و فایده این دو گروه برای بدن یکسان نیست، و چربی‌ها علاوه بر تامین انرژِی فواید دیگری هم دارند. وقتی بدن بتواند چربی را به جای گلوکز بسوزاند، کبد چربی‌هایی به نام کتون تولید می‌کند که حلال در آب هستند. به علاوه رادیکال‌های آزاد که دیواره سلول‌ها، میتوکندری و دی ان آ را تخریب می‌کنند کمتر تولید می‌‌شوند. کتون‌ها به همان اندازه رژیم‌های کم کالری در ایجاد متابولیسم بهتر و کاهش التهاب تاثیر دارند و برای افزایش طول عمر مفید هستند.

یکی از مهم‌ترین مشکلات رژیم‌های متکی بر کربوهیدرات قرار دادن بدن در وضعیتی است که از گلوکز به عنوان سوخت اولیه استفاده کند. این مساله مانع از سوختن چربی بدن می‌شود. در واقع وقتی منابع کربوهیدرات همیشه در دسترس باشند، کبد روند چربی‌سوزی را کاهش می‌دهد. و زمانی که هر دو گروه چربی و کربوهیدراتها در دسترس باشند، بدن ترجیح می‌دهد که اول از کربوهیدرات‌ها به عنوان سوخت استفاده کند. به همین جهت است که وجود فروکتوز تصفیه شده در غذاهای فرآوری شده مشکل‌ساز می‌شود، چون فروکتوز باعث فعال شدن آنزیم‌هایی می‌شود که سلول‌ها را به جمع کردن چربی تشویق می‌کنند.

درعین حال حذف متناوب یک وعده غذایی در کنار رژیم غذایی پرچرب و کم کربوهیدرات به روند کم‌کردن چربی‌های بدن سرعت می‌بخشد. حذف گاه بگاه یک وعده غذایی به بدن دستور می‌دهد که  به سوزاندن قند به عنوان منبع انرژی ادامه دهد. این امر موجب کاهش آنزیم‌هایی می‌شود که چربی‌های ذخیره شده را می‌سوزانند، اما درعین حال باعث می‌شود که  گلیکوژن ذخیره شده در کبد تمام شده و بدن محبور به سوزاندن گلیکوژن ذخیره شده در سلول‌های چربی بشود.

بنابراین معلوم می‌شود که چرا مصرف مکرر کربوهیدرات در طول روز حتی در صورت ورزش زیاد کمکی به کاهش وزن نمی‌کند. خوشبختانه راه حل مساله آسان است؛ برای پایان دادن به متابولیسم ناسالم متکی بر گلوکز و فعال کردن موتور چربی‌سوز بدن باید چربی‌های بیشتری بخورید، کربوهیدرات‌ها را کاهش دهید و هر چند وقت یک‌بار روزه بگیرید.

 

چربی‌های سالم

برای شناخت چربی‌های سالم باید گفت که تقریبا همه چربی‌های طبیعی گیاهی و حیوانی سالم هستند. روغن زیتون خالص به شرط این‌که در پخت و پز استفاده نشود، کره حیوانی یا نوع تصفیه شده آن به خصوص در صورتی که از حیوانات علفخوار بدست آمده باشد، روغن نارگیل که قدرت تحمل حرارت بالا را دارد و برای غذاهای سرخ کردنی بهترین گزینه است، دانه‌‌های بادام و گردو، تخم‌های کتان، کنجد و شاهدانه، زرده تخم مرغ‌های دانه‌خوار و اورگانیک، آووکادو و ماهی‌های کوچک مانند ساردین که مقادیر قابل توجهی از چربی‌های امگا3 دارند منابع بسیار خوب و مفید چربی برای بدن انسان هستند.

 

چربی‌های مضر

البته گفتن این‌که چربی‌ها به طور کلی هیچ اثری بر بیماری‌های قلبی ندارند هم درست نیست. چربی‌های تصفیه شده و دست‌ساز انسان که شامل چربی‌های ترانس و روغن های غیراشباع چند پیوندی به عمل آمده از سبزیجات است در ردیف موادغذایی مضر قرار دارند. همان‌قدر که چربی‌های مفید گروه اول مانع از اکسیداسیون و تولید رادیکال‌های آزاد می‌شوند، چربی‌های گروه دوم بعد از حرارت دیدن مواد مضر اکسیده شده‌ای تولید می‌کنند که خاصیت تخریب کننده دارند. چربی‌های غیر اشباع چند پیوندی امگا6 که در روغن‌های سبزیجات بوفور یافت می‌شوند در صورت مصرف زیاد به انرژی تبدیل نمی‌شوند و به دیواره میتوکندری سلولی می‌چسبند. این چربی‌ها چون به شدت مستعد اکسیده شدن هستند ماشین متابولیسم انسان را تخریب می‌کنند.

به طور خلاصه باید گفت که چربی‌های ترانس و روغن‌های مایع به عمل آمده از سبزیجات موجب التهاب سیستم گوارشی شده و مانع از گردش خون در رگ‌های مغز می‌شوند. این چربی‌ها مغز را از عناصر آنتی اکسیدانت خالی می‌کنند، به ساختار سلولی اعصاب حمله می‌کنند و با  تاثیرات موتاژنیک بر روی دی ان ای، به مغز آسیب می‌رسانند. روغن‌های به عمل آمده از سبزیجاتی که از نظر ژنتیکی مهندسی شده و آلوده به بقایای سموم کشاورزی هستند خطرات مضاعف بر روی سلامتی انسان دارند.

 

سخن آخر

 هنوز بسیاری از پزشکان و متخصصان تغذیه با استناد به این مطلب که نتایج حاصل از تاثیرات رژیم پرچربی بر سلامتی افراد در دراز مدت مطالعه نشده است، نسبت به سالم بودن رژیم پرچرب و کم کربوهیدرات تردید دارند. اما باید توجه کرد که حداقل با افزایش چشم‌گیر چاقی و بیماری‌های جدی در چند دهه اخیر، شواهد کافی در مورد نتایج درازمدت و فاجعه بار رژیم‌های کم چربی و پر کربوهیدرات بدست آمده است.

نویسنده: هفته.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوارابزار