17نوامبر2017

10 آبان 1396 نوشته شده توسط 

این بار اخلاق برنده شد

به بهانه برگزاری هشتاد و پنجمین دوره دربی پایتخت بین استقلال و پرسپولیس
کاوه رحمانی
P58Iran-fotball01
استقلال و پرسپولیس برای هشتاد و پنجمین بار در برابر هم قرار گرفتند تا بار دیگر حساسیت‌ها، کل‌کل کردن‌ها و هیجان به اوج برسد. این هیجان چندان بود که ایرانی‌های مونترال، باوجود تفاوت ساعت و فرسنگ‌ها فاصله، لحظه‌به‌لحظه اخبار مربوط به دربی را دنبال می‌کردند. برایم عجیب بود که دوستانم در کانادا این‌چنین با جزییات اخبار فوتبالی را دنبال می‌کردند و کل‌کل‌هایشان در صفحات مجازی متحیرم کرده بود. برایم عجیب بود که بعد از پایان بازی، دوستان چگونه به هیجان آمدند تا مدت‌ها به هم پیام‌های هیجان‌انگیز می‌دادند. شاید تا قبل از این بازی، گمان می‌کردم که من به‌عنوان یک فوتبالی خفن، این‌قدر دنبال حاشیه‌ها و اخبار تیم‌های ایرانی هستم، اما بعد از بازی متوجه شدم که حتی انگشت کوچک برخی از دوستان هم نیستم.
دوستان با شیوه‌های گوناگون بازی اخیر استقلال و پرسپولیس را به‌طور زنده دیدند. برخی از دوستان نرم‌افزار تله‌ویبیون را روی گوشی‌های هوشمند خود نصب‌کرده بودند و برخی دیگر همین نرم‌افزار را روی تلویزیون‌های هوشمندشان داشتند تا لحظه‌ای را از دست ندهند. شگفت‌زده شدم وقتی یکی از دوستانم اقرار کرد که برای دیدن این بازی، یک تلویزیون ۵۲ اینچ خریده و کلی باهم خندیدم، چون تصاویر تلویزیون ایران معمولاً کیفیت لازم را ندارند و یکی از دلایل آن، ضعیف بودن تکنولوژی اینترنت در ایران است. سایت‌های ایرانی معمولاً می‌توانند حجم کمی را به محصولات ویدیویی خود اختصاص می‌دهند و این حجم از کیفیت تصویر می‌کاهد. یکی دیگر از شگفتی‌هایم این بود که یکی از دوستان افغانم هم به‌شدت این مسابقه را پیگیری می‌کرد.
اما اتفاق‌هایی که قبل و بعد از دربی هشتاد و پنجم روی داد، کاملاً متفاوت با گذشته بود. هرچند اشتباهاتی در داوری روی داد، هرچند یکی از دو تیم بازنده بازی بود، هرچند حاشیه‌های فراوانی در مورد دو تیم شکل گرفت، اما نتیجه اخلاق‌گرایانه انتهای آن باعث شد کسی احساس خستگی نکند.

دربی هشتاد و پنجم و جذابیت‌های آن
مسابقات دربی پایتخت ایران بین استقلال و پرسپولیس همیشه جذابیت‌های خود را دارند. همیشه هم دلیلی برای وجود جذابیت وجود دارد. روزهایی هستند که هر دو تیم بسیار قوی هستند و رقابت تنگاتنگی باهم دارند. در این شرایط طبیعی است که بازی‌شان جذاب باشد. در روزهایی دیگر یکی از دو تیم در روزهای اوجش نیست، اما بازهم جذابیت وجود دارد، چون تماشاگران منتظرند تیم محبوبشان تیم مقابل را تعداد گل‌های فراوان ببرد. از سوی دیگر، قوی یا ضعیف بودن یک تیم، چندان دلیلی برای باخت تیم ضعیف نیست. تجربه بازی‌های دربی نشان داده که گاهی حتی تیم‌ها ضعیف‌تر بازی را برده‌اند.
58-Iran-football02
بازی دربی امسال هم جذابیت‌های خودش را داشت. استقلال در بدترین شرایط خود قرار دارد، در بدترین شرایط خود نسبت به تمام ادوار فوتبال ایران. بیشترین باخت‌ها، بیشترین گل خورده، کمترین گل زده، بازی‌های ضعیف و غیرقابل‌دفاع استقلال سبب شده تا بسیاری از طرفداران از این تیم ناامید شوند؛ اما تغییر مربی استقلال و بازی‌های کمی متحول شده این تیم کمی طرفداران را سر شوق آورد.
در طرف مقابل، پرسپولیس یکی از بهترین تیم‌های چند سال اخیرش را دارد. این تیم که تقریباً اغلب بازیکنانش را در سه سال اخیر حفظ کرده و حتی با افزودن بازیکنانی به تقویت تیمی‌اش کمک کرده، دو سال پیش در ثانیه‌های اخیر جایگاه اولی‌اش را با دومی عوض کرد؛ اما سال گذشته با اقتدار قهرمان ایران شد. در لیگ امسال هم با یک بازی کمتر تیم دوم لیگ است و چه‌بسا با برد در این بازی عقب‌مانده بار دیگر به صدر جدول برگردد.
پرسپولیسی در سه سال اخیر، با برانکو ایوانکوویچ کارکرده‌اند که سرمربی پیشین تیم ملی بود و اتفاقاً با تیم ملی هم به نتایج خوبی رسیده بود. او حدود سه سال قبل به پرسپولیس آمد و درحالی‌که تیم آن روزها قرمزهای پایتخت شرایط خوبی نداشت، فصل را با شرایطی به پایان برد که باز هم پرسپولیس در شرایط خوبی نبود. حتی در چند بازی نخستین فصل بعد هم پرسپولیس خوب نتیجه نگرفت تا این‌که شرایط بهتر و بهتر شد تا این‌که پرسپولیس درنهایت و فقط به دلیل تفاضل بدتر دوم شد. سال قبل این تیم قهرمان بی‌رقیب لیگ برتر ایران شد و یکی از چهار تیم پایانی لیگ قهرمانان آسیا بود؛ اما در بازی با الهلال عربستان، در دو بازی رفت‌وبرگشت ۶-۲ بازنده شد. همین ماجرا و حاشیه‌هایی که مهدی طارمی برای این تیم درست کرده بود باعث شد تا پرسپولیس دچار اقتدار سابق نباشد.
همه این حاشیه‌ها که میان دو تیم آبی و قرمز روی‌داده بود سبب شد تا طرفداران هم تیم امیدوارانه به بازی دربی نگاه کنند.
چرا بعضی از بازیکنان محروم شدند و نشدند
بعد از رفت بازی الهلال و پرسپولیس که با باخت چهار گله قرمزهای پایتخت همراه بود، عکس‌های بازیکنان این تیم در فضای مجازی منتشر شد که در حال کشیدن قلیان بودند. خبرهایی هم مبنی بر جشن شبانه بازیکنان این تیم در شب قبل از بازی انتشار یافت. این خبرها، طرفداران تیم پرسپولیس را خشمگین کرد. آن‌ها از بازیکنان تیم خود انتظار داشتند که حرفه‌ای عمل کنند و در شب قبل از بازی، فقط به بازی فردایشان فکر کنند و نه حاشیه‌هایی که آن‌ها را از آمادگی دور می‌کند. اخبار مبتنی بر شب‌زنده‌داری سرخ‌پوشان خیلی زود از سکه افتاد، چون مدرکی در این مورد موجود نبود، اما عکس‌هایی از قلیان‌ کشیدنشان وجود داشت. این اتفاق سبب شد تا شایعه‌هایی مبنی بر محروم شدن چند بازیکن پرسپولیس در دربی مطرح شود.
طرفداران پرسپولیس بیکار ننشستند. چند روز قبل از دربی هشتاد و پنجم، طرفداران این تیم عکسی از یکی از بازیکنان استقلال منتشر کردند که نشان می‌داد که او در حال کشیدن قلیان است. بازیکن استقلال که وریا غفوری نام داشت، این عکس را دروغی و فتوشاپی دانست، اما گوش فدراسیون به این حرف‌ها بدهکار نبود. آن‌ها تصمیم گرفتند که این بازیکن را در کنار محسن مسلمان پرسپولیسی به مدت نامعلومی محروم کنند.
این نخستین اتفاقی بود که به متحدشدن استقلالی‌ها و پرسپولیسی‌ها قبل از بازی دربی انجامید. هر دو، ورود فدراسیون را به ماجرا غیرمنطقی می‌دانستند. چرا باید بازیکنی برای قلیان کشیدن از بازی محروم می‌شد؟ مگر کشیدن قلیان در ایران جرم است؟
شایعه محروم شدن بازیکنان هرگز ابلاغ نشد، اما بدل به موضوعی شد تا حساسیت‌های بازی بالا برود.
داوری و مربی‌های خارجی
یکی از تفاوت‌های مربیان ایرانی و غیر ایرانی در فوتبال ایران این است که معمولاً مربیان ایرانی بعد از شکست، بخشی از دلایلی خود را به داوری نسبت می‌دهند. البته معمولاً مقصرهایی دیگر هم پیدا می‌کنند و می‌گویند اگر فلان بازیکن خوب بازی می‌کرد یا فلان اشتباه فردی روی نمی‌داد، ما برنده بازی بودیم و بازنده نمی‌شدیم.
هشتاد و هشتمین دربی پایتخت ایران، با اشکالاتی در داوری همراه بود. در دقیقه ۲۰ بازی، داور یک پنالتی برای سرخ‌پوشان گرفت. استقلالی‌ها معتقد بودند که پنالتی روی نداده، اما پرسپولیسی‌ها اعتقاد داشتند که نه‌تنها پنالتی صحیح بوده که بازیکن استقلال می‌بایست اخراج می‌شد. در ادامه بازی، یکی از بازیکنان پرسپولیس دو از داور کارت زرد دریافت کرد و می‌بایست اخراج می‌شد، اما داور به‌اشتباه کارت زرد اولی را به بازیکن دیگری نشان داده بود. بازیکن پرسپولیس اخراج نشد و این ماجرا با اعتراض همراه بود.
درصحنه‌ای دیگر، یکی از بازیکنان پرسپولیس در محوطه جریمه استقلال به زمین افتاد. بازیکنان استقلال اعتقاد داشتند که باید به وحید امیری به دلیل تمارض کارت زرد داده می‌شد، اما بازی ادامه یافت بدون آن‌که اتفاق خاصی روی دهد. در دو صحنه هم به باور استقلالی‌ها خطاهای پنالتی روی بازیکنان این تیم روی داد که داور از کنارشان به‌سادگی گذشت.
اگر دو پنالتی به نفع استقلال گرفته می‌شد و از طرفی یکی از بازیکنان تأثیرگذار پرسپولیس هم کارت قرمز می‌گرفت و اخراج می‌شد، احتمال فراوان داشت که استقلال برنده این بازی باشد. این اتفاق نیفتاد و استقلال باخت؛ اما در کنفرانس خبری بعد از بازی، وینفرد شفر، مربی جدید استقلال هیچ اشاره‌ای به این موضوع نکرد. او فقط از کار و تمرین بیشتر حرف زد و اظهار امیدواری کرد که تیم در بازی برگشت جبران کرد.P58-Iran-football04
به گمانم حتی اگر استقلال در زمین بازی شکست خورد، اما این رفتار حرفه‌ای آینده‌ای خوب را برای این نوید داد، به‌خصوص که استقلال بهتر از گذشته بازی می‌کند.

تشویق استقلال درحالی‌که باخت
استقلالی‌ها با آن‌که بازی را باختند بعد از بازی تشویق شدند. همین اتفاق سال گذشته برای پرسپولیس روی داد. آن‌ها بااینکه سال گذشته از استقلال باختند، اما توسط تماشاگرانشان تشویق شدند. تماشاگران پرشور سرخ‌ها اعتقاد داشتند که یک باخت چیزی از بازی روان و خوب تیم‌شان کم نمی‌کند و آن‌ها باید قهرمان باشند.
58-Iran-football03
بازی با پرسپولیس برای استقلالی‌ها می‌تواند امیدوار‌کننده باشد. نتیجه با توجه به موقعیت خاص استقلال هیچ اهمیتی ندارد. بازی استقلال مقابل پرسپولیس وقتی می‌تواند بااهمیت باشد که موقعیت شفر و برانکو را بسنجیم، مقایسه‌ای دم‌دستی که نشان می‌دهد شفر (مربی استقلال) خیلی زود توانسته تنه به تنه مربی حریف بزند. سایت خبری – تحلیلی آی‌سپورت در این مورد نوشت: «سابقه ذهنی مربیان در کارشان نقشی کلیدی دارد. برانکو باسابقه ذهنی طولانی از فوتبال ایران به پرسپولیس آمد و در سومین فصل حضورش در پرسپولیس بدیهی است که بتواند بهترین تصمیمات را بگیرد و بهترین واکنش‌ها را نشان دهد. شفر اما بدون این سابقه ذهنی، بدون شناخت از بازیکنان خودش و با کمترین شناخت از حریف در شهرآورد بسیاری از دقایق بازی را به اسم استقلال ثبت کرد. دقایقی که «دقایق استقلال» بودند. شفر هنوز از تیم خودش و از حریفانش فقط اطلاعات ویدئویی دارد و هنوز فرصت نکرده ببیند، بشناسد، تجربه کند و بداند. استقلال اما در شهرآورد نشان داد که به‌سوی امیدواری حرکت می‌کند.»
آنچه بازی استقلال در دربی نشان داد، امید به تحول را در طرفداران زنده کرد. شفر یک هیجان بزرگ نیست اما اصلاح بازی استقلال همان هیجان بزرگ را می‌تواند در پی داشته باشد. شفر هیجان را نه با هیجان، بلکه با اصلاح ذره‌ذره بازی پدید می‌آورد و این شاید بهترین تصمیم برای استقلال باشد.
همه این اتفاق‌ها سبب شد که هر دو تیم کمترین حاشیه را در چند سال اخیر داشته باشند، به‌گونه‌ای که می‌توانیم این بار اخلاق را برنده بازی بدانیم، چیزی که ذات ورزش است.