14نوامبر2018

15 دی 1396 نوشته شده توسط 

یئنی ایلین دونیایا گتیردییی سوغات نه دیر؟ بارئش مئ، ساواش مئ!

آیدین شافاق 240
P72-N-1
بیر ایلده داها گئری ده قالدی، عمروموزون دفتریندن بیر ورق ده داها چئوریلدی. 2018 میلادی ایلی یولدان یئتیشدی. یئنی اومودلر له، یئنی آرزیلارلا، یئنی خیاللارلا، اؤزوموزه وئردییمیز یئنی سؤزلرله و قرارلا. یئنی ایلده نه آرزی ائتمه لییک؟! یعنی اوره کیمیزین تکیندن آرزی ائدک یئنی میلادی ایلی باریش اوچون داواملی، بوتون اینسانلارا اوغورلو، باشاریلی، اوشاقلار اوچون ائو-ائشیکلی، آتالی-آنالی و اینسانلیق اوغروندا یئنی بیر باشلانیش ایلی اولسون؟!
نه گؤزل! بو دوروم گرچک اولورسا دونیامیز جنت اولا بیلر دئییه من چوخ هوسلندیم؛ آمما یوخ! نه یازیق کی بیر کیچیک باخیش 2017 ایلینده گئچن گونلره، بو آرزینین گرچک اولمادیغینی اورتایا قویور.
کاشکی یئنی میلادی ایلی، گئچن ایللردن فرقلی بیرایل اولسایدی؛ آمما تاسوفله هر یئنی ایلده گئچمیش ایلدن داها چوخ اینسانلار گوناهسیز یئره، جانلارین الدن وئریرلر. بو آرادا بشرین حرص و طاماح قوربانلاریندان علاوه، طبیعتین سئل و زلزله کیمی قهری ده یووالار یئخیر و جانلار آلیر.
گئچن 2017 میلادی ایلینده ایران دا بیزیم اؤز وطنداشلاریمیز تاسفله طبیعتین قهرینه گرفتار اولوب کرمانشاه زلزله سینده ائولرین و جانلارین الدن وئردیلر. گئچن باهاردا شهریمیز مونترال دا سئل نئچه مین عائیله نین او جومله دن عزیز وطنداشیمیز بیر ایرانلی عائله سینین ائوین ییخدی. دوغروسو بئله بیر دونیادا گله جکده بشرین باشینا گلن نه اولاجاق داها بللی دئییل. بؤیوک اوستادیمیز شهریار دئمیشلی:
آخیرزماندی بیر قولاق آس عرشی تیتره دیر
ملت لرین هارای، مددی، الامان سسی
انسان خزانی دیر تؤکولور جان خزل کیمی
سازتک خزل یاغاندا سیزیلدار خزان سسی
P72-N-2گئچن 2017 ایلین سونونداکی زوربا آمئریکانین چیرکین و حاقسیز یئره وئردییی«قدس» قراری، دونیانین قورخونج بیر اورمان اولدوغونو گؤستره یه قویدو. یئنی ایلده و گله جکده بو اورمانین خطرلی یئرتیجی لاری نئچه اؤلکه نی، نئچه مینلر اینسانی قوربان ائده جکلر! ایسی- سویوق هانسی ساواشلارا دلیل اولاجاقلار! معلوم دئییل. بو سبب دن، بلکه ده شیطانا ساتقین روحلو اینسانلارین و اونلارین دالیسیندا گیزلنن ماسکالی چیرکین گوجلرین یاشادیغی زامانا قدر و اوندان داها اؤنملی سی دونیانین قولاغی حق اوزونه ساغیر، گؤزو حاقسیزلیغی گؤرمز اولدوغونا گؤره، بشره قورتولوش اولا بیلمیه جک! سونوندا بئله بیر زاواللی دونیادا و بئله بیر چاره سیزلیکده یئنه ده اوستاد شهریارین اینجه و حساس روحوندان و درین دوشونجه سیندن قالخان شعرله بیرسس اولوب، یئنی ایل ده اوستاد ایسته دییی نجاتی اوره ییمیزین تکیندن بشره آرزیلاییریق!
«هر دعا شیطان ائدیر، دونیا اونا آمین دئییر
قوی دعا قالسین، بیزه سن وئر بو آمین دن نجات»
اؤز اؤلکه میزده یاشانان ایندیکی دورومو، او زامان اوستاد چوخ گؤزل و درین دوشونموشدو:

يیغدی خير و بركت سفره سين، احسانیله گئتدی
امن امانليق دا يوكون باغلادی، ايمانیله گئتدی
بيگ خان اولمازسا دئيرديك اولاجاق كنديميز آباد
او خراب كتده، ولاكن ائله بيگ خانیله گئتدی
سيلو داير اولالی، هر نه دگيرمان ييغيشيلدی
آمما خالص تميز اونلاردا دگيرمانیله گئتدی
مستبد سولطانی سالدوق كی اولا خلقیميز آزاد
سونرا باخديق كی آزادليق دا او سولطانيله گئتدی
بير بلی قوربان! اولوب ايندی بيزه مين بلی قوربان
آمما خلعت وئرن اوُ بير بلی قوربانیله گئتدی
دوز موسلمانه ديئيرديك: قولاغی توكلودی بدبخت
ايندی باخ! گور كی او دوزلوك ده، موسلمانیله گئتدی
وئرمه «صابر» دئدی، او دولما فسنجانی آخوندا
آغزيميزدان دا داد، اوُ دولما فسنجانیله گئتدی
دئدی انسانيمیز آزدير، هامی انسان گرك اولسون
آمما انسانلئغئمئزدا، او آز انسانیله گئتدی
بو قدر دفتر و اسناد له، بير حقه چاتان يوخ
حق وئرنلر پيتيگی ميرزا قلمدانیله گئتدی
بيزه بير دين قالا بيلميشدی ميراث، بيرده بو ايران
دين گئدنده دئدی: «تك گئتمه رم!» ايرانیله گئتدی
ايسته ديك قانلا يوواق اؤلكه ميزين لكه سين، آمما
اؤلكه ميز خالص اؤزی لكه اولوب قانیله گئتدی
يورقانی اوغری قاپاندا، دئدی مالا نصرالدين:
«نيله سين چيلپاغيدی، اوغری دا يورقانیله گئتدی!»
هاوا انسانی بوُغور باش باشا گاز كربنيك اولموش
يئل ده اسمير، ائله بيل، يئل ده سليمانیله گئتدی
سو، كرج دن «كلُر» ايله گلیری پاسلی دميرده
گوره سن «شاه سويی»تك چشمه نه عنوانیله گئتدی؟
توركی اولموش قدغن، ديوانيميزدان دا خبر يوخ
«شهريارين» ديلی ده وای دئيه، ديوانیله گئتدی

همیشه کیمی اوستاد درین دوشونجه سی ایله، کلمه لری دوغرو یئرده بیربیرینین یانیندا دوزدویو شعرینده ایران-یمیزین بو گونکو دورومونو گؤزوموزون اؤنونده گؤستره یه قویورو. چاره سیز اوره کلریمیز قم قوصه دن دولو! آمما حیات دوام ائدیر بو حیات بئیله دیر دوستوم
«یاشانان گون ماضی اولور، اونوتولماز درین درد لر، بیر گون گلیر اونوتولور!»
چنوره میزده اولان اوشاقلار ایچین، یاشلیلار ایچین و گنج لر ایچین آیریجا اؤز ساغلام یاشامیمیز ایچین قم قوصه لری، آجیلاری بیر طرفه قویوب ساغلئغئمئزئ دوشونمه لییک و گولمک زورونداییق. نییه کی بیلمک لازیم دیر:
گولدویوموزده نه قدر کالری یاندئرئرئق؟
P72-N-3اویان نیوز یازیری گولمه‌نین اینسانلارین بدنینده اولدوقجا یاخشی ائتگی‌لری وار. کورتیزول و آدرنالین-ه اوخشار استرس یارادان هورمونلار آزالیر، دپرس اولماق احتیمالینی آزالدان بتا اندورفین و بدنیمیزی اینفئکسییالاردان(عفونت) قوُرویان گَلیشیم هورمونلاری(تکامل یافته) ایسه آرتیر .حتی بوتون بونلار یالنیز گولدویوموز آن‌دا یاشانمیر، گوله بیله‌جه‌ییمیز بیر یئره گئتمک اوچون یولا چیخدیغیمیز آن‌دا دا باشلاییر. اینسان بئینی، مصنوعی بیر گولوشله ده بو ائتگی‌لری یارادا بیلیر.
بدنیمیزده گَرچکلشدیردییمیز اَن کیچیک بیر چالیشما دا، کالری یاندیرماغیمیزا سبب اولور. هئچ ترپنمه‌دن تلویزیون ایزله‌سک و حتی یاتدیغیمیز حالدا دا، اورک چیرپینما‌سی‌نی داوام ائتدیرمک اوچون کالری یاندیریریق. اؤرنک اوچون ۶۸ کیلوگرم آغیرلیغی اولان بیر اینسان، یالنیز کیتاب اوخویاراق ۱۵ دقیقه‌ده ۲۲ کالری انرژی یاندیریر. گولمک، اورک چیرپینماق ریتمینی یئیین‌لشدیردییی(سرعت‌لندیردییی) اوچون داها چوخ کالری یاندیرماغیمیزی ساغلاییر. 15دقیقه گوله‌رک، اورتالاما ۳۰ کالری یاندیرا بیلیری اگر هر گون دوزنلی اولاراق گولمه‌یه داوام ائتسک، یاندیردیغیمیز کالری‌ده ده آرتیم گؤرونه‌جک. بئله‌لیکله هئچ ایش گؤرمه‌دن، یالنیز گوله‌رک ایلده ۲ کیلوگرم کیلولاریمیزی آزالدا بیله‌ریک
قایناق: بیلیم سسی
قارین سایزینی کیچیتمک ایچین نئینه مه لیییک
P72-N-4قارین چئوره‌سینده اولان یاغ‌لاری اریتمک اوچون یالنیز قارین ورزیشلری یئترلی(کافی) دئییل، بو دورومدا بیتکی‌لرین(گیاه) قارین یاغی اریتمه پتانسیلیندن فایدالانماقدا لازیمدیر. قارین چئوره‌سینده اولان یاغ‌لاری اریتمک اوچون، ورزش دن علاوه، بیتکیسل (گیاهی) یوللارینی تانیماق لازیمدیر.
میوه‌لرین بیر سیراسی یاغ اریدیجی آنزیم وموادلاردان دولو و قارین چئوره‌سینین آرتیق یاغ‌لارینی اریتمک اوچون؛ چوخ فایدالی‌دیرلار. قارین یاغینی اریدن میوه‌لری بیرلیکده تانییاق:
P72-N-5موز: موز میوه‌سی ان اؤنملی پتاسیم قایناقلاریندان‌ ‌بیریدیر. پتاسیم، بدنده قارین یاغلانماسینا مانع اولماقدا هابئله بدنین متابولیسمی‌نی سرعتلندیره‌رک یاغلاری یاندیرا بیلر.
توت فرنگی: بیر یاز میوه‌سی اولان چیلک(توت فرنگی)، طبیعتده ان یوکسک نیسبتده آنتی‌اوکسیدانلاردان زنگیندیر. هر گون بیر اوووج توت فرنگی یئمک، مادده‌لر موبادیله‌سینی و قان دولانیمی‌نی سورعتلندیرر و عضله‌لره یوکسک نیسبتده اکسیژن گئتمه‌سینه یاردیمجی اولار.
یوغورت: قارین یاغینی اریتن یئمک‌لردن بیریسی یوغورتدور. یوغورت، میکروبو آرادان قالدیرماق تاثیری ایله قارین شیشمه‌سینه بیر طبیعی درماندیر. یوغورتون هابئله قان شکرینی ترازلایان و انسولین هورمونون دوزلمه‌سینده اؤنملی نقشی واردیر.

یاشیل چای: قارین چئوره‌نیزین یاغلاریلا وداع ائتمک ایسته‌ییرسینیزسه دوزنلی(مرتب) اولا‌راق؛ ایچدیگینیز قارا چایی، یاشیل چایی ایله ده‌ییشمه‌لی‌سینیز. یاشیل چای، بدنده گونلوک یان‌دیریلان کالری میقدارینی چوخالداراق؛ کیلو وئرمه‌یه یاردیمجی اولور. دئمه‌لیدیر؛ یاشیل چای، قان‌دا اولان یاغی وکلوستورولو یئندیرر.
قایناق: اویان نیوز
بیر خبر:
آلمانیادا تورکجه درسی ایچین ایمضا جمع ائتمک کامپانیاسی
آلمانیانین «هسن» ایالتینده تورک دیلی درسی ایچین ایمضا جمع ائتمک کمپینی گئچیریلیر. تورکیه‌نین فرانکفورت باش کونسولو «بوراک کارارتی»، هسن ایالتین‌دکی مدرسه‌لرده تورکجه درسی‌ سئچمه لی خاریجی دیل درسی اولوب کارنامه‌یه تاثیر قویماسی ایچین باشلاتیلان ایمضا جمع ائتمک کامپانیاسینی حمایت ائتمه یه چاغیریلدی.
«کارارتی»،«هسن» ایالتینده تورک دیلی درسی‌نین سئچمه‌لی خاریجی دیل کیمی اؤیرتیلمه‌سی اوچون غیری-حکومت تشکیلات‌لاری‌نین رهبرلیگی آلتیندا باشلانمیش ایمضا توپلاما کامپانیاسینا دایر کئچیریلن مطبوعات کونفرانسینا قاتیلدی. مطبوعات نماینده‌لری کنفرانسدان سونرا باش کونسوللوق بیناسیندا عریضه‌‌لری ایمضالایا‌راق کامپانیایا دستک وئردیلر.