20ژانویه2018

19 دی 1396 نوشته شده توسط 

وئردییین سئوگی گونلرین بیر گونونده گئری دؤنه جک

 

کافکا دان بیر گؤزل حئکایه اوخودوغومدا چوخ ائتگی لندیم و کافکانین بو قیمتلی دوشونجه سینی یئنی ایلین ایلک سایی سیندا سیزینله پایلاشماق ایسته دیم. کافکا سؤیله ییر: «سئودییین هر شئیی گئج یا تئز الدن وئره جکسن؛ آمما سونوندا سئوگی باشقا بیر صورتده گئری دؤنه جک!»
کیچیک قیز و قولچاغین گؤزل حئکایه سی
(فرانتس کافکا)
 P72-N1

حئکایه یه گؤره، بیر گون فرانتس کافکا (Franz Kafka) روتین یوروشلرینی ائتدییینده پارک دا کیچیک بیر قیزا راست گلمیش. قیز آغلییرمیش. اوینجاق قولچاغینی ایتیرمیش و بو اونو اولدوقجا قملی ائتمیش.
کافکا اونون یئرینه قولچاغی آختارمیش و صاباحی سی گون همن نوقطه ده گؤروشمه یه قرار وئرمیشلر. قولچاغین تاپیلماماسینا گؤره، کافکا کیچیک قیزا قولچاغین دیلیندن بیر مکتوب یازمیش و گؤروشلرینده قیزا اوخوموش.
«لوطفا منیم ایچین ناراحات اولما، دونیایی گؤرمک ایچین اوزون بیر مسافرته چیخدیم. سنه باشیمدان گئچنلری آنلاتاجام.»
بو بیر چوخ مکتوبون ایلکی ایمیش. کافکا کیچیک قیزلا هر گؤروشونده سئوگیلی قولچاغین خیالی ماجرالارینی اؤزو یازدیغی مکتوبلاردان اونا اوخورموش. کیچیک قیز دا بو شکیلده اوُوونورموش. سونرالار بیر گون گؤروشمه لرین آرتیق سونو گلمیش. کافکا سون گؤروشمه ده کیچیک قیزا بیر قولچاق گتیرمیش. کیچیک قیز اصلیندن اولونجا فرقلی اولان قولچاغا تعجب له باخار قالمیش. قولچاغا ایلیشتیریلمیش بیر نوت: «مسافرتیم منی چوخ دئییشتیردی.» کیچیک قیزین تعجبونو قالدیرمیش.
اوزون ایللر سونرا، آرتیق بیر یئتیشگین اولموش اولان کیچیک قیزیمیز، گؤزو کیمی باخدیغی قولچاغینین، گؤزوندن قاچیردیغی بیر چاتداغینین ایچینه سیخیشدیریلمیش بیر مکتوب تاپیر. قیسّاجا بئله یازیلمیش:
«سئودییین هر شئیی تئز یا دا گئج غاییب ائده جکسن؛ آمما سونوندا سئوگی باشقا بیر صورتده گئری دونه جک.»
فرانتس کافکا باشقا بیر یئرده سؤیله ییر:
«حیات یوخاریداکی اولدوزلارین سینیرسیزلیغی قدر سون درجه بؤیوک و درین بیر شئیدیر. هر کیم یالنیز اؤز شخصی تجربه سینین دارآچار دلیکیندن باخا بیلیر. آنجاق بیر نفر دن چوخ اینسان گؤره بیلمک ایچین هامیدان چوخ آچار دلیکینی تمیز ساخلامالیدیر.»
فرانتس کافکا (Franz Kafka)
 P72-N2

آلمانجا دانیشان یهودی بیرعائله دن پراگ شهرینده دونیایا گلمیشدیر. فرانتس کافکا (1924-1884) دونیا ادبیاتینین نمادین و اصلی بیر یازارلاریندان بیریدیر. حقوق اوخوموش، بوُش زامانلارین دا یازمایا باشلامیشدیر. یازیلاری ایلک اولاراق 1912 ایلیندن یاییملانمایا باشلامیشدیر. کافکانین دویغوسال تجروبه لری و عائیله سیله اولان رابطه لری خصوصا گونلوکلرینده و مکتوبلاریندا بیان اولموشدور. حیات دا اولدوغو سوره جه یئدی کیتاب یازمیشدیر. بونلارین یانیندا اوچ تاماملانمامیش رومان و بیرچوخ مکتوب و گونلوک گئریسینده بیراخمیشدیر. کافکا یاخین دوستو Max Brod دان اؤلدویونده بو اثرلرینی یاندیرماسینی ایسته میشدیر. ماکس برود-ون کافکا نین بو ایسته یینی یئرینه گتیرمه مه سی سایه سینده بو گون بو اثرلر گونوموزه چاتمیشدیر. کافکا تامام اثرلرینی آلمانجا یازمیشدیر. کافکا مدرنیست یازار اولاراق گؤرولمکده دیر.
اثرلرینده گوناه، آزادلیق، یابانجیلاشما، و سوروملولوق، آیریجا حاکمیته فردی مقاومت کیمی تم لر ایشلتمیشدیر. کافکا-نین ان تانینمیش اثرلری: قصر، چین دوواری، محکوملار قروپو، مسخ، دهکده طبیبی، آمئریکا، آشکار، فلیسه یه مکتوب و محاکمه
کافکا-نین 1924 ایلینده اؤلومونون سببی قلب یئتمزلیگی اولاراق گؤرولسه ده وجودونو آرادان آپاران اصلینده سرطانیدیر.
نسیل مناقشه سی، بابا اوغول رابطه سی
 P72-N3

کافکا چتین و پیس بیر اوشاقلیق گئچیرتدی. خصوصا باباسیلا هئچ آنلاشمادیلار. باباسینین کافکانین اوستونده سورَکلی (دائمی) بیر فشاری وارایدی، بو دوروم اوشاقلیق ایللریندن تحصیل زامانینا قدر دوام ائتدی.
کافکانین آناسئ دا باباسینین قضاوت ده یرلرینی و دوشونجه لرینی قبوللانمیشدیر. اصلینده ده بو ده یرلری دئییشتیره بیله جک گوجه صاحیب دئییلدی. کافکا گنجکن، باباسیندان ابدا قورخموردی فقط هر زامان باباسیندان فاصیله توتوردو و اونا قارشی ایچینده نفرت دن باشقا بیر دویغو بسله میردی.
کافکا-نین بیرچوخ اثرلرینده «بابا» عائله نین رئیسی، هر شئیه گوجو یئتن و باسقیجی بیری اولاراق تصویر ائدیلمیشدیر. طیبق «دؤنوشوم» اثرینده اولدوغو کیمی. بو اثرده Gregor (حئکایه نین قهرمانی عین زاماندا حئکایه ده کی اوغول) بیر بؤجکدیر(حشره دیر) و ایشه یارامایان بیریدیر. حئکایه ده Gregor گرِگورون اؤلومویله عائله نین راحات بیر نفس آلماسی موضوع ائدیلمیشدیر. باباسینین، قارشیسیندا دورولماز گوجونون کافکا-نین اوستونده یاراتدیغی باسقی، کافکا-نین ان مهم حئکایه لریندن بیری اولان محاکمه یازماسینا سبب اولموشدور.
کافکا «بابایا مکتوب» اثرینده کی مکتوبلاری نه باباسینا گؤندرمک نه ده یاییملاتماک ایسته میشدیر. بو مکتوبلاری ساده جه باباسینین اوزرینده هر زامان باسقیسی اولدوغونو گؤسترمک ایچین یازمیشدیر. احتمالا باباسینین کافکا-نین اوزرینده یاراتدیغی باسقی اونون اؤزو اؤزونو انتقاد ائتمه سینه سبب اولموشدور و کافکا اؤزوندن نفرت ائدن بیری حالینه گلمیشدیر. شوبهه سیز بو درین اؤزونه تنقید، کافکا-نین یاشامیندا و اثرلرینده منعکس اولموشدور.
بیر حئکایه سینده بیر تاجیرین اوغلو اولان (Georg Bendeman)ین یاشامینی تصویر ائدیر. گیورک عاشیقدیر و پطرسبورگ-داکی اونون ایچین سون درجه مهم اولان یولداشیلا یازیشماکتادیر. بو یولداشلیغی دوام ائتدیرمک ایچین اؤز یاشامینداکی بیرچوخ باشاریدان مکتوبوندا بحث ائتمیشدیر. اوزون مودت دوشونمک دن سونرا گیورگ سئوگیلیسینه اونونلا ائولمک ایسته دییینی بللی ائدیر. گیورگ مکتوبلاری باباسینا یوللایار. باباسی بو دورومو اوُلوملو(عملی) اولماماغینی دئییب و اونون بو دؤنمده ائولیلیگی دوشونمک یئرینه تیجارته داها چوخ توجه ائتمه سینی سؤیله ر. بوسببدن گیورگ هر شئیی گئری ده بوراخیب، ائوی ترک ائدیب اؤز یولونو گئتمه یه قرار وئرر. بو حئکایه ده اولان گیورگ همن کافکانین اؤزونو تصویره چکیب و باباسی طرفیندن گؤرونمز اولدوغونو گؤستریر.
 P72-N4

دوُستلوقلارئ
کافکا-نین پراگ دا اولدوقجا گئنیش بیر دوسلوق چئوره سی واریدی. یونیوئرسیته نین ایلک ایللرینده همن عین یاشلاردا اولدوغو بوللو بیر دوسلوقلار تاپدی. اونون حیاتینداکی ان مهم اینسان شوبهه سیز دوستو Max Brod دور. ماکس برود طیبق کافکا کیمی حقوق اوخودو. داها سونرا فیلوزوف اولان Felix Weltsch و یازار اولان Oskar Baum ایله آرخاداش اولدو. «برود»، کافکا-نین ادبیات ایچین نه آنلاما گلدییینی چوخ یاخشی بیلیردی. برودون واسیطه سیله کافکا هنوز یئنی قورولموش اولان Rowohlt چاپخانایلا رابطه یه گئچدی و بئله جه کافکا-نین ایلک کیتابی باسئلمئش اولدو. (1912)
کافکا-نین گلیب گئچیجی دوسلاری ایچینده Jizchak Löwy نین شوبهه سیز آیری بیر یئری واردیر. بو دوستو ورشووالی اورتودوکس بیر عائله دن گلن مهم تئاترچیدیر. هم بو سببدن هم ده اؤز شخصیتی سببیندن کافکایا بیر نمونه اولموشدور.
کافکانین بیوگرافیسینی آراشدیرساق، اونون سوسیال باخیمدان هئچ ده جامعه دن قوپمادیغینی گؤروروک. فقط روحسال باخیمدان تماما فرقلی بیر شخصیت دیر. کافکا-نین اثرلرینی بیلن بیرینین الیندن، اونون استفاده ائتدیگی کلمه لرین آلتیندا یاتان اصیل آنلاتماق ایسته دیگی مفهومو تقدیر ائتمکدن باشقا بیر شئی گلمز. عائیله ایچینده ده کافکا-یا ان یاخین اولان نفر، ان کیچیک باجی سی Ottla دیر.
رابطه لری
کافکا-نین قادینلارلا اولان رابطه لرینه باخدیغیمیزدا، ان اؤنملی سی Felice Bauer کافکا-نین عشقی و اونا یازدیغی مکتوبلاردیرلار. «فلیس بوئر»، کافکا-نین 1912 ایلینده «برود»ون ائوینده تانیشدیغی برلین لی بیر مأموردور. 1920 ایلینده ایسه کافکا، Milena Jesenka ایله مکتوبلاشمایا باشلار. میلنا کافکا-نین آلمانجا یازدیغی اثرلری چک دیلینه چئویرمک ایسته میشدیر. میلنا کافکا-دان 12 یاش کیچیکدیر. و ائولیدیر. بیرلیکده اولمالارینین ایمکانسیز اولدوغونو بیلیردیلر، بونا راغمن اوزون ایللر بؤیونجا آرالاریندا مکتوبلاشمایا دوام ائتدیلر. کافکا-نین میلنایا یازدیغی مکتوبلار دا طیبق فلیسه یازدیغی مکتوبلار کیمی تورکجه به چئوریلمیشدیر. کافکا-نین سون رابطه سی ایسه اؤلمه دن بیر نئچه آی اؤنجه Dora Diamant آدیندا کی بیر اوشاق ساخلییان ایدی.
کافکا مکتوبلاردا عشقین دوغرو اولدوغونا اولان شوبهه لرینی و قورخولارئنئ دیله گتیرمیش، دویغولارئنئ بوتون چیلپاقلئغئ ایلا قلمه آلمیشدیر. بو باخیمدان مکتوبلار ادبی نظردن سون درجه مهمدیر.
 P72-N5
محاکمه
کافکا «محاکمه» آدلی اثرینی 1925 ایلینده یازماغی باشارمیشدی. بو اثرله بیرلیکده کافکا ادبیات دونیاسیندا موضوع و سبک باخیمیندان اؤزونو تاپمیشدیر.
«محاکمه» اثریله کافکا، ایلک مهم و جانلی یارادیجیلیغینی اورتایا قویموشدور.
کافکا محاکمه اثرینی تاماملادیقدان سونرا، یاشامیندا بیر سئری دئییشیکلیکلر مئیدانا گلدی. کافکانین بو کیتابدا تماما اؤزونو یازماسی عین زاماندا یاشامیندان بیرچوخ شئی فدا ائتمه سی معنی سینا گلیردی.